Ana səhifə »  Sosial »  Əbədi vəhdət: Heydər Əliyev və Azərbaycan
A+   Yenilə  A-
Əbədi vəhdət: Heydər Əliyev və Azərbaycan

Müasir incəsənətdə Ümummilli lider Heydər Əliyevin obrazı böyük qürur və şərəflə müraciət edilən mövzudur. Təsviri incəsənətin reprezentativ xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq obrazın formalaşması müvafiq ikonoqrafik qanunlara, potestar imaloji amillərə əsaslansa da, fərdi yanaşma və rəssamların bədii məsuliyyəti mövzuya ciddi tərzdə təsir göstərmişdir. Milli incəsənətimizdə Ümummilli liderin təsviri obrazının formalaşmasında incə qırmızı xətti bilavasitə xalqının, Azərbaycanın bu gününün və gələcəyinin Onun dahi ruhu ilə bağlılığı, vəhdəti, Heydər Əliyevin əziz xatirəsi, Ona olan hörmət və ehtiram təşkil edir.
Təqdim olunan portretin ərsəyə gəlməsi görkəmli ustadımız, Əməkdar rəssam Sakit Məmmədovun yüksək yaradıcılıq nailiyyətlərinin parlaq zirvəsidir. Müasir Azərbaycan və dünya incəsənətinin tanınan siması, postmodern mədəniyyətini özünəməxsus təsviri tərzdə ifadə edən rəssam dəfələrlə yerli və nüfuzlu beynəlxalq mükafatlara layiq görülmüşdür. İncəsənət sahəsində onun böyük uğurlarının tanınması əlaməti olaraq 2016-cı ildə Vatikan Zadəgan Heraldika Akademiyası Sakit Məmmədova qraf titulunu vermişdir ki, həmin qurumun tarixində bu titul bundan öncə rəssama yalnız bir dəfə - 1949-cu ildə Salvador Daliyə təqdim olunmuşdur.
Ulu öndər Heydər Əliyevin portreti obraz həlli baxımından Sakit Məmmədov yaradıcılığında yeni konsept irəli sürür. Rəssam reprezentativ, təmtəraqlı parad portretinin ənənəvi həllini kamera tipli portret janrı ilə sintez edərək əsərin ümumi ab-havasını, daxili məkanını canlandırır və genişləndirir.
Kompozisiyanın məntiqi və nəzəri mərkəzi olan Ümummilli lider Heydər Əliyevin obrazı əsərin daxili əhval-ruhiyyəsini müəyyən edir. Rəssam Ulu öndəri xüsusi ruh yüksəkliyi ilə rahat, aram pozada oturmuş vəziyyətdə təsvir etmişdir. Onun müdrik, nəcib baxışı əsərin mühitinə və tamaşaçısına daxili nikbinlik və qürur bəxş edir. Bu rahatlıq, əminlik Onun böyük tarixi və fərdi missiyasının parlaq nəticəsidir. Ümummilli lider nəsillərin minillik arzusunu tarixi reallığa çevirdi. Azərbaycan xalqına böyük zəhməti hesabına ərsəyə gətirdiyi şah əsərini - müstəqil, demokratik Azərbaycanı bəxş etdi. Ulu öndərin obrazında vurğulanan bu əminliyi möhkəmləndirən, onu qanadlandıran faktor Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi inkişaf kursunu daha da zənginləşdirən Prezident İlham Əliyevin siyasi iradəsi, zəngin dövlətçilik təcrübəsi və ən əsası isə, xalqa olan dərin məhəbbəti və vətənpərvərliyidir.
Məhz bu yanaşma təqdim olunan portreti tarixi-mədəni mahiyyətinə əsasən İntibah tipli əsərlər sırasına aid edir. Azərbaycanın tarixi taleyində Heydər Əliyev dühası ilə səslənən İntibah çağı, yenilənmə, müstəqillik əsərin ümumi ovqatını müəyyənləşdirir. Və təsadüfi deyildir ki, rəssam burada məhz Renesansın bədii, akademik ənənələrinin, ikonoqrafik sxemlərinin, rəng tərtibatının, kompozisiya quruluşunun, qızıl bölgü prinsiplərinin tətbiqinə müəyyən dərəcədə müraciət etmişdir.
