Ana səhifə »  Qəzetin pdf formatı »  İslamabad sammiti: geosiyasi əhəmiyyəti və Azərbaycanın töhfələri
A+   Yenilə  A-
İslamabad sammiti: geosiyasi əhəmiyyəti və Azərbaycanın töhfələri

Pakistanın paytaxtında İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) XIII sammiti keçirilib. Tədbirə maraq böyük olub. Ekspertlər bu tədbirin bir çox qlobal geosiyasi məsələlərə təsirinin olduğunu vurğulayırlar. Xüsusilə Cənubi Asiyada regional əməkdaşlıq perspektivləri ilə bağlı İƏT üzvlərinin fəaliyyətinin əhəmiyyəti böyükdür. Yaxın Şərqdə gedən proseslərin dinamikasına da İƏT-ə daxil olan böyük dövlətlər təsir göstərə bilirlər. Bunlarla yanaşı, İƏT nəqliyyat, ticarət, iqtisadiyyat, təhlükəsizlik, energetika kimi sahələrdə geniş fəaliyyət göstərir. Ayrıca, Azərbaycanın təşkilatda aktivliyi hər kəs tərəfindən etiraf edilir. Prezident İlham Əliyevin İslamabad sammitində dərin məzmunlu nitqi yuxarıda vurğulanan məqamlar aspektində kifayət qədər maraqla qarşılanıb.
İƏT beynəlxalq arenada: perspektivlər və imkanlar
Ekspertlər İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) XIII sammitinin Pakistanın paytaxtında keçirilməsinin geosiyasi səbəbləri haqqında fikir bildirirlər. Onlar bu tədbirin İslamabadın özünün nüfuzunu yüksəltmək, regionda təcrid olunmadığını dünyaya göstərmək üçün vacib rol oynadığını düşünürlər. Rusiyalı şərqşünas V.Belokrenitski hesab edir ki, "bu, həqiqi mənada Pakistan üçün çox mühüm əhəmiyyət daşıyır. İslamabad sanki Dehlinin çağırışlarına cavab verir. Hindistan Pakistanı Cənubi Asiyada regional əməkdaşlıqdan sıxışdırmağa çalışırdı" (bax: İslamabad vıvel iz spəçki qruppu iz 10 stran / "Nezavisimaə qazeta", 2 mart 2017). Pakistan buna cavab olaraq müsəlman ölkələri ilə əməkdaşlığı inkişaf etdirir.
Maraqlıdır ki, İranın "Tehran Times" qəzeti təşkilatın güclü üzvləri olan Pakistan, İran və Türkiyə arasında ziddiyyətlərin mövcudluğunu daha çox qabardıb. Məsələn, Yaxın Şərq məsələsində onlar bir-biri ilə uyğunlaşa bilmirlər. İran Bəşər Əsədə dəstək verir, Türkiyə isə müxalifətə. Rəcəb Tayyib Ərdoğan deyib ki, Tehran regionda vəziyyəti sabitlikdən çıxarmağa çalışır (bax: əvvəlki mənbəyə).
Belə görünür ki, ekspertlər İƏT-in İslamabad görüşünün geosiyasi əhəmiyyətini dərk edir, bu tədbiri regional və qlobal geosiyasi proseslər aspektində qiymətləndirirlər. Burada ziddiyyətli məqamların olduğu vurğulanır. Bəzi regionlarda hadisələrə İƏT üzvlərinin təsir edə bilməsi qəbul edilir. Deməli, bu təşkilat artıq geosiyasi mühitə təsir edə biləcək gücdədir.
Buna baxmayaraq, bir sıra ekspertlər İƏT-in elə də ciddi təsir imkanlarına malik olmadığı qənaətindədirlər (bax: əvvəlki mənbəyə). Burada iqtisadi liderin olmadığı, təşəbbüsü hansısa dövlətin ələ ala biləcəyi ehtimalının aşağı olması kimi məqamlar vurğulanır. Lakin bunun həqiqət olduğunu demək çətindir. Çünki Pakistan, Türkiyə və İran dünya siyasətində ciddi rol oynayan dövlətlərdir. Onların gücü bir yerə qoyması müsbət nəticə verə bilər. Başqa tərəfdən, İƏT-in fəaliyyət tarixi göstərir ki, bu təşkilat xeyli iş görə bilib.
