Ana səhifə »  Qəzetin pdf formatı »  İslamabad sammiti: geosiyasi əhəmiyyəti və Azərbaycanın töhfələri
A+   Yenilə  A-
İslamabad sammiti: geosiyasi əhəmiyyəti və Azərbaycanın töhfələri

Pakistanın paytaxtında İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) XIII sammiti keçirilib. Tədbirə maraq böyük olub. Ekspertlər bu tədbirin bir çox qlobal geosiyasi məsələlərə təsirinin olduğunu vurğulayırlar. Xüsusilə Cənubi Asiyada regional əməkdaşlıq perspektivləri ilə bağlı İƏT üzvlərinin fəaliyyətinin əhəmiyyəti böyükdür. Yaxın Şərqdə gedən proseslərin dinamikasına da İƏT-ə daxil olan böyük dövlətlər təsir göstərə bilirlər. Bunlarla yanaşı, İƏT nəqliyyat, ticarət, iqtisadiyyat, təhlükəsizlik, energetika kimi sahələrdə geniş fəaliyyət göstərir. Ayrıca, Azərbaycanın təşkilatda aktivliyi hər kəs tərəfindən etiraf edilir. Prezident İlham Əliyevin İslamabad sammitində dərin məzmunlu nitqi yuxarıda vurğulanan məqamlar aspektində kifayət qədər maraqla qarşılanıb.
İƏT beynəlxalq arenada: perspektivlər və imkanlar
Ekspertlər İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) XIII sammitinin Pakistanın paytaxtında keçirilməsinin geosiyasi səbəbləri haqqında fikir bildirirlər. Onlar bu tədbirin İslamabadın özünün nüfuzunu yüksəltmək, regionda təcrid olunmadığını dünyaya göstərmək üçün vacib rol oynadığını düşünürlər. Rusiyalı şərqşünas V.Belokrenitski hesab edir ki, "bu, həqiqi mənada Pakistan üçün çox mühüm əhəmiyyət daşıyır. İslamabad sanki Dehlinin çağırışlarına cavab verir. Hindistan Pakistanı Cənubi Asiyada regional əməkdaşlıqdan sıxışdırmağa çalışırdı" (bax: İslamabad vıvel iz spəçki qruppu iz 10 stran / "Nezavisimaə qazeta", 2 mart 2017). Pakistan buna cavab olaraq müsəlman ölkələri ilə əməkdaşlığı inkişaf etdirir.
Maraqlıdır ki, İranın "Tehran Times" qəzeti təşkilatın güclü üzvləri olan Pakistan, İran və Türkiyə arasında ziddiyyətlərin mövcudluğunu daha çox qabardıb. Məsələn, Yaxın Şərq məsələsində onlar bir-biri ilə uyğunlaşa bilmirlər. İran Bəşər Əsədə dəstək verir, Türkiyə isə müxalifətə. Rəcəb Tayyib Ərdoğan deyib ki, Tehran regionda vəziyyəti sabitlikdən çıxarmağa çalışır (bax: əvvəlki mənbəyə).
Belə görünür ki, ekspertlər İƏT-in İslamabad görüşünün geosiyasi əhəmiyyətini dərk edir, bu tədbiri regional və qlobal geosiyasi proseslər aspektində qiymətləndirirlər. Burada ziddiyyətli məqamların olduğu vurğulanır. Bəzi regionlarda hadisələrə İƏT üzvlərinin təsir edə bilməsi qəbul edilir. Deməli, bu təşkilat artıq geosiyasi mühitə təsir edə biləcək gücdədir.
Buna baxmayaraq, bir sıra ekspertlər İƏT-in elə də ciddi təsir imkanlarına malik olmadığı qənaətindədirlər (bax: əvvəlki mənbəyə). Burada iqtisadi liderin olmadığı, təşəbbüsü hansısa dövlətin ələ ala biləcəyi ehtimalının aşağı olması kimi məqamlar vurğulanır. Lakin bunun həqiqət olduğunu demək çətindir. Çünki Pakistan, Türkiyə və İran dünya siyasətində ciddi rol oynayan dövlətlərdir. Onların gücü bir yerə qoyması müsbət nəticə verə bilər. Başqa tərəfdən, İƏT-in fəaliyyət tarixi göstərir ki, bu təşkilat xeyli iş görə bilib.
