Ana səhifə »  Sosial »  Əbədi vəhdət: Heydər Əliyev və Azərbaycan
A+   Yenilə  A-
Əbədi vəhdət: Heydər Əliyev və Azərbaycan

Müasir incəsənətdə Ümummilli lider Heydər Əliyevin obrazı böyük qürur və şərəflə müraciət edilən mövzudur. Təsviri incəsənətin reprezentativ xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq obrazın formalaşması müvafiq ikonoqrafik qanunlara, potestar imaloji amillərə əsaslansa da, fərdi yanaşma və rəssamların bədii məsuliyyəti mövzuya ciddi tərzdə təsir göstərmişdir. Milli incəsənətimizdə Ümummilli liderin təsviri obrazının formalaşmasında incə qırmızı xətti bilavasitə xalqının, Azərbaycanın bu gününün və gələcəyinin Onun dahi ruhu ilə bağlılığı, vəhdəti, Heydər Əliyevin əziz xatirəsi, Ona olan hörmət və ehtiram təşkil edir.
Təqdim olunan portretin ərsəyə gəlməsi görkəmli ustadımız, Əməkdar rəssam Sakit Məmmədovun yüksək yaradıcılıq nailiyyətlərinin parlaq zirvəsidir. Müasir Azərbaycan və dünya incəsənətinin tanınan siması, postmodern mədəniyyətini özünəməxsus təsviri tərzdə ifadə edən rəssam dəfələrlə yerli və nüfuzlu beynəlxalq mükafatlara layiq görülmüşdür. İncəsənət sahəsində onun böyük uğurlarının tanınması əlaməti olaraq 2016-cı ildə Vatikan Zadəgan Heraldika Akademiyası Sakit Məmmədova qraf titulunu vermişdir ki, həmin qurumun tarixində bu titul bundan öncə rəssama yalnız bir dəfə - 1949-cu ildə Salvador Daliyə təqdim olunmuşdur.
Ulu öndər Heydər Əliyevin portreti obraz həlli baxımından Sakit Məmmədov yaradıcılığında yeni konsept irəli sürür. Rəssam reprezentativ, təmtəraqlı parad portretinin ənənəvi həllini kamera tipli portret janrı ilə sintez edərək əsərin ümumi ab-havasını, daxili məkanını canlandırır və genişləndirir.
Kompozisiyanın məntiqi və nəzəri mərkəzi olan Ümummilli lider Heydər Əliyevin obrazı əsərin daxili əhval-ruhiyyəsini müəyyən edir. Rəssam Ulu öndəri xüsusi ruh yüksəkliyi ilə rahat, aram pozada oturmuş vəziyyətdə təsvir etmişdir. Onun müdrik, nəcib baxışı əsərin mühitinə və tamaşaçısına daxili nikbinlik və qürur bəxş edir. Bu rahatlıq, əminlik Onun böyük tarixi və fərdi missiyasının parlaq nəticəsidir. Ümummilli lider nəsillərin minillik arzusunu tarixi reallığa çevirdi. Azərbaycan xalqına böyük zəhməti hesabına ərsəyə gətirdiyi şah əsərini - müstəqil, demokratik Azərbaycanı bəxş etdi. Ulu öndərin obrazında vurğulanan bu əminliyi möhkəmləndirən, onu qanadlandıran faktor Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi inkişaf kursunu daha da zənginləşdirən Prezident İlham Əliyevin siyasi iradəsi, zəngin dövlətçilik təcrübəsi və ən əsası isə, xalqa olan dərin məhəbbəti və vətənpərvərliyidir.
Məhz bu yanaşma təqdim olunan portreti tarixi-mədəni mahiyyətinə əsasən İntibah tipli əsərlər sırasına aid edir. Azərbaycanın tarixi taleyində Heydər Əliyev dühası ilə səslənən İntibah çağı, yenilənmə, müstəqillik əsərin ümumi ovqatını müəyyənləşdirir. Və təsadüfi deyildir ki, rəssam burada məhz Renesansın bədii, akademik ənənələrinin, ikonoqrafik sxemlərinin, rəng tərtibatının, kompozisiya quruluşunun, qızıl bölgü prinsiplərinin tətbiqinə müəyyən dərəcədə müraciət etmişdir.
