Ana səhifə »  Xəbər lenti »  Ölkəmizdə 2025-ci ilədək sitrus meyvələri istehsalının 100 min tona çatdırılması nəzərdə tutulur
A+   Yenilə  A-
Ölkəmizdə 2025-ci ilədək sitrus meyvələri istehsalının 100 min tona çatdırılması nəzərdə tutulur

Yüksək iqtisadi səmərəliliyə və ixrac potensialına malik olan bu sahənin inkişafı üçün regionlarda məqsədyönlü tədbirlər həyata keçirilir

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin son 17 ildə apardığı uğurlu siyasət sayəsində bütün sahələrdə olduğu kimi, regionların sosial-iqtisadi inkişafında da ciddi irəliləyişlər əldə olunub. Xüsusilə də regionların sosial-iqtisadi inkişafı ilə bağlı Dövlət proqramlarının müvəffəqiyyətlə həyata keçirilməsi ölkə iqtisadiyyatının mühüm sahələrindən olan kənd təsərrüfatının şaxələndirilməsinə, eyni zamanda, aqrar sektorun inkişafına mühüm töhfələr verib.

Vurğulamaq yerinə düşər ki, ölkəmizin aqrar sektorunda sürətli inkişaf edən sahələrdən biri də sitrus meyvəçiliyidir. Belə ki, “Azərbaycan Respublikasında sitrus meyvələri, çay və çəltik istehsalının inkişafı ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” Azərbaycan Prezidentinin 12 sentyabr 2017-ci il tarixli Sərəncamı sitrus meyvə təsərrüfatlarının genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli olub. Həmin Sərəncamın imzalanması, həmçinin 13 fevral 2018-ci il tarixində “Azərbaycan Respublikasında sitrus meyvəçiliyinin inkişafına dair 2018-2025-ci illər üçün Dövlət Proqramı”nın qəbul olunması bu sahənin inkişafına dövlət dəstəyinin gücləndirilməsinə və sözügedən sahənin potensial imkanlarından səmərəli istifadə edilməsinə təkan verib.

Azərbaycanın cənub bölgəsi sitrusçuluğun inkişafı üçün böyük imkanlara malikdir

Məlum olduğu kimi, Azərbaycanın cənub bölgəsində sitrusçuluğun inkişafı üçün imkanlar böyükdür. Belə ki, bu bölgə portağal, limon, naringi, qreypfrut, hallabonq və digər sitrus meyvələrin becərilməsi üçün əlverişli təbii iqlim şəraitinə malikdir. Xüsusilə Astara, Lənkəran və Masallı rayonlarında yaşayan əhalinin əsas məşğuliyyəti məhz sitrusçuluqdur və bu regionda yetişdirilən naringi, portağal və limona xaricdə də böyük tələbat var. Bu baxımdan birmənalı şəkildə, demək olar ki, sitrus meyvəçiliyi Azərbaycanda da yüksək iqtisadi səmərəliliyə və ixrac potensialına malikdir.

Lənkəran Regional Elmi Mərkəzi də bu istiqamətdə fəaliyyətini genişləndirmək üçün müxtəlif metodlardan istifadə edir. Bu tədbirlərin nəticəsidir ki, çayçılığın və sitrusçuluğun elmi zəmində inkişafı sahəsində bir sıra uğurlu nəticələr əldə edilib. Belə ki, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Meyvəçilik və Çayçılıq Elmi-Tədqiqat İnstitutu ilə AMEA Lənkəran Regional Elmi Mərkəzi arasında elmi-tədqiqat işlərinin birgə aparılması üçün müqavilə imzalanıb. 2015-ci ildə imzalanmış həmin müqaviləyə əsasən, “Çay və sitrus bitkisinin sort və formalarının toplanması, Lənkəran-Astara bölgəsi şəraitində introduksiya olunması, öyrənilməsi, ən qiymətlilərinin seçilməsi, yeni sortların yaradılması” mövzuları üzrə tədqiqat işləri aparılıb.

