Ana səhifə »  Xəbər lenti »  İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə birgəyaşayış ritorikasi
A+   Yenilə  A-
İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə birgəyaşayış ritorikasi

Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi XX yuzilliyin ən faciəli münaqişələrindən biri kimi daxil olub, milyonlarla insanın taleyinə ciddi təsir göstərib. Bu münaqişə 1988-ci ildə erməni tərəfinin Azərbaycanın tarixi torpaqlarına açıq formada ərazi iddiaları və təxribatları ilə başlamış, Azərbaycana qarşı hərbi təcavüz ilə nəticələnib.

Azərbaycanlılar 1988-ci ilə qədər Ermənistanda kompakt şəkildə yaşayıblar. Onlar 1905-1906 cı, 1918-1920-ci,1948-1953-cü illərdə indiki Ermənistan ərazisindən məqsədyönlü şəkildə didərgin salınıb və deportasiya ediliblər. Azərbaycanlılar həm etnik təmizləmə həm də əsl soyqırımlara məruz qalıblar.

1994-cü il mayın 12də atəşkəs əldə olundu. O vaxta qədər Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində Azərbaycan Respublikasının 20% ərazisi-Xankəndi şəhəri, Xocalı, Şuşa, Laçın, Kəlbəcər, Ağdam, Qubadlı, Zəngilan rayonları, Tərtər rayonunun 13, Qazax rayonunun 7, Naxçıvanın isə Sədərək rayonunun 1 kəndi Ermənistan ordusu tərəfindən işğal olunmuşdur. Bir milyondan artıq azərbaycanlı məcburi köçkün vəziyyətinə düşüb, 20min nəfər hərbi əməliyyatlar dövründə həlak olub, 50 min nəfər əlil olmuşdur.

Uzun illər ərzində cənab Prezident İlham Əliyev apardığı məqsədyönlü siyasətlə hədəfə catdi və torpaqlarımız düşmən tapdağından azad edildi. Biz qələbəni döyüş meydanında qazandıq. 300-ə yaxın yaşayış məntəqəsi, o cümlədən Fizuli şəhəri, Cəbrayıl şəhəri, Zəngilan, Qubadlı, Şuşa şəhərləri, Hadrud, Suqovuşan və digər qəsəbələr döyüş meydanında azad edildilər.

Dünyadakı çoxsaylı münaqişələrin və müharibələrin gedişinə nəzər salsaq görərik ki, son nöqtəni güclü tərəf qoyur. Azərbaycan xalqının Qarabağ uğrunda 44 günlük Vətən müharibəsi buna ən yeni numunedir. Ötən 17 il ərzində güc topladıq, düşmənin başını dəmir yumruqla vurub əzdik.30 il davam edən işğala, ədalətsizliyə 44 gündə son qoyuldu.

II Qarabağ müharibəsi başa çatdı. Azərbaycan ordusu Ermənistanın işğalçı qüvvələrini öz torpağından çıxardı.

İndi isə başlıca sual budur ki, Azərbaycan və erməni icmaları Qarabağa qayıdıb birgə yaşaya biləcəkmi?

Azərbaycan vətəndaşı olan dinc ermənilərin geri qayıtması üçün şərait yaradır. Ancaq əsas məsələdən biri də dinc, silahlı və qonşusu olan ermənidən ziyan görən azərbaycanlı birgəyaşayışı qəbul edəcəkmi, axı həmin ermənilər qonşusu olan azərbaycanlının evini dağıdıb, yurdunu talayıb.

Çox çətin məsələdir. Ancaq mümkünsüz deyil. Fransız, alman və ingilis də bir birinə qonşudular. Tarixən onlar arasında da coxillik müharibələr olub. Ancaq sonda onlar bir yerdə Avropa İttifaqı kimi beynəlxalq birlik yaradıb, dinc şəkildə yaşayırlar. Keçmiş düşmənçilik isə yalnız tarixdə qalıb.

I Qarabağ müharibəsi zamanı ermənilər əllərinə düşən hər bir fürsətdən istifadə edib, dinc Azərbaycan sakinlərinə qarşı işgəncə verib, onları qətlə yetiriblər.

II Qarabağ müharibəsi zamanı da Ermənistan silahlı qüvvələri döyüş bölgəsindən xeyli uzaqda yerləşən xşəhərləri raket yerləşən şəhərləri raket atəşinə tutub və bunun nəticəsində 93 dinc azərbaycanlı ölüb, 407 nəfər yaralanıb.

Ancaq nə I nə də II Qarabağ müharibəsində Azərbaycan hərbçiləri dinc erməni sakinlərinə qəsdən xəsarət yetirməyib, mülki obyektləri və yaşayış yerlərini hədəfə almadıqlarını dəfələrlə bəyan ediblər. Deməli, azərbaycanlılar ermənilərlə dinc yanaşı yaşamaq üçün körpüləri yandırmayıb. Bu baxımdan Azərbaycan terefi ermənilərin yerli azərbaycanlılarla dinc yanaşı yaşaması üçün hər cür şərait yaradıb.