Portretin ideya məzmunu Sakit Məmmədov tərəfindən bəşər övladı, vətəndaş və rəssam pozisiyasından müəyyən edilmişdir. Liderə ruh yüksəkliyi və sonsuz minnətdarlıq hissi ilə yanaşma və eyni zamanda onunla bədii dialoq aparma imkanını əldə edən rəssam əsərin ana xəttini Heydər Əliyev və müasir Azərbaycan vəhdəti kontekstində görür. Bu vəhdət əsərdə əbədi, stabil dəyər qismində çıxış edir və forma həllində öz əksini tapır. Qeyd olunan ideyanın spesifikasından çıxış edən rəssam kompozisiya quruluşunda tarazlıq prinsiplərinə əsaslanır, təsviri kütlələri tablonun üzərində bərabər şəkildə paylaşdırır. Ulu öndərin obrazı əsərin mərkəzini təşkil edir və tablonun sol hissəsində yerləşdirilib. Kompozisiyanın bütün elementləri ritm və ləkələr vasitəsilə məhz bu obraza yönləndirilib. Lakin rəssam tarazlığın ideal nisbətlərinə nail olmaq məqsədi ilə əsərin sağ hissəsini zahiri baxımdan müvafiq tərzdə ustalıqla “ağırlaşdırmışdır”: burada klassik üslubda həll edilmiş mərmər fakturalı soba, qızılı çərçivəli miniatür, sobanın qızılı rəngli şəbəkə-məhəccəri, kompozisiyanı canlandıran incə detallar verilmışdir.
Əsərin işlənməsində işıq həlli xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Sakit Məmmədov bu amili həm fiziki işıq, həm də simvolik yüklü faktor qismində açıqlamağa nail olmuşdur. Sobanın üzərində yerləşdirilən çilçırağın şəffaf şüşə damlaları al qırmızı divarın səthində maraqlı işıq-kölgə effektlərini yaratsa da, rəssam bilərəkdən tablonun əsas işıq mənbəyini məhz arxa planda çəkilən və ustalıqla verilən tabloda əks edib. Burada təsviri incəsənətdə nadir hallarda müraciət olunan “əsərin içində əsər” üsulu istifadə olunmuşdur. Ağ fonlu rəsmdə təsvir olunan Yer kürəsinə incəliklə qovuşan, qızılı haşiyə ilə işlənmiş Azərbaycan xəritəsi Ümummilli liderimizin bu günə, işıqlı sabahımıza ünvanlanan qürurlu və şərəfli ifadəsinin parlaq təcəssümü qismində səslənir: “Gün olacaq Azərbaycan dünyaya Günəş kimi doğacaq”. Tablonun işıqları əsərin daxili məkanının formalaşmasında bilavasitə iştirak edir, qırmızı rənglərlə qarışaraq interyeri isidir, Ulu öndərin simasını nurlandırır. Bununla rəssam bir daha əsərin ana xəttini, ideyasını - Azərbaycan və Heydər Əliyev vəhdətinin əbədiliyini təsdiqləyir. Rəssam çox doğru olaraq Yer kürəsini Ulu öndərin fövqündə təsvir etmişdir. Bu məqam rəssam tərəfindən xüsusən vurğulanır və dünya şöhrətli siyasətçi Heydər Əliyev dühasının hüdudlarını canlandırmaq baxımından olduqca düşündürücüdür.
Sənətşünaslıq aspektində portretin əhəmiyyətli xüsusiyyətlərindən biri də onun fakturasının yüksək səviyyədə işlənməsidir. Burada Sakit Məmmədov təsvir olunan obyektlərin strukturuna əsasən fərdi və yüksək səviyyəli akademik nailiyyətlərini nümayiş etmişdir. Yaxıların işlənməsində xovlu xalça, mərmər, şüşə, kağız, dəri, ipək kimi materialların fakturasını böyük ustalıqla vermişdir. Rəssamın dəsti-xəttini müəyyən edən daha bir nüans Ulu öndərin əyləşdiyi qoltuqlu kürsüdür ki, onun tərtibatında Sakit Məmmədov yaradıcılıq illəri boyu formalaşdırdığı və bu gün ona dünya şöhrəti qazandıran “opalizm” üslubunun elementlərindən istifadə etmişdir. Nəcib, tutqun rənglərin ahəngi əsərin ümumi əhval-ruhiyyəsi ilə səslənir və interyeri canlandırır. Sakit Məmmədovun opalizm bədii fəlsəfəsinin burada tətbiqi təsadüfi deyildir. Rənglərin əzəldən formalaşan ahəngi əbədiyyətə ünvanlanan daha bir nişanədir.