Qeyd etmək yerinə düşər ki, birgə fəaliyyətin nəticəsi olaraq sitrus bitkiləri üzərində aparılan elmi tədqiqatlar zamanı yeni limon və naringi sortu əldə olunub. “Lənkəran meyeri” və yeni naringi “Karlik tezyetişən” sortu yüksək məhsuldarlığına, şaxtaya, xəstəlik və zərərvericilərə qarşı davamlılığına görə fərqlənir. Məlumat üçün bildirək ki, yüksək məhsuldarlığa malik olan yeni limon və naringi sortu Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Aqrar Xidmətlər Agentliyi tərəfindən sınaq üçün qəbul edilib. İkitərəfli əməkdaşlığın sonuncu uğurlu nəticəsi kimi isə Lənkəran-Astara subtropik bölgəsi üçün yeni olan tropik-subtropik psidium quayava bitkisinin regionda normal inkişafı və yüksək məhsulvermə qabiliyyətinə malik olması sübut edilib.

Ölkəmizdə sitrus meyvəçiliyinin inkişafına dövlət dəstəyi gücləndirilir

Qeyd edildiyi kimi, aqrar sənaye kompleksinin inkişafı ilə bağlı həyata keçirilən uğurlu siyasət nəticəsində regionlarda digər subtropik bitkilərlə yanaşı, sitrus bitkilərinin sahələri də əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Belə ki, 2009-cu ildən etibarən kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalçılarına dövlət dəstəyinin daha da gücləndirilməsi sitrus meyvə bağlarının da sürətlə genişlənməsinə səbəb olub. Eyni zamanda, yeni bağların salınmasını stimullaşdırmaq üçün dövlət tərəfindən subsidiya ayrılması bu sahəyə marağın daha da artmasına səbəb olub.

Yeri gəlmişkən, məlum olduğu kimi, 2021-ci ildə intensiv üsulla salınması nəzərdə tutulan 6 növ meyvə bitkisi arasında portağal, naringi və limon da var. İntensiv sitrus meyvə bağlarına görə birdəfəlik subsidiya ödəniləcək fermerlər bağ salındığı vaxtdan 4 il ərzində hər hektara görə yüksək əmsallı (3,5) əkin subsidiyaları da alacaqlar. Kənd Təsərrüfatı Nazirliyindən verilən məlumata görə, yeni intensiv bağların salınması üçün xərcləri qismən kompensasiya etmək məqsədilə bu il salınacaq limon bağlarının hər hektarına 11000 manat, portağal və naringi bağlarının hər hektarına 9000 manat birdəfəlik əkin subsidiyası ödəniləcək. Bu məbləğlərdən əlavə, bağ sahiblərinə hər hektara görə 700 manat əkin subsidiyası veriləcək. Yeni bağların salınmasını stimullaşdırmaq üçün bu subsidiya məbləği bağ salındığı ilk 4 il ərzində ayrılır.

Onu da qeyd edək ki, birdəfəlik subsidiya üçün fermerlər fevralın 1-dən mayın 31-dək müraciət edə bilərlər. Bağ salacaq fermer əkin subsidiyasına edilən müraciət qaydasında istifadə hüququna dair torpaq sənədi ilə Elektron Kənd Təsərrüfatı İnformasiya Sistemində (EKTİS) qeydiyyatdan keçməlidir. Fermerin ərazisinin koordinatları bəyan zamanı EKTİS-ə daxil ediləcək və coğrafi informasiya sistemi (CİS) vasitəsilə monitorinqi aparılacaq. Subsidiyanı ala bilmək üçün əsas şərt bağın 2021-ci ildə salınması, monitorinq dövründə tinglərin intensiv bağ qaydalarına uyğun əkilməsi və damcı suvarma sisteminin qurulmasıdır.