Portretin ideya məzmunu Sakit Məmmədov tərəfindən bəşər övladı, vətəndaş və rəssam pozisiyasından müəyyən edilmişdir. Liderə ruh yüksəkliyi və sonsuz minnətdarlıq hissi ilə yanaşma və eyni zamanda onunla bədii dialoq aparma imkanını əldə edən rəssam əsərin ana xəttini Heydər Əliyev və müasir Azərbaycan vəhdəti kontekstində görür. Bu vəhdət əsərdə əbədi, stabil dəyər qismində çıxış edir və forma həllində öz əksini tapır. Qeyd olunan ideyanın spesifikasından çıxış edən rəssam kompozisiya quruluşunda tarazlıq prinsiplərinə əsaslanır, təsviri kütlələri tablonun üzərində bərabər şəkildə paylaşdırır. Ulu öndərin obrazı əsərin mərkəzini təşkil edir və tablonun sol hissəsində yerləşdirilib. Kompozisiyanın bütün elementləri ritm və ləkələr vasitəsilə məhz bu obraza yönləndirilib. Lakin rəssam tarazlığın ideal nisbətlərinə nail olmaq məqsədi ilə əsərin sağ hissəsini zahiri baxımdan müvafiq tərzdə ustalıqla “ağırlaşdırmışdır”: burada klassik üslubda həll edilmiş mərmər fakturalı soba, qızılı çərçivəli miniatür, sobanın qızılı rəngli şəbəkə-məhəccəri, kompozisiyanı canlandıran incə detallar verilmışdir.
Əsərin işlənməsində işıq həlli xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Sakit Məmmədov bu amili həm fiziki işıq, həm də simvolik yüklü faktor qismində açıqlamağa nail olmuşdur. Sobanın üzərində yerləşdirilən çilçırağın şəffaf şüşə damlaları al qırmızı divarın səthində maraqlı işıq-kölgə effektlərini yaratsa da, rəssam bilərəkdən tablonun əsas işıq mənbəyini məhz arxa planda çəkilən və ustalıqla verilən tabloda əks edib. Burada təsviri incəsənətdə nadir hallarda müraciət olunan “əsərin içində əsər” üsulu istifadə olunmuşdur. Ağ fonlu rəsmdə təsvir olunan Yer kürəsinə incəliklə qovuşan, qızılı haşiyə ilə işlənmiş Azərbaycan xəritəsi Ümummilli liderimizin bu günə, işıqlı sabahımıza ünvanlanan qürurlu və şərəfli ifadəsinin parlaq təcəssümü qismində səslənir: “Gün olacaq Azərbaycan dünyaya Günəş kimi doğacaq”. Tablonun işıqları əsərin daxili məkanının formalaşmasında bilavasitə iştirak edir, qırmızı rənglərlə qarışaraq interyeri isidir, Ulu öndərin simasını nurlandırır. Bununla rəssam bir daha əsərin ana xəttini, ideyasını - Azərbaycan və Heydər Əliyev vəhdətinin əbədiliyini təsdiqləyir. Rəssam çox doğru olaraq Yer kürəsini Ulu öndərin fövqündə təsvir etmişdir. Bu məqam rəssam tərəfindən xüsusən vurğulanır və dünya şöhrətli siyasətçi Heydər Əliyev dühasının hüdudlarını canlandırmaq baxımından olduqca düşündürücüdür.
Sənətşünaslıq aspektində portretin əhəmiyyətli xüsusiyyətlərindən biri də onun fakturasının yüksək səviyyədə işlənməsidir. Burada Sakit Məmmədov təsvir olunan obyektlərin strukturuna əsasən fərdi və yüksək səviyyəli akademik nailiyyətlərini nümayiş etmişdir. Yaxıların işlənməsində xovlu xalça, mərmər, şüşə, kağız, dəri, ipək kimi materialların fakturasını böyük ustalıqla vermişdir. Rəssamın dəsti-xəttini müəyyən edən daha bir nüans Ulu öndərin əyləşdiyi qoltuqlu kürsüdür ki, onun tərtibatında Sakit Məmmədov yaradıcılıq illəri boyu formalaşdırdığı və bu gün ona dünya şöhrəti qazandıran “opalizm” üslubunun elementlərindən istifadə etmişdir. Nəcib, tutqun rənglərin ahəngi əsərin ümumi əhval-ruhiyyəsi ilə səslənir və interyeri canlandırır. Sakit Məmmədovun opalizm bədii fəlsəfəsinin burada tətbiqi təsadüfi deyildir. Rənglərin əzəldən formalaşan ahəngi əbədiyyətə ünvanlanan daha bir nişanədir.