Təbii, burada "Tehran Times" nəşrinin vurğuladığı bir məqamı da unutmaq olmaz. Qəzetin yazdığına görə, İƏT vahid inteqrativ iqtisadi siyasət işləyib hazırlaya bilməyib. Bu, təşkilat üçün əhəmiyyətli faktordur. Lakin onu da nəzərə almaq lazımdır ki, vahid iqtisadi siyasət daha sıx əməkdaşlıqdan qaynaqlana bilər ki, bu da üzv dövlətlərin birgə iqtisadi və xarici siyasi maraqlarının olmasını nəzərdə tutur. Təəssüf ki, hələlik İslam aləminin böyük dövlətləri həmin münasibətdə yekdil deyillər.
Bunlardan başqa, İƏT-in nizamnaməsinə görə, təşkilatın əsas məqsədi üzv dövlətlər arasında iqtisadi əlaqələrin möhkəmləndirilməsi, davamlı iqtisadi inkişafın təmin edilməsi, dünya iqtisadiyyatına inteqrasiya, nəqliyyat və kommunikasiya sisteminin inkişafı, iqtisadiyyatın və ticarətin liberallaşdırılması və regiondaxili ticarətin təşviqi, İƏT regionunun maddi sərvətlərinin səmərəli istifadəsindən ibarətdir.
Hazırda İƏT Avrasiyada əhəmiyyətli regional təşkilatdır. Onun inkişafı davam edir. Qeyd edək ki, İƏT 1993-cü ildə BMT Baş Məclisinin 48-ci sessiyasında BMT-də və 1994-cü ildə İslam Əməkdaşlıq Təşkilatında (İƏT) müşahidəçi statusu alıb. Bunlar İƏT-in yerində saymadığını, daim yeniləşən və inkişaf edən birlik səviyyəsinə yüksəldiyini təsdiqləyir.
Bakının yeni enerji strategiyası: regional əməkdaşlıqda növbəti mərhələ
Azərbaycanın İƏT-in inkişafına töhfəsi böyükdür. 2006-cı və 2012-ci illərdə ölkəmiz bu təşkilatın iki sammitinə ev sahibliyi edib. Bakı üzv ölkələrin hamısı ilə yaxşı münasibətlərdədir. Azərbaycan rəhbərliyi onlarla faydalı əməkdaşlığı inkişaf etdirir. Prezident İlham Əliyev İslamabad sammitindəki çıxışında vurğulayıb ki, İƏT xalqlarımızın mənafeyi naminə əməkdaşlıq üzrə siyasi iradəmizin məhsuludur. Üzv ölkələrin xalqlarını tarix, mədəniyyət, ənənələr və din birləşdirir (bax: Prezident İlham Əliyev İslamabadda İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının XIII Sammitində iştirak edib / AZƏRTAC, 1 mart 2017).
Dövlət başçısı qeyd edib ki, Azərbaycanın sədrliyi dövründə İƏT-in inkişafına və regional əməkdaşlığın dərinləşdirilməsinə böyük töhfələr verilib. Rəsmi Bakı "İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatını yalnız Şərq və Qərb, Şimal və Cənub arasında fiziki körpü deyil, müxtəlif sivilizasiyaları və mədəniyyətləri birləşdirən məkan kimi təşviq etməkdə" səylərini əsirgəməyib (bax: əvvəlki mənbəyə). Azərbaycan İƏT-i əhəmiyyətli beynəlxalq qurum sayır və onun beynəlxalq iqtisadi əməkdaşlıqda rolunun daha da artacağına əmindir.
Konkret olaraq, Azərbaycan 2013-2014-cü illərdə İƏT çərçivəsində nəqliyyat, energetika, regional inteqrasiya və sosial-iqtisadi inkişaf istiqamətləri üzrə bir sıra layihələrin təşəbbüskarı və aktiv iştirakçısı olub. Bütövlükdə Bakı Şimal-Cənub və Şərq-Qərb istiqamətlərində səmərəli əməkdaşlıq üçün ciddi töhfələr verməkdədir. "Yeni İpək Yolu" layihəsindəki iştirak bunun əyani misallarından biridir.
Bunlardan başqa, Azərbaycan İƏT regionunda informasiya-kommunikasiya texnologiyaları sahəsində əməkdaşlığın yeni səviyyəyə yüksəlməsində aktiv fəaliyyət göstərir. Üzv dövlətlərin iqtisadi "beyin mərkəzləri"nin birinci və ikinci Bakı forumları, səhiyyə, bərpa olunan enerji, neft və qaz, vergi, təbii fəlakətlərin nəticələrinin aradan qaldırılması və digər sahələrdə əməkdaşlığın gücləndirilməsi üçün müxtəlif tədbirlərə Azərbaycanın ev sahibliyi etməsi ölkə başçısının fikirlərini tam təsdiqləyir (bax: əvvəlki mənbəyə).