Qeyd edək ki, sözügedən Dövlət Proqramında qarşıya qoyulan vəzifələrin reallaşdırılması üçün sitrus meyvəçiliyi üzrə institusional tədbirlərin həyata keçirilməsi, infrastruktur təminatı, innovativ texnologiyaların tətbiqinin dəstəklənməsi, yerli və xarici investisiyaların cəlb edilməsi, ailə-kəndli və fermer təsərrüfatlarının təşviqi nəzərdə tutulur. Eyni zamanda, Dövlət Proqramının icrası nəticəsində 2025-ci ilədək sitrus meyvələri istehsalının 100 min tona çatdırılması qarşıya əsas məqsəd kimi qoyulub.

Bu məqamda qeyd etmək yerinə düşər ki, son illər göstərilən dövlət dəstəyi ilə Astara, Lənkəran və Masallı rayonlarında da sitrus meyvəçiliyinin inkişafında yüksək nəticələr əldə etməyə imkan yaradıb. Belə ki, kənd təsərrüfatında özünəməxsus yeri olan sitrus meyvə bitkilərinin becərilməsi üçün Astarada əlverişli təbii iqlim şəraitinin və ənənələrin mövcudluğu rayonda sitrusçuluğun inkişaf etdirilməsini zəruri edir. Astara Rayon Statistika İdarəsindən verilən məlumata əsasən, ötən il rayonun bağbanları becərdikləri 4501,4 hektar sitrus meyvə bağlarından 47 min 662,9 ton məhsul tədarük ediblər. Bu, əvvəlki il sahələrdən yığılan meyvədən 2230,6 ton çoxdur. Hər hektarın məhsuldarlığı isə 190,5 sentner olub.

Masallı rayonu ölkəmizin subtropik zonasına daxil olduğu üçün burada meyvəçiliyin əsasını sitrus meyvələrinin istehsalı təşkil edir. Masallı Rayon Statistika İdarəsindən verilən məlumata əsasən, ötən il rayonun 123,4 hektar sitrus bağlarından 5 min 11,6 ton məhsul tədarük olunub. Hər hektarın məhsuldarlığı 50,7 sentner təşkil edib.

Xatırladaq ki, bir neçə il əvvəl cənub bölgəsində əkininə başlanan sitrus meyvəsi olan hallabonqun yetişdirilməsi sahəsində Lənkəranda ciddi uğurlar əldə edilib. Belə ki, Cənubi Koreyadan gətirilmiş hollabonq meyvəsi Lənkəranda artıq 5 ildir yetişdirilir. Portağal və naringinin hibridi olan hallabonq məhsuldarlığına görə digər sitrus meyvələrindən fərqlənir. İkinci ildən məhsul verməyə başlayan meyvə qış fəslində dərilir.

Qeyd edək ki, ilk dəfə Lənkəran rayonun Sütəmurdov kəndi ərazisində 15 hektar sahədə əkilən tinglərdən yaxşı nəticə əldə olunduğundan meyvə bağları ilbəil genişləndirilərək 78 hektara çatdırılıb. Təsərrüfatın baş nəzarətçisi Rahab Əmirli deyib ki, rayonun Vel kəndi ərazisində də 5 hektar sahədə bağ salınıb. Onu sözlərinə görə, hallobonq bağlarında məhsuldarlıq gözləniləndən də yüksək olub.

Onu da vurğulamaq lazımdır ki, hər birinin çəkisi 350-400, bəzən 500 qram olan meyvənin qiyməti irili-xırdalı olmağından asılı olaraq, kiloqramı 2-2,5 manat arasında dəyişir. Hallabonq bağlarda naringi, portağal qurtardıqdan xeyli sonra, yəni bazarlarda sitrus meyvələrinə ehtiyac olan dövrdə yetişir. Aqronom Xaliq Talıbovun sözlərinə görə, bu meyvə yanvarın sonu, fevralın əvvəli tam yetişir: “3-4 dərəcə şaxtaya dözümlüdür. Hallabonqun üstünlüyü xəstəliklər və zərərvericilərə qarşı çox davamlı olmasıdır. Ağaclara vaxtında qulluq göstərildiyi üçün meyvə bağlarımızda məhsuldarlıq bol olur”.