Əsərin koloritində istifadə olunan qırmızı rəng çalarları kəmiyyət nisbəti ilə üstünlük təşkil edir və bu səbəbsiz deyil. Ulu öndərin şərəfli və qürurlu həyat yolunu simvolik tərzdə ifadə edən bu rəng azadlıq, qan yaddaşı, əzmkarlıq, cəsarət, xilaskarlıq və qələbə rəmzi qismində çıxış edir. Əsərdə qırmızı və tünd göy rənglərinin nəcibliyi, ağır çəkisi Heydər Əliyev şəxsiyyətinin qarşısında problemlərin, təhlükələrin bəsitliyini vurğulayan mühüm simvolik amildir. Koloristik həldə Sakit Məmmədov yaradıcılığı üçün səciyyəvi olan ifadə vasitəsi - ləkələr xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Ləkələr əsərin ritmikasını, ideyasının açıqlanma istiqamətlərini yönləndirir və müəyyən edir. Belə ki, sobanın üstündə təsvir olunan yaşıl rəngli müqəddəs Qurani-Kərim, Səfəvi miniatüründə və arxa planda təsvir olunan Yer kürəsi rəsmində təkrarlanan yaşıl çalarlar əsərdə harmoniya təşkil etməklə yanaşı, ümumbəşəri, dünyəvi, dini və dövlətçilik dəyərlərinin Ümummilli liderin müdrik siyasi konseptində əks olunmasına bilavasitə işarə edir. Eyni zamanda, Ulu öndər Heydər Əliyevin geyiminin tünd göy rəngi ustalıqla tablonun fərqli detallarında təkrarlanaraq daim tamaşaçının nəzərini yenidən mərkəzi fiqura yönləndirir.
Nəticə etibarilə, portretdə konkret zaman və məkanı müəyyən etmək qeyri-mümkündür. Rəssamın təxəyyülündə Heydər Əliyev obrazı bəşəri dəyərləri özündə əks etdirən, milli ənənələri yaşadan və modern yeniliklərə açıq olan, dünya müstəvisində əhəmiyyətli yer tutan Azərbaycanla vəhdət təşkil edərək əbədiləşmişdir. Və bu əbədilik heç bir zaman və məkan hüdudlarına sığan deyildir...
Sevil Kərimova,
Sənətşünaslıq üzrə
fəlsəfə doktoru

 
  • Oxunub:  1290  |  
  • Tarix:  16-05-2018  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövlətçilik tariximizin şanlı qürur səhifəsidir

15:33
27 May
Jan-İv Lö Drian: Azərbaycan və Fransa arasında yüksək iqtisadi əlaqələr mövcuddur
15:02
27 May
Azərbaycan və Fransa XİN rəhbərlərinin görüşündə Dağlıq Qarabağ münaqişəsi müzakirə olunub
14:51
27 May
UFAZ-da Fransanın Avropa və Xarici İşlər Nazirliyi fondunun arxiv sərgisinin açılış mərasimi keçirilib
14:38
27 May
Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvləri Tbilisidə ulu öndər Heydər Əliyevin büstünü ziyarət edib
14:25
27 May
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Fransanın Avropa və xarici işlər nazirini qəbul edib
11:22
27 May
Xarici İşlər Nazirliyi Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illik yubileyi ilə əlaqədar bəyanat yayıb
11:20
27 May
Prezident İlham Əliyev: biz ölkəmizə son 15 il ərzində 230 milyard dollar sərmayə cəlb edə bilmişik
11:10
27 May
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan dünya miqyasında çox etibarlı tərəfdaş, ləyaqətli dövlət kimi tanınır
11:07
27 May
Oqtay Əsədov: Əminəm ki, Cənubi Qafqazdakı münaqişələrin həlli burada yaşayan bütün xalqların mənafelərinə cavab verəcək
11:01
27 May
Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun fəaliyyətində keyfiyyət dəyişikliyinə nail olunması üçün tapşırıqlar verilib
10:55
27 May
Prezident İlham Əliyev: BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələri qeyd-şərtsiz və dərhal icra olunmalıdır
10:47
27 May