Azərbaycanın enerji siyasətində əldə etdiyi nailiyyətlərin İƏT-in inkişafına ciddi töhfələri vardır. İlham Əliyev bununla bağlı çox maraqlı fikirlər ifadə edib. Dövlət başçısı deyib: "Enerji əməkdaşlığı regional əməkdaşlıqda əhəmiyyətli rol oynayır. Azərbaycan yeni enerji strategiyası və enerji əməkdaşlığının yeni baxışını təqdim etmişdir. Azərbaycan daha geniş regionun enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm tərəfdaşa çevrilmişdir. Biz Xəzər, Qara və Aralıq dənizlərini birləşdirərək şaxələnmiş boru kəmərləri infrastrukturunu yaratmışıq" (bax: əvvəlki mənbəyə).
Deməli, Azərbaycan İƏT üzvü kimi də regional miqyaslı yeni enerji strategiyası və əməkdaşlığının təşəbbüskarıdır. Düşünürük ki, məsələnin bu tərəfi ayrıca analiz tələb edir. Bundan başqa, nəqliyyat, ticarət, idman, informasiya texnologiyaları və s. kimi mühüm sahələrdə Azərbaycanın İslam aləminə töhfələri kifayət qədərdir. Bu ilin Azərbaycanda "İslam Həmrəyliyi ili" elan edilməsi və İslam ölkələrinin idman oyunlarının keçirilməsi həmin aspektdə çox mühüm faktlardandır.
Azərbaycan Prezidenti təhlükəsizlik, sabitliyin təmini və ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətlərində rəsmi Bakının fəaliyyəti barədə də iştirakçılara tezislərini bəyan edib. Bakı Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həllinə sadiqdir, bu yöndə aktivliyini daha da artırır. Eyni zamanda, İƏT kimi təşkilatlar da həmin məsələdə öz təsirlərini artırmalıdırlar. Bu, İslam aləmində və ümumiyyətlə, dünyada sabitliyə nail olmaq üçün çox vacibdir.
Bütün bunlar onu göstərir ki, İƏT getdikcə beynəlxalq miqyasda daha təsirli rol oynamağa başlayıb. Azərbaycan da bu prosesdə ciddi iştirak edir. Dövlət başçısı İlham Əliyev ölkənin İƏT-də kifayət qədər yüksək səviyyədə təmsil olunması üçün böyük işlər görür.
Newtimes.az

 
  • Oxunub:  4740  |  
  • Tarix:  17-03-2017  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
2017-ci ildə Azərbaycanda iqtisadi və sosial infrastruktur layihələri uğurla icra edilib

21:54
18 Yanvar
Elmar Məmmədyarov: Həmsədrlər Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə bağlı bir sıra kreativ fikirlər irəli sürüblər
21:16
18 Yanvar
Braziliya mətbuatında 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı məqalə dərc olunub
20:28
18 Yanvar
20 Yanvar hadisəsi Azərbaycan xalqının azadlıq mübarizəsi salnaməsidir
20:03
18 Yanvar
Milli Olimpiya Komitəsinin vitse-prezidenti Avropa Olimpiya Komitəsinin iclasında iştirak edir
19:51
18 Yanvar
İtaliya mətbuatı: İtaliya 2017-ci ildə Azərbaycanın ən böyük ticarət tərəfdaşı olub
19:46
18 Yanvar
YAP Səbail rayon təşkilatının üzvləri 20 Yanvar faciəsi qurbanlarının xatirəsini anıblar
19:27
18 Yanvar
Prezident İlham Əliyev 1918-ci il azərbaycanlıların soyqırımının 100 illiyi haqqında Sərəncam imzalayıb
17:49
18 Yanvar
YAP-ın Pirallahı rayon təşkilatının təşəbbüsü ilə 20 Yanvar faciəsinin ildönümü münasibətilə qanvermə aksiyası keçirildi
17:46
18 Yanvar
MOK Olimpiya hərəkatının təbliğini uğurla davam etdirir
17:40
18 Yanvar
Statistika Komitəsində 20 Yanvar faciəsi qurbanlarının əziz xatirəsi anılıb
16:54
18 Yanvar