O da qeyd edilib ki, ilboyu böyük zəhmət və qulluq tələb edən hallabonq bağlarında 100-150 nəfər işçi çalışır. Bu da regionda yaşayan əhalinin məşğulluğunun təmini baxımından əhəmiyyətlidir. Lənkəranın Sütəmurdov, Şürük, Vel, Siyavar, Tükəvilə kəndlərində yetişdirilən hallabonq bağlarının daha da genişləndirilməsi nəzərdə tutulur.

Vurğuladığımız kimi, ölkədə sitrus meyvəçiliyinin inkişafında uğurlu nəticələr əldə edilsə də, dövlətin dəstəyi ilə yüksək iqtisadi səmərəliliyə və ixrac potensialına malik olan sitrus meyvələri istehsalının daha da artırılması nəzərdə tutulur. Eyni zamanda, ölkəmizdə sitrusçuluğun inkişaf etdirilməsi sitrus meyvələrinə tələbatın ödənilməsi, məhsul ixracının artırılması, regionlarda əhalinin məşğulluq səviyyəsinin yüksəldilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Q.RAMAZANOV

 
 
  • Oxunub:  2610  |  
  • Tarix:  13-03-2021  |  
  •    Çap et   |  
Azərbaycan və Belarus prezidentlərinin səyləri sayəsində iki ölkə arasında dostluq münasibətləri uğurla inkişaf edir