Təbii, burada "Tehran Times" nəşrinin vurğuladığı bir məqamı da unutmaq olmaz. Qəzetin yazdığına görə, İƏT vahid inteqrativ iqtisadi siyasət işləyib hazırlaya bilməyib. Bu, təşkilat üçün əhəmiyyətli faktordur. Lakin onu da nəzərə almaq lazımdır ki, vahid iqtisadi siyasət daha sıx əməkdaşlıqdan qaynaqlana bilər ki, bu da üzv dövlətlərin birgə iqtisadi və xarici siyasi maraqlarının olmasını nəzərdə tutur. Təəssüf ki, hələlik İslam aləminin böyük dövlətləri həmin münasibətdə yekdil deyillər.
Bunlardan başqa, İƏT-in nizamnaməsinə görə, təşkilatın əsas məqsədi üzv dövlətlər arasında iqtisadi əlaqələrin möhkəmləndirilməsi, davamlı iqtisadi inkişafın təmin edilməsi, dünya iqtisadiyyatına inteqrasiya, nəqliyyat və kommunikasiya sisteminin inkişafı, iqtisadiyyatın və ticarətin liberallaşdırılması və regiondaxili ticarətin təşviqi, İƏT regionunun maddi sərvətlərinin səmərəli istifadəsindən ibarətdir.
Hazırda İƏT Avrasiyada əhəmiyyətli regional təşkilatdır. Onun inkişafı davam edir. Qeyd edək ki, İƏT 1993-cü ildə BMT Baş Məclisinin 48-ci sessiyasında BMT-də və 1994-cü ildə İslam Əməkdaşlıq Təşkilatında (İƏT) müşahidəçi statusu alıb. Bunlar İƏT-in yerində saymadığını, daim yeniləşən və inkişaf edən birlik səviyyəsinə yüksəldiyini təsdiqləyir.
Bakının yeni enerji strategiyası: regional əməkdaşlıqda növbəti mərhələ
Azərbaycanın İƏT-in inkişafına töhfəsi böyükdür. 2006-cı və 2012-ci illərdə ölkəmiz bu təşkilatın iki sammitinə ev sahibliyi edib. Bakı üzv ölkələrin hamısı ilə yaxşı münasibətlərdədir. Azərbaycan rəhbərliyi onlarla faydalı əməkdaşlığı inkişaf etdirir. Prezident İlham Əliyev İslamabad sammitindəki çıxışında vurğulayıb ki, İƏT xalqlarımızın mənafeyi naminə əməkdaşlıq üzrə siyasi iradəmizin məhsuludur. Üzv ölkələrin xalqlarını tarix, mədəniyyət, ənənələr və din birləşdirir (bax: Prezident İlham Əliyev İslamabadda İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının XIII Sammitində iştirak edib / AZƏRTAC, 1 mart 2017).
Dövlət başçısı qeyd edib ki, Azərbaycanın sədrliyi dövründə İƏT-in inkişafına və regional əməkdaşlığın dərinləşdirilməsinə böyük töhfələr verilib. Rəsmi Bakı "İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatını yalnız Şərq və Qərb, Şimal və Cənub arasında fiziki körpü deyil, müxtəlif sivilizasiyaları və mədəniyyətləri birləşdirən məkan kimi təşviq etməkdə" səylərini əsirgəməyib (bax: əvvəlki mənbəyə). Azərbaycan İƏT-i əhəmiyyətli beynəlxalq qurum sayır və onun beynəlxalq iqtisadi əməkdaşlıqda rolunun daha da artacağına əmindir.
Konkret olaraq, Azərbaycan 2013-2014-cü illərdə İƏT çərçivəsində nəqliyyat, energetika, regional inteqrasiya və sosial-iqtisadi inkişaf istiqamətləri üzrə bir sıra layihələrin təşəbbüskarı və aktiv iştirakçısı olub. Bütövlükdə Bakı Şimal-Cənub və Şərq-Qərb istiqamətlərində səmərəli əməkdaşlıq üçün ciddi töhfələr verməkdədir. "Yeni İpək Yolu" layihəsindəki iştirak bunun əyani misallarından biridir.
Bunlardan başqa, Azərbaycan İƏT regionunda informasiya-kommunikasiya texnologiyaları sahəsində əməkdaşlığın yeni səviyyəyə yüksəlməsində aktiv fəaliyyət göstərir. Üzv dövlətlərin iqtisadi "beyin mərkəzləri"nin birinci və ikinci Bakı forumları, səhiyyə, bərpa olunan enerji, neft və qaz, vergi, təbii fəlakətlərin nəticələrinin aradan qaldırılması və digər sahələrdə əməkdaşlığın gücləndirilməsi üçün müxtəlif tədbirlərə Azərbaycanın ev sahibliyi etməsi ölkə başçısının fikirlərini tam təsdiqləyir (bax: əvvəlki mənbəyə).
