Ana səhifə »  Sosial »  “Dəyişikliklərin idarə olunması və dövlət idarəçiliyi” dərsliyi idarəetmənin elmi-nəzəri əsaslarının öyrənilməsi üçün mötəbər mənbədir
A+   Yenilə  A-
“Dəyişikliklərin idarə olunması və dövlət idarəçiliyi” dərsliyi idarəetmənin elmi-nəzəri əsaslarının öyrənilməsi üçün mötəbər mənbədir

Müasir dövrdə idarəetmənin təşkili və əsaslarının öyrənilməsi sosial elmlərin mühüm tədqiqat obyekti qismində çıxış etməkdədir. Ümumiyyətlə, idarəetmə anlayışı özündə müxtəlif institusional məfhumları və səviyyələri ehtiva edir. İdarəetmənin səmərəliliyi isə çoxkomponentli olmaq etibarilə sistemli prosesin qanunauyğun nəticəsi kimi çıxış edir. Hər bir sahə və ya sektorda idarəetmə prosesinin səmərəli təşkil edilməsi üçün ilk növbədə onun elmi-nəzəri əsaslarının düzgün müəyyənləşdirilməsi lazımdır. Lokal və ya qlobal səviyyəli olmasından asılı olmayaraq, idarəetmənin elmi-nəzəri və konseptual əsaslarının düzgün müəyyənləşdirilməsi üçün fundamental araşdırmalar, analitik materiallar ortaya çıxarmaq mühüm əhəmiyyətə malikdir. Bu nöqteyi-nəzərdən, müxtəlif sahələrdə idarəetmə ilə bağlı əsaslı tədqiqatlar aparan araşdırmaçı-alimlərin əsərləri faydalı elmi-nəzəri baza kimi çıxış edir.
Bu gün siyasi, iqtisadi, mədəni, hərbi, sosial və digər sahələrdə idarəetmə ilə bağlı müxtəlif xarakterli əsərlər işıq üzü görməkdədir. Bu əsərlərdə müxtəlif cəmiyyət və dövlətlərin idarəetmə təcrübəsinin və modellərinin öyrənilməsi ilə yanaşı, konkret elmi-praktik, nəzəri-metodoloji tövsiyə və təkliflər yer alır ki, bütün bunlar konkret idarəetmə nümunəsi kontekstində strateji əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan Respublikasında da müxtəlif sahələrdə idarəetmənin təşkili ilə bağlı elmi-nəzəri və analitik-empirik tədqiqatlar ortaya qoyulur. Bu baxımdan, Ziyafət Həbibova və Məftunə Abdullayevanın həmmüəllifliyi ilə işıq üzü görən “Dəyişikliklərin idarə olunması və dövlət idarəçiliyi” adlı dərslik fundamental elmi-nəzəri mənbə kimi dəyərləndirilə bilər. Dərslikdə son illər dövlət idarəçiliyində yeni tendensiya olan dəyişikliklər və onların idarə edilməsi qanunauyğunluqları nəzəri-konseptual olaraq öz əksini tapıb. Eyni zamanda, müasir dövrdə dünya dövlətlərinin idarəetmə sistemindəki dəyişikliklərin hansı səbəblərdən qaynaqlandığı araşdırılaraq dəyişikliklərin idarə edilməsi AKİT (Avropa Keyfiyyətli İdarəetmənin Təməlləri) modeli əsasında işlənib, onun nəzəri və tətbiqi sahələrində öz təsdiqini tapan sxem və layihələrlə izah edilib.