Əsərin koloritində istifadə olunan qırmızı rəng çalarları kəmiyyət nisbəti ilə üstünlük təşkil edir və bu səbəbsiz deyil. Ulu öndərin şərəfli və qürurlu həyat yolunu simvolik tərzdə ifadə edən bu rəng azadlıq, qan yaddaşı, əzmkarlıq, cəsarət, xilaskarlıq və qələbə rəmzi qismində çıxış edir. Əsərdə qırmızı və tünd göy rənglərinin nəcibliyi, ağır çəkisi Heydər Əliyev şəxsiyyətinin qarşısında problemlərin, təhlükələrin bəsitliyini vurğulayan mühüm simvolik amildir. Koloristik həldə Sakit Məmmədov yaradıcılığı üçün səciyyəvi olan ifadə vasitəsi - ləkələr xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Ləkələr əsərin ritmikasını, ideyasının açıqlanma istiqamətlərini yönləndirir və müəyyən edir. Belə ki, sobanın üstündə təsvir olunan yaşıl rəngli müqəddəs Qurani-Kərim, Səfəvi miniatüründə və arxa planda təsvir olunan Yer kürəsi rəsmində təkrarlanan yaşıl çalarlar əsərdə harmoniya təşkil etməklə yanaşı, ümumbəşəri, dünyəvi, dini və dövlətçilik dəyərlərinin Ümummilli liderin müdrik siyasi konseptində əks olunmasına bilavasitə işarə edir. Eyni zamanda, Ulu öndər Heydər Əliyevin geyiminin tünd göy rəngi ustalıqla tablonun fərqli detallarında təkrarlanaraq daim tamaşaçının nəzərini yenidən mərkəzi fiqura yönləndirir.
Nəticə etibarilə, portretdə konkret zaman və məkanı müəyyən etmək qeyri-mümkündür. Rəssamın təxəyyülündə Heydər Əliyev obrazı bəşəri dəyərləri özündə əks etdirən, milli ənənələri yaşadan və modern yeniliklərə açıq olan, dünya müstəvisində əhəmiyyətli yer tutan Azərbaycanla vəhdət təşkil edərək əbədiləşmişdir. Və bu əbədilik heç bir zaman və məkan hüdudlarına sığan deyildir...
Sevil Kərimova,
Sənətşünaslıq üzrə
fəlsəfə doktoru

 
  • Oxunub:  3240  |  
  • Tarix:  16-05-2018  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
2018-ci ildə Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzu daha da yüksəlib

12:58
18 Yanvar
Şəxsi heyətlə iş üzrə zabitlərin və psixoloqların təlim-metodiki toplanışı keçirilib
12:54
18 Yanvar
Məhəmməd Barkindo: OPEC-in Bakıdakı iclaslarının martda keçirilməsi planlaşdırılır
12:42
18 Yanvar
Azərbaycan ilə Ukraynanın ticarət dövriyyəsində son 5 ilin maksimum göstəricisi qeydə alınıb
12:13
18 Yanvar
Naxçıvanın Bakıdakı daimi nümayəndəliyində 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı anım tədbiri keçirilib
11:52
18 Yanvar
20 Yanvar faciəsinin ildönümü ilə əlaqədar Şəhidlər xiyabanında hazırlıq işləri görülür
11:51
18 Yanvar
2019-cu ilin "Nəsimi ili" elan edilməsi yüksək ideallara, mənəvi həyata və mədəniyyətə olan böyük diqqətin təzahürüdür
11:42
18 Yanvar
SOCAR: Günün ikinci yarısından neftçilərin özüllərə qaytarılmasına başlanacaq
11:03
18 Yanvar
İndoneziya XİN: Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədləri çərçivəsində suverenliyi və ərazi bütövlüyünü hər zaman dəstəkləyirik
11:02
18 Yanvar
20 Yanvar faciəsinin 29-cu ildönümü ilə əlaqədar Madriddə anım tədbiri təşkil edilib
10:56
18 Yanvar
20 Yanvar faciəsi xalqımızın öz suverenliyi uğrunda apardığı mübarizənin şərəfli tarixidir
10:54
18 Yanvar
Avropa Parlamentinin Azərbaycana qarşı qəbul etdiyi qətnamə qərəzli və qeyri-obyektivdir
10:12
18 Yanvar