17 Aprel 09:23
İtaliya mətbuatı: “Prezident İlham Əliyev: İtaliya yaxın dost və tərəfdaşdır”
17 Aprel 09:17
Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarova MDB PA-nın 52-ci plenar iclasında çıxış edib
17 Aprel 09:06
YAP İdarə Heyətinin üzvü, BANM-in rektoru Elmar Qasımov partiyanın fəal gəncləri ilə görüşdü
17 Aprel 09:02
Ağdamıma əl uzadan erməninin boş dəbilqəsi
17 Aprel 08:55
“Peyvənd olunan şəxslərin sayının artması xəstəliyin ağır keçməsinin və geniş yayılmasının qarşısını alacaq”
17 Aprel 08:54
Azərbaycanın qlobal informasiya məkanında mövqeyi daha da möhkəmlənir
17 Aprel 08:50
Paşinyanın parlamentdəki çıxışı daxili vəziyyəti daha da gərginləşdirib
17 Aprel 08:45
Gültəkin Hacıbəyli yalanlar tirajlamaqla məşğuldur
16 Aprel 22:06
YAP Hacıqabul rayon təşkilatı şəhid ailələrini ziyarət edir
16 Aprel 20:40
Avropa İttifaqının Azərbaycandakı nümayəndəsi Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb
16 Aprel 20:17
“Bakı Metropoliteni” Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin Müşahidə Şurasının ilk iclası keçirilib
16 Aprel 20:07
Türkiyə Prezidenti ilə NATO-nun Baş katibi arasında telefon danışığı olub
16 Aprel 20:05
Azərbaycanda koronavirusa 2163 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb
16 Aprel 20:02
Avropa Xəbər Agentlikləri Alyansının Baş Assambleyası ilk dəfə onlayn formatda keçiriləcək
16 Aprel 20:01
Milli Məclisdə Fransa səfiri ilə görüş olub
16 Aprel 18:53
Dövlət Vergi Xidməti: 48 nəfərin əmək müqaviləsi olmadan işə cəlb edildiyi aşkarlanıb
16 Aprel 18:51
“Azərişıq” yenilikləri açıqlayıb
16 Aprel 18:39
ÜST-nin Azərbaycan nümayəndəliyi və Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi “Funksionallığın, əlilliyin və sağlamlığın beynəlxalq təsnifatı” mövzusunda təlim təşkil edib
16 Aprel 18:32
FHN-in Dövlət Yanğından Mühafizə Xidməti yanğın-taktiki təlim keçirib
16 Aprel 18:24
ÜST: Dünya pandemiya ərzində koronavirusun yayılmasının ən yüksək səviyyəsinə yaxınlaşır
16 Aprel 18:20
Deputat: ADA Universitetində keçirilən konfrans ölkəmizin sülhsevər mövqeyinin dünyaya çatdırılması baxımından əhəmiyyətli oldu
16 Aprel 18:12
Prezident İlham Əliyev Eldar Quliyevin vəfatı ilə bağlı nekroloq imzalayıb
16 Aprel 18:09
Bölmə komandirlərinin ideoloji iş və mənəvi-psixoloji təminat üzrə müavinləri ilə təlim-metodiki toplantı keçirilib
16 Aprel 17:56
Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarova Rusiya Federal Məclisi Federasiya Şurasının sədri Valentina Matviyenko ilə görüşüb
16 Aprel 17:52
Statistika Komitəsi ilə UNICEF-in gələcək əməkdaşlıq məsələləri müzakirə edilib
16 Aprel 17:46
Buğda xəstəliklərinə qarşı mübarizə sahəsində regional əməkdaşlığın gücləndirilməsi üçün yeni layihəyə start verilib
16 Aprel 17:43
“Microsoft” “Windows 7” üçün yeniləmə təqdim edib
16 Aprel 17:32
Türkiyənin informasiya savaşında dəstəyi Zəfərimizə böyük töhfə oldu
16 Aprel 17:29
Türkiyə mediası Azərbaycan Prezidentinin ADA Universitetində keçirilən konfransdakı çıxışını işıqlandırmaqda davam edir
16 Aprel 17:28
Beşinci İslam Həmrəyliyi Oyunları 2022-ci ilə təxirə salınıb
16 Aprel 17:20
Aprelin 16-da keçirilmiş buraxılış imtahanlarının nəticələrinin 3 həftə ərzində elan olunması nəzərdə tutulur
16 Aprel 17:05
Azərbaycan Prezidentinin Sərəncamı ilə təltif olunmuş prokurorluq əməkdaşlarına dövlət mükafatları təqdim edilib
16 Aprel 17:04
Azərbaycan Gül İstehsalçıları, İdxalçıları və İxracatçıları Assosiasiyası təsis olunub
16 Aprel 16:57
Müdafiə Nazirliyi Qubadlı rayonunun Məmər kəndinin videogörüntülərini paylaşıb - VİDEO
16 Aprel 16:55