Dərsliyin “Dövlət və dövlət idarəçiliyi: tarix və müasir paradiqmalar” adlı birinci bölməsində dövlət idarəetmə institutu kimi xarakterizə edilib, hüquqi dövlətə dair konsepsiyalar, onun siyasi mahiyyəti və demokratik əsaslarından bəhs olunub, dövlət və vətəndaş cəmiyyətinin qarşılıqlı münasibəti diqqətə çatdırılıb. Qeyd edilib ki, hüquqi dövlət vətəndaş cəmiyyətinin rəsmi ifadəsidir, onun siyasi varlığının inikasıdır. Həmin bölmənin ikinci fəslində “dövlət idarəçiliyi və müasir problemlər” məsələsi elmi-nəzəri və analitik-empirik tədqiqat obyektinə çevrilib. Bu fəsildə həmçinin dövlət idarəçiliyi məsələsinə müxtəlif yanaşmalardan bəhs edilib, siyasi bürokratiya və klassik tipli bürokratiyanın müqayisəli xarakteristikası verilib. Müəlliflər dövlət orqanları arasında qarşılıqlı əlaqələrin təkmilləşdirilməsi məsələsinə də ayrıca nəzər salıblar. Ötən əsrin 80-ci illərinin əvvəllərində dövlətlə özəl sektor arasında xüsusi münasibətlərin xarakterizə edilməsi üçün dövriyyəyə buraxılan “dövlət-özəl tərəfdaşlığı” anlayışı da (Public-Private Partnership) dərslikdə yer alan məsələlər sırasındadır. Müəlliflər qeyd edirlər ki, dövlət-özəl tərəfdaşlığı iki mənada başa düşülür. Nəzəri kontekstdə bu, dövlət və biznesin müqavilə formasında münasibətlər sistemidir ki, ondan milli, beynəlxalq, regional, şəhər, bələdiyyə, iqtisadi və sosial inkişafda planlaşdırmanın aləti kimi geniş istifadə edilir. Praktiki nöqteyi-nəzərdən bu, müxtəlif dövlət orqanları və biznes sektorunun reallaşdırdığı konkret layihələrdir.
Dərslikdə dövlət idarəçiliyində keyfiyyətin qiymətləndirilməsi məsələsinə dair elmi-nəzəri və konseptual məsələlər öz əksini tapıb. Qeyd edilib ki, keyfiyyətli idarəetmə probleminin məzmunundan asılı olaraq dövlət idarəçiliyinin səmərəliliyinin qiymətləndirilməsi, dövlət və onun institutlarının müxtəlif xüsusiyyətlərinin dəyərləndirilməsi üçün dövlətin özünün müəyyən idarəetmə orqanlarından, hökumət idarələrindən istifadə olunur. Dövlət idarəetməsinin müxtəlif parametrlərini əks etdirən xüsusiyyətlər 6 indeksdən ibarətdir. Buraya səs və hesabatlılıq indeksi; siyasi sabitlik və zorakılıq indeksi; dövlət idarəçiliyinin keyfiyyəti və hökumətin effektivliyi indeksi; qanunvericilik keyfiyyəti indeksi; qanunun aliliyi indeksi; korrupsiyaya qarşı mübarizə indeksi daxildir. Bu fəsildə həmçinin dövlət idarəçiliyində motivasiya məsələsindən bəhs edilib. A.Maslounun “Tələbatların iyerarxiyası”, M.Klellandın “Tələbat nəzəriyyəsi”, F.Hersberqin “İkiamilli nəzəriyyə”, V.Vrumun “Gözləmə nəzəriyyəsi” və digər bir sıra nəzəriyyələr əsasında dövlət idarəçiliyində motivasiyanın rolu və təsirinin əhəmiyyətinə nəzər yetirilib.
“Dəyişikliklərin idarə olunması və dövlət idarəçiliyi” adlı dərsliyin “Dövlət idarəçiliyi və informasiya” adlı üçüncü fəslində isə elektron hökumətin idarəçilikdə roluna toxunulub. Bildirilib ki, elektron hökumət ənənəvi hökumətin tamamlayıcısı və ya analoqu deyil, o, dövlət qulluqçularının və vətəndaşların dövlət xidmətlərinə müraciətinin səmərəliliyini artırmaq üçün yeni qarşılıqlı təsir imkanlarını müəyyənləşdirən siyasi institutlaşma formasıdır. Dövlət idarəçilik sistemində elektron hökumətin yaradılması sənədlərin təhlil və idarə olunması, onların emalı prosesləri ilə bağlı dövlət tərəfindən genişmiqyaslı vəzifələrin həllini həyata keçirən dövlət idarəetmə sisteminin qurulmasını nəzərdə tutur. Bu fəsildə həmçinin “informasiya dövləti” anlayışından istifadə edilib və onun mahiyyəti geniş izah edilib. Qeyd olunub ki, dövlət idarəçiliyində informasiya paradiqması yeni tip hakimiyyət strukturu kimi informasiya dövlətinin formalaşdırılmasını nəzərdə tutur. İnformasiya paradiqması idarəetmə strukturlarının təşkilində şəbəkə prinsipinin tətbiqi və idarəetmə problemlərinin təhlili üçün alət olaraq yumşaq düşüncə tələb edir. Müasir informasiya dövləti canlı orqanizm modeli əsasında təşkil olunmalıdır, burada biliklər və informasiya inkişafın aparıcı faktoruna çevrilir.