II Qarabağ müharibəsi dövründə Prezident İlham Əliyev 30-a yaxın müsahibə vermişdir və o bu müsahibələrdə bildirib ki, biz beynəlxalq hüquqa hörmətlə yanaşırıq, biz beynəlxalq hüququ müdafiə edirik. Bütün addımlarımız beynəlxalq hüquq norma və prinsiplərinə əsasən görülüb və atılıb.

Prezident öz çıxışlarında dəfələrlə bildirib ki azərbaycan vətəndaşı olan dinc ermənilərin Qarabağda azərbaycanlılarla birgə yaşaması üçün heç bir problem yoxdur. Onlar da Azərbaycanın bərabərhüquqlu vətəndaşı ola bilərlər.

Ermənilərin qonşuları ilə birgə, dinc yaşamaqdan savayı çıxış yolu yoxdur. Onlar Azərbaycanda yaşamaq istəsə, gərək başqa xalqlara düşmən mövqeyindən çəkinsinlər.

Xarici jurnalistlər üçün videoformatda keçirilən mətbuat konfransında dövlət başçısı İlham Əliyev qeyd edib ki Qarabağ aranlı-dağlı Azərbaycanın ayrılmaz hissəsidir. “Onun bir hissəsində erməni xalqı yaşayır. Biz buna etiraz etmirik,baxmayaraq ki erməni əhalisi ora XIX əsrin əvvəllərində köçürülüb. Bizim başqa yerlərimizdə də erməni əhalisi yaşayır və heç bir problem yaranmır”. “Azərbaycanda yaşayan bütün xalqların nümayəndələri qəhrəmanlıq, fədakarlıq göstərmiş, Vətən uğrunda vuruşmuş, şəhid olmuşlar,Azərbaycan bayrağı altında ölumə getdilər.

İranda, Rusiyada, Türkiyədə ermənilərlə azərbaycanlılar birgə yaşayırlar.

Bəs Dağlıq Qarabağda niyə birgə yaşaya bilməzlər? Dağlıq Qarabağda yüz illərlə azərbaycan və erməni icmaları birgə yaşıyıblar, yenə də birgə yaşaya bilərlər.

Birgə yaşasaq Dağlıq Qarabağ erməniləri bilməlidirlər ki, Azərbaycanın imkanlarından onlar da istifadə edəcəklər. Demirik ki birinci görüşdən dost olacayiq. Dostluğa nail olmaq üçün sülh addımları atılmalıdır.

Heç bir daş insanın həyatına dəyməz, amma bu 30 il ərzində həddindən artıq çox insanın həyatı məhv edildi.

Son razılaşmaya əsasən Qarabağda icmalar sıx şəkildə qarşılıqlı ünsiyyətdə olmağa məcbur qalacaqlar.

Az qala 30 illik ünsiyyətsizlikdən və tam bölünmədən sonra bu prinsipial dərəcədə əhəmiyyətlidir. Ermənilər bundan sonra da Qarabağda özlərini evlərindəki kimi hiss etmələrində ilk növbədə Bakı maraqlı olmalıdır. Heckimi cəzalandırmaq, haqq-hesab etmək lazım deyil. Əksinə ermənilərə göstərmək lazımdır ki, onlar Azərbaycanda da cox yaxsi, şad-xürrəm yaşaya, öz dillərini və mədəniyyətlərini qoruya bilərlər. Mövcud vəziyyətdə Bakı rəhbərliyinin hədəfi məhz Qarabağ ermənilərinin tam inteqrasiyası olmalıdır.Burada isə vasitəçilərin-güvən yaradan, əvəzsiz keyfiyyətlərə malik olan insanların rolu həddindən artıq vacibdir.

Həm tarixin, həm də coğrafiyanın birgə yaşamağa məhkum etdiyi bu iki xalqın tarixi yolayırıcını necə keçdiklərini isə yaxın gələcək göstərəcək.