Məzahir Əfəndiyev: Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin tətbiqi iqtisadi təhlükəsizliyin davamlı inkişafını təmin edəcək
16 Aprel 16:39
AzTV ilə Özbəkistanın TV jurnalistləri arasında təcrübə mübadiləsi aparılacaq
16 Aprel 16:37
Viruslara qarşı effektiv olan bitki hansıdır?
16 Aprel 16:32
Gənclər təşkilatları Hərbi Qənimətlər Parkını ziyarət ediblər
16 Aprel 16:24
Azərbaycan üçün regionun inkişafı strateji prioritetdir
16 Aprel 16:10
Təhsil Nazirliyi ilə UNICEF arasında əməkdaşlıq perspektivləri müzakirə edilib
16 Aprel 16:10
Bakının Pirşağı qəsəbəsində yenidənqurma tədbirlərinə start verilib və təmir-bərpa işlərinin təməli qoyulub
16 Aprel 16:03
Televizora çox baxmaq ürək çatışmazlığı xəstəliyi yaradır?
16 Aprel 16:01
Amerikalı həkimlər koronavirus infeksiyasına yenidən yoluxmanın səbəbini açıqlayıblar
16 Aprel 15:56
Sankt-Peterburqda Azərbaycan və Moldova parlament sədrlərinin görüşü olub
16 Aprel 15:50
AQTİ-nin Milli Referens Laboratoriyası beynəlxalq səriştəlilik sınağında yüksək nəticə əldə edib
16 Aprel 15:38
SOCAR bu il hasil etdiyi neft və təbii qazın həcmini açıqlayıb
16 Aprel 15:33
Sahur qidalarından alınan enerji orqanizmin gücdən düşməməsinə kömək edir
16 Aprel 15:24
DOST Agentliyi Müşahidə Şurasının iclası keçirilib
16 Aprel 15:06
Statistika Komitəsi ilə İslam Ölkələri üçün Statistik, İqtisadi və Sosial Tədqiqat və Təlim Mərkəzi arasında Anlaşma Memorandumu təsdiqlənib – Fərman
16 Aprel 15:02
“Azərtütün Aqrar Sənaye Kompleksi” MMC özəlləşdirilməyə açıq elan edilib – Sərəncam
16 Aprel 14:51
YAP Samux rayon təşkilatının nümayəndələri Vətən müharibəsi qazilərini ziyarət ediblər
16 Aprel 14:48
ATƏT-in Minsk qrupunun indiki fəaliyyəti yeni reallıqları əks etdirə bilməz
16 Aprel 14:37
Xaricə göndərilən bəzi neft-qaz məhsullarının həcmi açıqlanıb
16 Aprel 14:29
Vətən müharibəsindən sonra Tərtərdə yol infrastrukturu bərpa edilir
16 Aprel 14:23
Raket-artilleriya batareyalarının döyüş atışlı taktiki təlimləri keçirilir
16 Aprel 14:17
Hərbi Qənimətlər Parkı Azərbaycanın 44 günlük Vətən müharibəsinin gedişatı ilə bağlı bir çox detalları özündə əks etdirir
16 Aprel 14:05
Milli Məclisin deputatları AŞPA-nın yaz sessiyasında iştirak edəcəklər
16 Aprel 13:53
Beşinci İslam Həmrəylik Oyunları təxirə salına bilər
16 Aprel 13:42
Dövlət qulluqçularının peşə bayramı ilə bağlı tədbirlər planı təsdiq edilib
16 Aprel 13:36
Aprelin 17-də bəzi bölgələrdə havanın temperaturu 28°-yə yüksələcək
16 Aprel 13:25
Özbəkistan portalı ADA Universitetində keçirilən beynəlxalq konfrans haqqında məqalə yayıb
16 Aprel 13:18
Cavanşir Paşazadə: Hərbi Qənimətlər Parkında təqdim olunan hər bir nümunə Azərbaycan əsgərinin qəhrəmanlığını və rəşadətini tərənnüm edir
16 Aprel 13:15
Məlahət İbrahimqızı: Cənubi Qafqaz regionu ilə bağlı beynəlxalq medianın gündəmi Prezident İlham Əliyevin fikirləri və çıxışları əsasında müəyyənləşdirilir
16 Aprel 13:08
Cari ildə Bakı-Tbilisi-Ərzurum kəməri ilə 4,5 milyard kubmetr təbii qaz ötürülüb
16 Aprel 12:44
Rauf Əliyev: Qələbə ölkəmizin və bütöv regionun sürətli inkişafı üçün əsaslı zəmin yaradıb
16 Aprel 12:31
Azərbaycan könüllüləri akademik Zərifə Əliyevanın xatirəsini yad ediblər
16 Aprel 12:28
“YAŞAT” Fondu ilə “Tək Millət, Tək Ürək” platforması arasında Niyyət Protokolu imzalanıb
16 Aprel 12:19
İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi “Yaşıl Marafon” kampaniyası çərçivəsində ağacəkmə aksiyasına qoşuldu
16 Aprel 12:17
Hərbi Qənimətlər Parkı Azərbaycan xalqının fəxarət məkanıdır
16 Aprel 12:11
Kross qaçışı üzrə Bakı çempionatına start verilib

Video

 
»»»
 

»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30
HAVA HAQQINDA
Bakı
gündüz+17 +22
gecə+10 +13