Dərsliyin ikinci bölməsi “Dəyişikliklərin idarə edilməsi” adlanır. Burada dəyişikliklərin idarə edilməsinin xarakteristikası, inzibati sahələrdə dəyişikliklər və onların idarə edilməsi, sosiumun dəyişiklikləri dərketmə prosesi, dəyişiklikləri idarəetmənin davamlılığı, dəyişiklik metodlarının inkişaf ardıcıllığı kimi məsələlər tədqiqat obyektinə çevrilib. Dəyişikliklərin idarə olunmasında lider faktoruna toxunan müəlliflər siyasi liderliyi şərtləndirən amillər və siyasi situasiya məsələsinə toxunaraq bu barədə müxtəlif nəzəriyyələrə nəzər salıblar. Dəyişiklik prosesində liderin rolunun sistemli təhlilinin aparıldığı dərslikdə sosiologiya, psixologiya və politologiyada liderlərin təsnifatı diqqətə çatdırılıb, dəyişikliklər prosesində liderin funksiyalarından bəhs edilib.
Dərslikdə həmçinin dəyişikliklər prosesində siyasi reklamın mühüm rola malik olduğu diqqətə çatdırılıb, onun strukturu və mərhələlərindən, siyasi reklamın texnologiyasından geniş bəhs olunub. İdarəetmə prosesində dəyişikliyə siyasi təsir üsulları məsələsində isə siyasi intriqa, şantaj, təxribat və psixoloji müharibə kimi amillər diqqətə çatdırılıb. Eyni zamanda, siyasi imic anlayışına, idarəetmə obrazının əsas parametrlərinə müxtəlif elmi-nəzəri və konseptual yanaşmalar əks olunub. Dəyişikliklərin idarə edilməsində təmsilçilik məsələsindən bəhs edən müəlliflər bu kontekstdə dəyişikliyin təsir etdiyi sahələr, maraqlı tərəflərin rəyləri və mənafe qruplarının iradları, rəhbər heyətin fikir və düşüncələri kimi problemləri əhatə edən məqamlara xüsusi yer veriblər. Dərslikdə, eyni zamanda, dəyişikliklərin idarə olunması modeli, bu prosesdə vizyon və sosial münasibət faktorları, dəyişikliyə müqavimət kimi məsələlərdən bəhs edilib.
Dəyişikliklərin idarə olunmasının sxemlərlə izahının verilməsi dərsliyin əsas yeniliklərindən biridir. Dərsliyin əsas məziyyətlərindən biri də onun AKİT modelinə uyğun şəkildə və AKİT-in öz təsdiqini tapmış idarəetmə nəzəri formulu əsasında hazırlanmasıdır.
Bütövlükdə, dərslik idarəetmə sahəsi ilə bağlı təhsil alan bakalavr və magistrlər, fasiləsiz təhsilə cəlb olunan dövlət qulluqçuları, həmçinin dövlət idarəetmə nəzəriyyəsinin elmi əsasları ilə maraqlanan geniş oxucu kütləsi üçün nəzərdə tutulub. Əminliklə söyləmək olar ki, “Dəyişikliklərin idarə olunması və dövlət idarəçiliyi” dərsliyi idarəetmənin elmi-nəzəri əsaslarının öyrənilməsi üçün mötəbər mənbədir.