İsveçrədə 20 Yanvar faciəsinə həsr olunmuş poçt markası buraxılıb
10:05
18 Yanvar
ABŞ Azərbaycanlıları Şəbəkəsi 20 Yanvar faciəsinin 29-cu ildönümü ilə bağlı kampaniya keçirir
10:02
18 Yanvar
Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının baş katibi Macarıstanda səfərdə olub
09:59
18 Yanvar
Şimali Kiprin dövlət televiziyası tamaşaçıları 20 Yanvar hadisələri barədə məlumatlandırıb
09:52
18 Yanvar
Misirdə 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi anılıb
09:50
18 Yanvar
Bişkekdə 20 Yanvar faciəsinin 29-cu ildönümü ilə bağlı anım tədbiri keçirilib
09:48
18 Yanvar
Eldar İbrahimov: Azərbaycan dinamik inkişaf edən ölkə kimi daha çevik struktura malik optimal idarəetmə tələb edir
09:45
18 Yanvar
2019-cu ildə mühüm infrastruktur və sosial layihələrin icrası davam etdiriləcək
09:44
18 Yanvar
Azərbaycan ilə İran arasında bütün sahələrdə yaxşı əlaqələr mövcuddur
09:43
18 Yanvar
Azərbaycanın həyata keçirdiyi balanslaşdırılmış siyasət və hücum diplomatiyası bölgədə yeni reallığın yaranmasına səbəb olub
09:41
18 Yanvar
Hikmət Babaoğlu: Azərbaycanın yaratdığı geosiyasi reallıqlar Dağlıq Qarabağ probleminin həllində yeni perspektivlər açır
09:39
18 Yanvar
Azərbaycanda həyata keçirilən struktur islahatları idarəetmədə çevikliyi və səmərəliliyi artıracaq
09:36
18 Yanvar
Səməd Seyidov: Azərbaycan-Aİ əlaqələrində əldə edilən uğurlar Avropa Parlamentində ölkəmizi istəməyən qüvvələri ciddi narahat edir
09:29
18 Yanvar
Gömrük orqanlarında aparılan islahatlar: müasir tələblər və çağırışlar
09:27
18 Yanvar
Nikol Paşinyanın “xaş siyasəti”
09:23
18 Yanvar
Misirin aparıcı KİV-ləri 20 Yanvar faciəsindən yazır
09:22
18 Yanvar
Azərbaycanın regionlarında sahibkarlığın inkişafına dəstək tədbirləri gücləndirilir
12:54
17 Yanvar
Keçən il ölkədən 65,6 milyon dollarlıq elektrik enerjisi ixrac olunub
12:46
17 Yanvar
Litva Prezidenti: Azərbaycan Avropanın mühüm tərəfdaşıdır
12:33
17 Yanvar
Milli Məclisin mədəniyyət komitəsinin yaz sessiyada ilk iclası keçirilib
12:20
17 Yanvar
PA rəsmisi: Azərbaycanda din sahəsində stabil mühit mövcuddur
12:09
17 Yanvar
2018-ci ildə Azərbaycandan MDB ölkələrinə 1 milyard dollarlıq məhsul ixrac olunub
11:51
17 Yanvar
Azərbaycan ötən il 29,5 milyon tonadək neft və neft məhsulları ixrac edib
11:42
17 Yanvar
Ölkəmizə gələn turist sayının ən yüksək artım səviyyəsi Yaxın Şərq və Asiya ölkələrinə aiddir
11:26
17 Yanvar
Dəyişkən hava şəraitinə baxmayaraq Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportu tam rejimdə fəaliyyət göstərir
11:17
17 Yanvar
“Üçüncü günün adamı” filmi “YARAT”da
10:58
17 Yanvar
Heyvan kəsimi fəaliyyəti ilə məşğul olan sahibkarlarla görüşdə işin daha səmərəli təşkili məsələləri müzakirə edilib
10:48
17 Yanvar
“Nəsimi ili” Azərbaycanın zəngin tarixi-mədəni irsinin qorunmasına və təbliğinə böyük töhfədir
10:25
17 Yanvar
Cenevrədə insan hüquqları və 2030-cu il dayanıqlı inkişaf gündəliyi üzrə dialoq və əməkdaşlıq görüşü keçirilib
10:22
17 Yanvar
“Qriqorian kilsəsi Səfəvilər dövlətinə qarşı casusluq aləti kimi (XVII əsr-XVIII əsrin ilk dörddəbiri)” kitabının təqdimatı olub
10:20
17 Yanvar
Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri iriçaplı pulemyotlardan istifadə etməklə atəşkəs rejimini 29 dəfə pozub