Elnurə Seyidova

Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin nəzdində

Bakı Neft-Energetika Kollecinin tarix müəllimi

 
  • Oxunub:  2130  |  
  • Tarix:  23-04-2021  |  
  •    Çap et   |  
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə böyük bərpa-quruculuq işlərinə başlanılması Azərbaycan dövlətinin gücünü göstərir

09 May 15:42
Müasir müstəqil dövlətimizin qurucusu Heydər Əliyevin adı Azərbaycanın özü qədər əbədidir
09 May 15:10
Faşizm üzərində Qələbənin 76-cü ildönümü ilə əlaqədar Bakıda tədbir keçirilib
09 May 14:40
Şuşa şəhərində İkinci Dünya müharibəsində Qələbənin 76-cı ildönümü qeyd olunub
09 May 14:28
Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatına avtomobil hədiyyə edilib
09 May 13:30
Faşizm üzərində Qələbənin qazanılmasında misilsiz xidmətləri olan Azərbaycan övladlarının xatirəsi ehtiramla anılıb
09 May 13:29
Göygöl Milli Parkının ərazisinə balıq körpələri buraxılıb
09 May 13:20
MDB ölkələrinin səfirləri və hərbi attaşelər ulu öndər Heydər Əliyevin məzarını ziyarət ediblər
09 May 12:49
Diaspor könüllüləri və gəncləri “Heydər Əliyev və Azərbaycan diasporu” mövzusunda keçirilən konfransa qatılıb
09 May 12:11
Ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 98-ci ildönümü münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib
09 May 11:06
DTX faşizm üzərində Qələbə günü ilə bağlı paylaşım edib
09 May 11:03
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu “Heydər Əliyev və ümumtürk mədəni irsi” kitabını çapa hazırlayır
09 May 10:59
Azərbaycanın Xarici İşlər Nazirliyi faşizm üzərində Qələbənin 76-cı ildönümü ilə bağlı bəyanat yayıb
09 May 10:55
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva rəsmi instaqram səhifəsində faşizm üzərində Qələbə Günü münasibətilə paylaşım edib
09 May 10:07
Bu gün faşizm üzərində Qələbədən 76 il ötür
09 May 00:48
Son üç yüzillik tariximizdə Qarabağın dünəni, bu günü və sabahı
09 May 00:41
Peyvənd vurdurmaq və gigiyenik qaydalara ciddi riayət etməklə yanaşı, immuniteti möhkəmləndirmək lazımdır