Hikmət BABAOĞLU

 
  • Oxunub:  1500  |  
  • Tarix:  13-03-2019  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Əli Əhmədov: Əli İnsanov əvvəlki səhvinin mənəvi yükünü nəinki dərk edir, hətta onu yenidən etməyə hazırdır

20 Mart 11:51
İsveçrədə Novruz bayramı sevinci yaşanıb
20 Mart 11:49
Prezident: Bizim beynəlxalq mövqelərimiz möhkəmlənir
20 Mart 11:45
“İdman – sağlamlıq, dostluq, birlik...” mövzusunda keçiriləcək rəsm müsabiqəsinin təqdimatı olub
20 Mart 11:43
Vaşinqtondakı Azərbaycan məktəbində Novruz bayramı qeyd olunub
20 Mart 11:40
“Azərxalça”nın filiallarında Novruz şənlikləri keçirilib
20 Mart 11:37
Prezident: Cənub Qaz Dəhlizinin icrası ölkəmizin uzunmüddətli, dayanıqlı inkişafını təmin edəcək
20 Mart 11:36
Kiyevdə keçirilən Novruz şənliyində Azərbaycanın milli mətbəx nümunələri təqdim olunub
20 Mart 11:34
Novruz bayramı - ortaq mənəvi dəyər kimi
20 Mart 11:33
Prezident İlham Əliyev: Bu gün Azərbaycan islahatların yeni mərhələsinə qədəm qoyub
20 Mart 11:31
Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində bayram tədbiri keçirilib
20 Mart 11:29
Prezident İlham Əliyevin Novruz bayramı münasibətilə Azərbaycan xalqına təbriki
20 Mart 11:15
Baş nazirin müavini Əli Əhmədov Bilgəhdəki sosial xidmət müəssisəsində keçirilən bayram tədbirində iştirak edib
20 Mart 11:14
Akademik Nərgiz Paşayeva Oksford Universitetinin Bodli Kitabxanasının yaradıcısının şərəfinə təşkil edilən təntənəli qəbulda iştirak edib
20 Mart 11:13
Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə kimsəsiz və xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün Novruz şənlikləri keçirilib
20 Mart 11:12
Əli Həsənov: Bob Woodwardın “Fear: Trump in the White House” kitabında yayılan məlumat yalan və saxtadır
20 Mart 11:12
“Araşdırmaq lazımdır ki, burada yanğın törətmə əməli olub, ya yox”
20 Mart 11:11
Bundestaqda Azərbaycan-Almaniya əməkdaşlığının perspektivləri ilə bağlı növbəti simpozium keçirilib
20 Mart 11:09
Əli Əhmədov: Əfv Sərəncamı Prezident İlham Əliyevin humanizm siyasətinin daha bir nümunəsidir
20 Mart 11:08
Baş nazirin müavini: Hökumətin imkanları artdıqca Prezident İlham Əliyev əhalinin sosial müdafiəsi istiqamətində addımlar atacaq
20 Mart 11:07
Ağsaqqallar Şurasının sədri Novruz bayramı münasibətilə Azərbaycan xalqını təbrik edib
20 Mart 11:05
Azərbaycan heç bir qüvvənin diktəsi ilə hərəkət etmir, tam müstəqil siyasət həyata keçirir
20 Mart 11:04
Berlində keçirilən görüşlərdə Azərbaycan-Almaniya əlaqələrinin inkişafına dair fikir mübadiləsi aparılıb
20 Mart 11:03
Filip Qotye: Azərbaycanın Birinci vitse-prezidentinin Fransa səfəri ikitərəfli əlaqələrin inkişafına mühüm töhfələr verəcək
20 Mart 11:02
Hərbi Prokurorluğun rəhbər işçilərinin iştirakı ilə Novruz bayramı münasibətilə tədbirlər davam etdirilir
20 Mart 11:01
Naxçıvanda Novruz bayramı münasibətilə ümumxalq şənliyi keçirilib
20 Mart 11:00
Respublika Veteranlar Təşkilatında Azərbaycanda təhlükəsizlik orqanlarının yaradılmasının 100 illiyi qeyd edilib
20 Mart 10:59
Bolqarıstanın Kırcali şəhərində Novruz bayramı qeyd olunub
20 Mart 10:59
Akademik Telman Əliyev: UNEC-də son 5 ildə yüksək inkişaf dinamikasını müşahidə edirik
20 Mart 10:58
ADU-da təntənəli “Multikultural Novruz bayramı” tədbiri keçirilib
20 Mart 10:57
Novruz bayramı Sofiyada təntənəli şəkildə qeyd olunub
20 Mart 10:56
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti Bolqarıstanda mühüm görüşlər keçirib
20 Mart 10:55
Gədəbəy rayonunda N saylı hərbi hissədə Novruz bayramı münasibətilə tədbir keçirilib
20 Mart 10:54
Misirdə Novruz bayramı ilə əlaqədar tədbir keçirilib
20 Mart 10:53
Baş Prokurorluqda könüllülərlə görüş keçirilib
20 Mart 10:52
Ölkəmizdə tütünçülüyün inkişafına dövlət tərəfindən yüksək dəstək göstərilir
20 Mart 10:51
Əli Əhmədov: Əli İnsanov əvvəlki səhvinin mənəvi yükünü nəinki dərk edir, hətta onu yenidən etməyə hazırdır
20 Mart 10:50
Novruz bayramı münasibətilə Bakıda ümumxalq şənliyi təşkil olunub
20 Mart 10:49
Amerika Analitik Mərkəzi Prezident Əliyevin yüzlərlə məhkumun əfv edilməsi haqqında Sərəncamını alqışlayır
20 Mart 10:47
Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyasının məlumatı
20 Mart 10:46
“Azərsu” Novruz bayramı günlərində gücləndirilmiş iş rejimində fəaliyyət göstərəcək
20 Mart 10:46
“Nar” abunəçiləri üçün Novruz kampaniyası!