Azərbaycan Hökuməti ilə Dünya Bankı arasında həyata keçirilən layihələr barədə müzakirələr aparılıb
16:34
18 Yanvar
20 Yanvar faciəsinin ildönümü Azərbaycanın Gürcüstandakı səfirliyində qeyd olunub
16:30
18 Yanvar
Bakıda Azərbaycan-Pakistan işçi qrupunun görüşünün protokolu imzalanıb
15:21
18 Yanvar
“İrs” seriyasından yeni nəşr: “Qarabağ - əsrlərin salnaməsi” kitabının təqdimatı olub
14:51
18 Yanvar
Krakovda Azərbaycanın xarici işlər nazirinin ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri ilə görüşü keçirilir
14:49
18 Yanvar
Son iki ayda dəmir yolu ilə 14 milyon tondan çox yük daşınıb
14:47
18 Yanvar
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetində 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi anılıb
14:27
18 Yanvar
20 Yanvar faciəsinin 28-ci ildönümü ilə əlaqədar Şəhidlər xiyabanında hazırlıq tədbirləri yekunlaşıb
14:24
18 Yanvar
“Müasir Azərbaycanın qəhrəmanlıq məktəbi: 20 Yanvardan bu günədək” mövzusunda tədbir keçirilib
14:22
18 Yanvar
Milli Kitabxanada 20 Yanvar hadisələri və Aprel döyüşləri ilə bağlı kitabın təqdimatı keçirilib
14:18
18 Yanvar
Builki Dünya İqtisadi Forumuna 70 ölkənin dövlət başçısı və Baş naziri qatılacaq
14:13
18 Yanvar
İƏT Parlament İttifaqı Konfransının sessiyasında Ermənistanın işğalçılıq siyasəti bir daha pislənilib
12:40
18 Yanvar
Şəhidlərin xatirəsi ürəklərdə yaşayır
12:27
18 Yanvar
Türk Dünyası Bələdiyyələr Birliyi və Azərbaycan Şəhər Bələdiyyələrinin Milli Assosiasiyası arasında protokol imzalanıb
12:18
18 Yanvar
Necdet Ünüvar: 20 Yanvar faciəsi Türkiyə üçün də hüzn günüdür
12:15
18 Yanvar
SOCAR 2017-ci ildə dövlət büdcəsinə ödənişləri artırıb
12:07
18 Yanvar
Bakı Metropolitenində 20 Yanvar faciəsinin ildönümü ilə bağlı tədbirlər planı hazırlanıb
12:00
18 Yanvar
Azərbaycanın Belarusdakı səfirliyində Minsk Beynəlxalq Qadın Klubunun tədbiri keçirilib
11:52
18 Yanvar
YAP Səbail rayon təşkilatının yeni ərazi ilk partiya təşkilatı təsis edilib
11:40
18 Yanvar
20 Yanvar faciəsinin ildönümü Kaliforniyanın San-Dieqo şəhərində qeyd olunub
11:15
18 Yanvar
Bolqarıstan KİV-ləri: Bakı-Sofiya aviareysinin açılması Azərbaycan-Bolqarıstan münasibətlərinin daha da inkişafına töhfə verəcək
11:09
18 Yanvar
Milli Məclisin deputatları Bolqarıstanda
10:53
18 Yanvar
TAP-ın Yunanıstan və Albaniya marşrutunun 90 faizi təmizlənib
10:37
18 Yanvar
Fransa Milli Assambleyasında Azərbaycana dair konfrans təşkil olunub
10:22
18 Yanvar
ABŞ Azərbaycanlıları Şəbəkəsi 20 Yanvar faciəsinin 28-ci ildönümü ilə bağlı yeni kampaniyaya başlayıb
10:19
18 Yanvar
Düşmən iriçaplı pulemyotlardan və snayper tüfənglərindən istifadə edərək atəşkəs rejimini 126 dəfə pozub
18:02
17 Yanvar
Azərbaycan-Türkiyə əlaqələrinin inkişafı ilə bağlı məsələlər müzakirə edilib
17:57
17 Yanvar
“İl Giornale” qəzeti: İtaliyanın ATƏT-ə sədrliyi Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə töhfə verə bilər
17:52
17 Yanvar
Fransa Prezidentinin müşaviri Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi barədə məlumatlandırılıb
17:37
17 Yanvar
Prezident Administrasiyasının yeni şöbə müdiri təyin edilib
17:26
17 Yanvar
Hikmət Babaoğlu: Əli Kərimli anti-Azərbaycan mərkəzlərin ruporu olmağa çalışır
17:18
17 Yanvar