Milli Məclisin sədri Gürcüstan Demokratik Respublikasının yaranmasının 100 illik yubiley tədbirində iştirak edib
10:45
27 May
Psevdodemokratlar və "beşinci kolon": antiazərbaycan kampaniyasının bir özəlliyi haqqında
10:41
27 May
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yubileyi münasibətilə İstanbulda rəsmi qəbul təşkil olunub
10:38
27 May
Sahibə Qafarova: “Qafqaz üçlüyü” filmində Azərbaycana və azərbaycanlılara qarşı aqressiv münasibət açıq-aydın görünür
10:36
27 May
İstanbulda Azərbaycan diasporunun fəaliyyətinin genişləndirilməsi yolları müzakirə olunub
10:26
27 May
Yunanıstanda Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi ilə bağlı tədbir keçirilib
10:25
27 May
Astanada Azərbaycan və Qazaxıstan Xarici İşlər nazirlikləri arasında siyasi məsləhətləşmələr keçirilib
10:16
27 May
ASAN E-gov modeli Koreya Respublikasında təqdim olunub
10:12
27 May
Fəttah Heydərov: Xalqına nifrət edən biri xalqın fəxri adını daşıya bilməz
10:10
27 May
Türkiyədə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yüz illiyi münasibətilə poçt markası buraxılıb
10:06
27 May
Elman Nəsirov: Rüstəm İbrahimbəyovun məqsədi Azərbaycana qarşı mənəvi terror həyata keçirməkdir
10:04
27 May
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti tariximizin ən parlaq səhifəsidir
10:03
27 May
“YARAT”da yeni sərgi: “Əmək, istirahət və xəyallar: 1960-1980-ci illər Azərbaycan ustadlarının gözləri ilə”
10:00
27 May
Bakı Şopinq Festivalından alış-veriş edin, ailənizin sevincinə sevinc qatın
09:55
27 May
Arye Qut: “Yüz il əvvəl baş vermiş hadisələrlə İsrail parlamentariləri deyil, tarixçilər məşğul olmalıdır”
00:59
26 May
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövlətçilik tariximizin şanlı qürur səhifəsidir
00:59
26 May
Xain Rüstəm İbrahimbəyova qarşı ciddi tədbirlər görülməlidir
17:53
25 May
Tbilisidə Azərbaycanın Cənubi Qafqazın enerji təhlükəsizliyindəki rolundan danışılıb
17:52
25 May
Ekologiya və təbii sərvətlər naziri Bərdədə vətəndaşları qəbul edib
17:36
25 May
Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Monitorinqi Xidməti yaradılıb
17:25
25 May
Bakı Ali Neft Məktəbinin tələbələri “Baker Hughes”də fəaliyyətə başlayırlar
17:20
25 May
Gənclərin sosial mediada fəallığının Azərbaycan həqiqətlərinin təbliğində roluna dair tədbir keçirilib
17:01
25 May
Baş prokuror Masallı şəhərində vətəndaşları qəbul edib
16:39
25 May
Akademik İsa Həbibbəyli: Şükrü Haluku Akalın müasir türkologiyanın əsas simalarından biridir
16:36
25 May
Milli Aviasiya Akademiyasında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi münasibətilə tədbir
16:28
25 May
Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin növbəti Plenumu keçirilib
15:51
25 May
Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Balakəndə vətəndaşları qəbul edəcək
15:44
25 May
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı: müasir çağırışlar, intersosiallıq və islahatların zəruriliyi işığında
15:34
25 May
Elmira Süleymanova: Azərbaycan yeganə ölkədir ki, qısa müddətdə 11 amnistiya aktı, 64 əfv sərəncamı icra olunub
15:33
25 May
Əli Əhmədov: "Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi dövründə 1,9 milyon iş yeri yaradılıb"
15:21
25 May
Los-Ancelesdə keçirilən tədbirdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin tarixi və gördüyü işlər barədə məlumat verilib