20 Mart 10:45
Azercell abunəçilərini Novruz bayramında sevindirməyə davam edir
20 Mart 10:44
Regionlarda sahibkarlara göstərilən dəstək tədbirlərinin miqyası genişlənir
19 Mart 20:44
Türkiyənin Bolu şəhərində Koroğlunun nəhəng abidəsinin açılışı olub
19 Mart 20:42
Bundestaqda Azərbaycan-Almaniya əməkdaşlığının perspektivləri ilə bağlı növbəti simpozium keçirilib
19 Mart 20:40
Sumqayıtda Novruz şənliyi keçirilib
19 Mart 20:38
Amerika Analitik Mərkəzi Prezident Əliyevin yüzlərlə məhkumun əfv edilməsi haqqında Sərəncamını alqışlayır
19 Mart 20:35
Dünya birinciliyində və Avropa çempionatında uğur qazanan idmançılarla görüş olub
19 Mart 20:30
Filip Qotye: Azərbaycanın Birinci vitse-prezidentinin Fransa səfəri ikitərəfli əlaqələrin inkişafına mühüm töhfələr verəcək
19 Mart 20:28
Gürcüstan Prezidenti Marneulidə azərbaycanlılar yaşayan kəndlərdə olub
19 Mart 20:26
Naxçıvanda Novruz bayramı münasibətilə ümumxalq şənliyi keçirilib
19 Mart 20:24
Məcburi köçkün qəsəbələrində Novruz şənlikləri keçirilib
19 Mart 20:18
Akademik Nərgiz Paşayeva Oksford Universitetinin Bodli Kitabxanasının yaradıcısının şərəfinə təşkil edilən təntənəli qəbulda iştirak edib
19 Mart 19:17
Novruz bayramı Sofiyada təntənəli şəkildə qeyd olunub
19 Mart 17:39
Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin vitse-prezidenti BƏOK-un İcraiyyə Komitəsinə üzv seçilib
19 Mart 17:25
Prezident İlham Əliyev Novruz bayramı münasibətilə ümumxalq şənliyində iştirak edib
19 Mart 17:18
Dövlət Miqrasiya Xidmətinin yaradılmasının 12-ci ildönümü münasibətilə mərasim keçirilib
19 Mart 17:14
Qarabağda atüstü oyunların yaşadıldığı kənd
19 Mart 17:05
Bu gündən Bakıda Novruz festivalına start verilib
19 Mart 17:01
Əli Əhmədov: Əli İnsanov əvvəlki səhvinin mənəvi yükünü nəinki dərk edir, hətta onu yenidən etməyə hazırdır
19 Mart 16:57
“ASAN məktub” layihəsi çərçivəsində Bərdədə uşaqlara hədiyyələr təqdim edilib
19 Mart 16:42
Azərbaycan diaspor təşkilatları və Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi Yekaterinburqda dəyirmi masa keçirib
19 Mart 16:38
Dövlət Komitəsində vətəndaşların növbəti qəbulu keçirilib
19 Mart 16:36
Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə kimsəsiz və xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün Novruz şənlikləri keçirilib
19 Mart 16:31
SOCAR ilə Liviya Milli Neft Korporasiyası arasında əməkdaşlığın prioritetləri müzakirə olunub
19 Mart 16:28
"Müasir Azərbaycan qadını - 4" layihəsi başa çatıb
19 Mart 16:24
Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunda “Eşqin hikməti” kitabının təqdimatı olub
19 Mart 16:22
Xarici şirkətlər Ermənistan hökumətini məhkəməyə verəcək
19 Mart 16:16
Novruz bayramı münasibətilə Milli Kitabxanada sərgilər açılıb
19 Mart 16:00
Baş nazirinin müavini Əli Əhmədov Bilgəhdəki sosial xidmət müəssisəsində keçirilən bayram tədbirində iştirak edib

Video

 

Müsahibə

 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
HAVA HAQQINDA