09 May 00:37
Antimilli şura ölkəmizdəki siyasi sabitliyə xələl gətirməyə çalışır

09 May 00:36
Ermənistanda seçkiqabağı dövrdə həm iqtidar daxilində, həm də müxalifətdə parçalanma müşahidə edilir
09 May 00:34
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə böyük bərpa-quruculuq işlərinə başlanılması Azərbaycan dövlətinin gücünü göstərir
08 May 22:04
Aysel Tahirova: Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi siyasət Azərbaycanın yüksək inkişafını təmin edib
08 May 21:57
Heydər Əliyevin sayəsində Azərbaycan Cənubi Qafqazın lider dövlətinə çevrildi
08 May 20:59
Daha üç Vətən müharibəsi qazisinin əməliyyat xərcləri qarşılanıb
08 May 20:57
Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatında olub
08 May 20:55
Deputat: Şuşamız 29 ildən sonra ilk dəfədir mayın 8-ni azad, bərpa olunan, yenidən çiçəklənən şəkildə qarşılayır
08 May 20:54
Fransalı mer: Faşizm ideologiyasına qarşı qətiyyətlə mübarizə aparılmalıdır
08 May 20:52
Prezident İlham Əliyevin “BBC News”a müsahibəsini Çinin “Weibo” sosial şəbəkəsində 35 milyondan çox insan izləyib
08 May 20:47
Politoloq: Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə şanlı Ordumuz 8 may ağrısına son qoydu
08 May 20:30
Şuşanın Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı elan edilməsi şəhərin milli kimliyini özünə qaytardı
08 May 20:27
Prezident İlham Əliyev: Xoşbəxt adamam ki, ata vəsiyyətini yerinə yetirdim
08 May 19:09
Ümummilli Lider Heydər Əliyev müstəqil Azərbaycanımızın xilaskarı və banisidir
08 May 18:20
Bakıda və onun qəsəbələrində təhsil müəssisələrinin tikintisi, əsaslı təmiri və bərpası üçün 20 milyon manat vəsait ayrıldı - SƏRƏNCAM
08 May 18:19
Prezident İlham Əliyev Şuşa şəhərində yeni ümumtəhsil məktəbinin tikintisi ilə bağlı Sərəncam imzalayıb
08 May 18:17
Milli Məclisin deputatı Malik Həsənov seçicilərlə görüşüb
08 May 18:15
Dmitri Savelyev: Əminəm ki, Azərbaycan xalqının əməksevərliyi Ağdamı ən qısa müddətdə dirçəltməyə imkan verəcək
08 May 18:14
Şuşada növbəti mövsümdə 31 bina istiliklə təmin ediləcək - SƏRƏNCAM
08 May 18:12
Naxçıvanda faşizm üzərində Qələbənin 76-cı ildönümü qeyd olunub
08 May 18:05
Binə qəsəbəsindəki Şəhidlər xiyabanında təmir işləri başa çatıb
08 May 18:03
Alimlər insan ömrünü uzatmağın yeni vasitələrini müəyyən ediblər
08 May 17:50
Prezident İlham Əliyevin Sərəncamı ilə İkinci Dünya müharibəsi iştirakçıları və sənəddə nəzərdə tutulan digər kateqoriyadan olan şəxslərə birdəfəlik maddi yardım ödənilib
08 May 17:46
Yevlax şəhər 1 nömrəli uşaq musiqi məktəbinin şagirdləri Qazaxıstanda keçirilən beynəlxalq festivalda iştirak edib
08 May 17:45
Azərbaycanın ən yeni tarixinin bütöv bir dövrü Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır
08 May 17:39
YAP Suraxanı rayon təşkilatının nümayəndələri şəhid Mürsəl Kazımlının ailəsini ziyarət etmişlər
08 May 17:37
Pərvin Kərimzadə: Azərbaycan mədəniyyətinin paytaxtı elan edilən Şuşanın tarixi kimliyi özünə qayıdır
08 May 17:34
YAP Nərimanov rayon təşkilatında Ulu Öndər Heydər Əliyevin anadan olmasının 98-ci ildönümü münasibətilə tədbir keçirilib
08 May 17:19
YAP Nəsimi rayon təşkilatında Ümummilli Lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 98-ci ildönümü münasibətilə videokonfrans keçirilib
08 May 17:02
Azərbaycanda koronavirusa 649 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb
08 May 17:01
Şəhid ailələri və müharibə əlillərinə daha 40 mənzil təqdim olunub
08 May 16:58
YAP Goranboy rayon təşkilatı Ümummilli Lider Heydar Əliyevin anadan olmasının 98-ci il dönümünü qeyd edib
08 May 16:55
Xızıda Ümummilli Lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 98-ci ildönümü münasibətilə videokonfrans keçirilib
08 May 16:53
Energetika Nazirliyi Ulu Öndərin anadan olmasının 98-ci ildönümü münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirib
08 May 16:51
Türkiyə Prezidenti: Tam qapanma başa çatandan sonra atılacaq addımları yaxın günlərdə elan edəcəyik
08 May 16:48
“Heydər Əliyev yolu Azərbaycanı daha uca zirvələrə aparacaq”
08 May 16:38
Kamilə Əliyeva: Heydər Əliyevin irsinin öyrənilməsi, təbliği və Azərbaycan cəmiyyətinə çatdırılması hamımızın ümdə vəzifələrindəndir
08 May 16:37
“Bakı Şəhər Halqası” Əməliyyat Şirkəti Formula 1 yarışına hazırlıq işlərini gücləndirib
08 May 16:35
Mayın 9-dan 15-dək Əmlak Xidmətləri Məkanında qeyri-iş günü olacaq
08 May 16:33
Təhsil naziri: X-XI sinif şagirdləri təhsillərini distant formada davam etdirəcəklər
08 May 16:29
Texniki Universitetin baş müəlliminin həmmüəllifi olduğu dərsliyin təqdimatı keçirilib
08 May 16:26
Qarabağda “yaşıl enerji” zonasının yaradılması Milli Prioritetlərin başlıca istiqamətlərindəndir
08 May 16:12
Müdafiə Nazirliyi Vətən müharibəsində şəhid olmuş hərbi qulluqçuların yenilənmiş siyahısını dərc edib
08 May 16:10
Azərbaycanın ən yeni tarixinin unudulmaz səhifəsi
08 May 16:08
BDU-da “Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi və inkişafında Heydər Əliyevin rolu” mövzusunda beynəlxalq elmi konfrans keçirilir
08 May 16:04
Mayın 9-dan 15-dək "ASAN xidmət" və "ASAN Kommunal" mərkəzlərində qeyri-iş günü olacaq
08 May 15:59
Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Albert Aqarunovun şərəfli ömür yolu hər bir gənc üçün örnəkdir
08 May 15:53
Ulu öndər Heydər Əliyevin anadan olmasının 98-ci ildönümü Baş Prokurorluqda qeyd edilib
08 May 15:36
YAP Suraxanı rayon təşkilatının nümayəndələri şəhid ailəsini ziyarət ediblər
08 May 15:28
Dövlət Sərhəd Xidməti Akademiyasının 10-cu buraxılışı münasibətilə təntənəli mərasim keçirilib
08 May 15:20
YAP Nəsimi rayon təşkilatında bir qrup qaziyə partiya vəsiqələri təqdim olunub
08 May 15:15
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva rəsmi instaqram səhifəsində Şuşa ilə bağlı paylaşımı edib - VİDEO
08 May 15:14
AzMİU-da “Heydər Əliyev ideyaları: inkişafın uğurlu təməli” mövzusunda elmi konfrans keçirilib
08 May 15:10
AHİK Ulu Öndər Heydər Əliyevin doğum günü ilə əlaqədar aztəminatlı ailələrə sovqat göndərib

Video

 
»»»
 

»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
HAVA HAQQINDA