10:11
17 Yanvar
Qondarma “Milli şura”nın yanvarın 19-na planlaşdırdığı “mitinq şousu” fiaskoya məhkumdur
10:09
17 Yanvar
Regionlarda heyvandarlığın inkişafına hərtərəfli dəstək verilir
20:37
16 Yanvar
20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi Astanada anılıb
20:35
16 Yanvar
Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyasına mediatur təşkil edilib
20:32
16 Yanvar
ADA Universiteti Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyi ilə əməkdaşlıq edəcək
20:30
16 Yanvar
“Bakı-2019”a hazırlıqla bağlı Koordinasiya Komissiyasının texniki görüşü keçirilib
20:28
16 Yanvar
Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsində ötən ilin yekunları müzakirə edilib
20:17
16 Yanvar
XİN Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirlərinin Paris görüşünə dair açıqlama yayıb
20:14
16 Yanvar
Məhkəmə fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi üzrə ardıcıl tədbirlər davam etdirilir
20:02
16 Yanvar
İrakli Kobaxidze: Gürcüstan Azərbaycan və Türkiyə ilə birlikdə regionda irimiqyaslı layihələr həyata keçirir
19:50
16 Yanvar
İdarəetmədə sistemli islahatlar: struktur yeniliklərində növbəti mərhələ
19:43
16 Yanvar
Azərbaycanla Dubay Əmirliyi arasında əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olunub
17:49
16 Yanvar
Dövlət Komitəsinin sədri Sabunçuda məcburi köçkünlərlə görüşüb
17:44
16 Yanvar
Fəzail İbrahimli: 2019-cu ilin “Nəsimi ili” ili elan olunması böyük şairin yaradıcılığına verilən yüksək qiymətdir
17:41
16 Yanvar
Vüqar Bayramov: Qeyri-neft sektorunun inkişafı 2019-cu ildə də prioritet olacaq
17:40
16 Yanvar
YAP Ağstafa rayon təşkilatında 20 Yanvar faciəsinin 29-cu ildönümü ilə bağlı tədbir keçirilib
17:36
16 Yanvar
İlham Məmmədov: Prezident İlham Əliyevin göstərdiyi diqqətin nəticəsində regionlarımızda səhiyyə sahəsi əhəmiyyətli dərəcədə inkişaf edib
17:24
16 Yanvar
Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin sədri “CEO Lunch Baku”nun fəxri qonağı olub
17:23
16 Yanvar
Sergey Lavrov: 2018-ci il Rusiya-Azərbaycan münasibətləri üçün çox müsbət il olub
17:18
16 Yanvar
Ötən il respublikanın su hövzələrinə 380 milyona yaxın müxtəlif növ balıq körpəsi buraxılıb
17:03
16 Yanvar
İran Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi Milli Məclisdə olub
16:55
16 Yanvar
Azərbaycan-İran hərbi əməkdaşlığının inkişaf perspektivləri müzakirə olunub
16:26
16 Yanvar
20 Yanvar faciəsinin ildönümü ilə əlaqədar Türkiyədə silsilə tədbirlər keçiriləcək
15:26
16 Yanvar
Azərbaycan Prezidenti: Bizim maliyyə resurslarımız, ehtiyatlarımız xarici borcumuzdan 4,5 dəfə çoxdur
15:15
16 Yanvar
Azərbaycan ilə Çexiya arasında kənd təsərrüfatı sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi ilə bağlı məsələlər müzakirə olunub
15:10
16 Yanvar
Prezident İlham Əliyev: Qeyri-neft sektorunun inkişafı bundan sonra da bizim üçün prioritet olacaq
15:07
16 Yanvar
Zimbabve Prezidenti: Ölkəmiz Azərbaycanla əməkdaşlıqda çox maraqlıdır
14:57
16 Yanvar
TAP-ın kompressor stansiyalarının inşasının 70 faizdən çoxu yekunlaşıb

Video

 

Müsahibə

 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
HAVA HAQQINDA
Bakı
gündüz+4 +6
gecə+0 +2