Əhliman Əmiraslanov: Əhalinin sağlamlığı ilə bağlı olan məsələlər daim diqqət mərkəzindədir
17:16
17 Yanvar
Ötən il Azərbaycandakı magistral neft kəmərləri ilə 42,7 milyon ton neft nəlq olunub
17:13
17 Yanvar
İsa Həbibbəyli: Azərbaycan «İslam həmrəyliyi ili» çərçivəsində bütün dünyaya sülhsevər ölkə olduğunu bir daha nümayiş etdirdi
17:04
17 Yanvar
XİN: Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli üçün beynəlxalq ictimaiyyət ilə birgə səylərini davam etdirəcək
16:52
17 Yanvar
Dini ekstremizmə qarşı mübarizəyə dair tədbirlər planı təsdiqlənib
16:50
17 Yanvar
Siyavuş Novruzov: “Freedom House” kimi təşkilatın qərarının Azərbaycanda müzakirəsinə ehtiyac yoxdur
16:49
17 Yanvar
Azərbaycan ilə Fransa arasında əməkdaşlığın daha da inkişaf etdirilməsi üçün geniş potensial var
16:30
17 Yanvar
Böyük Britaniya Azərbaycanda energetika layihələrinə dəstəyini davam etdirəcək
16:13
17 Yanvar
Azərbaycanda korrupsiyaya qarşı kəsərli mübarizə tədbirləri ötən il də qətiyyətlə davam etdirilib
16:01
17 Yanvar
Özbəkistan Avropa bazarlarına çıxış əldə etmək üçün Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolundan istifadə etmək istəyir
15:53
17 Yanvar
Azərbaycan-Türkiyə əlaqələrinin inkişafında hər iki ölkənin parlamentləri vacib rol oynayır
15:46
17 Yanvar
2018-ci ildə keçiriləcək buraxılış, qəbul və sınaq imtahanların tarixləri elan edilib
15:19
17 Yanvar
İstanbulda “Qanlı Yanvar” adlı sərgi açılıb
15:14
17 Yanvar
AMEA və Fransanın Montpellier Universiteti arasında əməkdaşlıq sazişi imzalanıb
15:08
17 Yanvar
Bakıda Azərbaycan-Pakistan işçi qrupunun növbəti görüşü başlayıb
14:42
17 Yanvar
Jan-Batist Lömuan: Fransa-Azərbaycan münasibətləri yüksək səviyyədədir
14:39
17 Yanvar
Azərbaycan-Türkiyə parlamentlərarası əlaqələrinin inkişaf perspektivləri müzakirə olunub
14:36
17 Yanvar
Media nümayəndələri Azərbaycan Dillər Universitetində imtahan prosesini izləyiblər
14:32
17 Yanvar
BDU ilə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi arasında əməkdaşlıq haqqında anlaşma memorandumu imzalanıb
14:30
17 Yanvar
Keçən ildə “Cənub Qaz Dəhlizi”nin tərkib hissəsi olan layihələrə investisiya qoyuluşunun həcmi açıqlanıb
14:26
17 Yanvar
Energetika Nazirliyində 20 Yanvar faciəsi qurbanlarının xatirəsi anılıb
14:22
17 Yanvar
Azərbaycan qrossmeysteri “Tata Steel Chess” turnirinin liderlərindən yarım xal geri qalır
14:19
17 Yanvar
Cənubi Qafqaz Boru Kəmərinin Genişləndirilməsi üzrə ilk qazın ötürülməsinə dair işlərin 100 faizi yerinə yetirilib
14:15
17 Yanvar
Əlahiddə Ümumqoşun Ordusunda komandirlərin toplantısı keçirilir
14:13
17 Yanvar
20 Yanvar şəhidləri müasir tariximizin qəhrəmanlarıdır
14:10
17 Yanvar
Ötən il Azərbaycanla Belarus arasında ticarət dövriyyəsinin həcmi 148 milyon dollara yaxın olub
14:06
17 Yanvar
Daxili Qoşunların 2017-ci ildəki xidməti-döyüş fəaliyyətinin yekunlarına dair əməliyyat müşavirəsi keçirilib
14:02
17 Yanvar
Yanvarın 19-da Bakı məktəblərində ilk dərslər 20 Yanvar mövzusuna həsr olunacaq
12:56
17 Yanvar
Türkiyə Böyük Millət Məclisinin nümayəndə heyəti Milli Məclisdə olub

Video

 

Müsahibə

»»»
 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31
HAVA HAQQINDA
Bakı
gündüz+5 +8
gecə0 +3