15:13
25 May
Mirzəcan Xəlilov: Satqın Rüstəm İbrahimbəyov bütün titullarından məhrum edilməlidir
15:08
25 May
Dövlət İdarəçilik Akademiyasında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi ilə bağlı elmi konfrans keçirilib
14:49
25 May
Milli Məclisin komitə iclasında bir sıra qanun layihələrinə baxılıb
14:33
25 May
Milli Məclisin sədri Gürcüstanda səfərdə olacaq
14:23
25 May
Azərbaycan Ağsaqqallar Şurasının təşkilatçılığı ilə “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti-100 il” adlı tədbir keçirilib
14:21
25 May
Mədəniyyət naziri Salyanda vətəndaşlarla görüşüb
14:18
25 May
Azərbaycan Milli Antidopinq Agentliyinin səlahiyyətləri artırılacaq
14:05
25 May
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin və Qafqaz-İslam Ordusunun 100 illiyi ilə əlaqədar Bakıda fotosərgi açılıb
14:04
25 May
2018-ci ildə Sahibkarlığa Kömək Milli Fondu tərəfindən 170 milyon manat kredit verilməsi nəzərdə tutulur
13:02
25 May
Dini radikalizmlə mübarizədə dini icmaların və gənclərin üzərinə böyük vəzifə düşür
12:41
25 May
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasının 100 illiyi Qırğızıstanda da qeyd edilib
12:40
25 May
Dünya Xəbər Agentliklərinin 6-cı Konqresi gələn il iyunun 13-14-də keçiriləcək
12:36
25 May
Energetika Nazirliyində Avropa Enerji Cəmiyyəti ilə əməkdaşlıq məsələləri müzakirə edilib
12:28
25 May
Professor Nərgiz Paşayeva: Oksford Universitetində keçirilən imzalanma mərasimini elm, təhsil və mədəniyyət sahəsində Azərbaycanda "Əsrin kontraktı" adlandırmaq olar
12:24
25 May
“Qeyri-işlək aktivlərin restrukturizasiya proqramına dair Kollektiv Sazişin” ilkin versiyası müzakirə edilib
12:19
25 May
Vilnüsdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi ilə əlaqədar rəsmi qəbul və konsert təşkil olunub
12:12
25 May
MM komitəsində “İdmanda dopinq vasitələrindən və üsullarından istifadəyə qarşı mübarizə haqqında” qanuna dəyişikliklər müzakirə olunub
11:55
25 May
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi Naxçıvanın Bakıdakı daimi nümayəndəliyində qeyd olunub
11:49
25 May
31 mayadək cehizlik əldə etməyə tələsin!
11:29
25 May
ADA Universitetində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi münasibətilə beynəlxalq konfrans təşkil edilib
11:26
25 May
Fransa Beynəlxalq Diplomatik Akademiyasında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi ilə bağlı konfrans keçirilib
11:24
25 May
AZƏRTAC növbəti Peterburq Beynəlxalq İqtisadi Forumunun işində iştirak edib
11:18
25 May
Nursultan Nazarbayev: Azərbaycan beynəlxalq aləmdə nüfuzunun yüksəldilməsi yolunda böyük uğurlar qazanıb
11:12
25 May
MM-in komitə sədri: “Ümumi təhsil haqqında” yeni qanun layihəsinin hazırlanması vacib və əhəmiyyətlidir
11:11
25 May
Braziliyada Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyinə həsr edilmiş tədbir keçirilib
11:09
25 May
Si Cinpin: Azərbaycanın beynəlxalq arenada statusu və təsiri gündən-günə artır
11:02
25 May
Vladimir Putin: Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq aləmdə çox böyük nüfuzu var
11:01
25 May
Xəzər dənizinin hüquqi statusu üzrə xüsusi işçi qrupunun növbəti iclası da Qazaxıstanda keçiriləcək

Video

 

Müsahibə

»»»
 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
HAVA HAQQINDA