Azərbaycanın enerji siyasətində əldə etdiyi nailiyyətlərin İƏT-in inkişafına ciddi töhfələri vardır. İlham Əliyev bununla bağlı çox maraqlı fikirlər ifadə edib. Dövlət başçısı deyib: "Enerji əməkdaşlığı regional əməkdaşlıqda əhəmiyyətli rol oynayır. Azərbaycan yeni enerji strategiyası və enerji əməkdaşlığının yeni baxışını təqdim etmişdir. Azərbaycan daha geniş regionun enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm tərəfdaşa çevrilmişdir. Biz Xəzər, Qara və Aralıq dənizlərini birləşdirərək şaxələnmiş boru kəmərləri infrastrukturunu yaratmışıq" (bax: əvvəlki mənbəyə).
Deməli, Azərbaycan İƏT üzvü kimi də regional miqyaslı yeni enerji strategiyası və əməkdaşlığının təşəbbüskarıdır. Düşünürük ki, məsələnin bu tərəfi ayrıca analiz tələb edir. Bundan başqa, nəqliyyat, ticarət, idman, informasiya texnologiyaları və s. kimi mühüm sahələrdə Azərbaycanın İslam aləminə töhfələri kifayət qədərdir. Bu ilin Azərbaycanda "İslam Həmrəyliyi ili" elan edilməsi və İslam ölkələrinin idman oyunlarının keçirilməsi həmin aspektdə çox mühüm faktlardandır.
Azərbaycan Prezidenti təhlükəsizlik, sabitliyin təmini və ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətlərində rəsmi Bakının fəaliyyəti barədə də iştirakçılara tezislərini bəyan edib. Bakı Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həllinə sadiqdir, bu yöndə aktivliyini daha da artırır. Eyni zamanda, İƏT kimi təşkilatlar da həmin məsələdə öz təsirlərini artırmalıdırlar. Bu, İslam aləmində və ümumiyyətlə, dünyada sabitliyə nail olmaq üçün çox vacibdir.
Bütün bunlar onu göstərir ki, İƏT getdikcə beynəlxalq miqyasda daha təsirli rol oynamağa başlayıb. Azərbaycan da bu prosesdə ciddi iştirak edir. Dövlət başçısı İlham Əliyev ölkənin İƏT-də kifayət qədər yüksək səviyyədə təmsil olunması üçün böyük işlər görür.
Newtimes.az

 
  • Oxunub:  3450  |  
  • Tarix:  17-03-2017  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Azərbaycanda mətbuatın inkişafı dövlətin diqqət mərkəzindədir

14:14
22 İyul
Azərbaycan milli mətbuatının yaranmasının 142-ci ildönümü qeyd olunub
13:58
22 İyul
Türkiyənin Fövqəladə Halların İdarə Olunması Agentliyi Azərbaycanın Fövqəladə Hallar Nazirliyi ilə əməkdaşlığa böyük əhəmiyyət verir
13:20
22 İyul
Hikmət Babaoğlu: Prezidentlərin Soçi görüşü Azərbaycan-Rusiya münasibətlərinin sağlam məcrada inkişafının təsdiqidir
12:16
22 İyul
Azərbaycan və Rusiya prezidentləri ölkələrimiz arasında münasibətlərin uğurla inkişaf etdiyini vurğulayıblar
12:11
22 İyul
Nizami Cəfərov: Regionda əməkdaşlığın gücləndirilməsi baxımından belə görüşlər vacibdir
12:09
22 İyul
Əflatun Amaşov: Jurnalistikamız nüfuzlu və aparıcı peşəyə çevrilib
12:07
22 İyul
Şirzad Abdullayev: Bu ilin birinci yarısında verilən güzəştli kreditlərin 76 faizi ölkə regionlarının payına düşür
11:59
22 İyul
Jurnalistlərin binası genişzolaqlı multimedia xidmətləri ilə təmənnasız olaraq təchiz olunacaq
11:48
22 İyul
Bakıda atıcılıq idmanı üzrə Avropa çempionatı start götürüb
11:14
22 İyul
YAP Şərur rayon təşkilatinin şura iclasında qarşıda duran vəzifələr müzakirə olunub
11:03
22 İyul
Rauf Əliyev: Azərbaycan dövləti tərəfindən jurnalistlərin sosial şəraitinin yaxşılaşdırılmasına daim diqqət və qayğı göstərilir
11:00
22 İyul
Səfır Suzan Cəmil Nuh: Misir Azərbaycanın haqlı mövqeyini tam dəstəkləyir
10:47
22 İyul
Bu gün birinci və dördüncü ixtisas qruplarının abituriyentləri qəbul imtahanı verir
10:26
22 İyul
Eldar İbrahimov: Azərbaycanın sosial-iqtisadi inkişaf strategiyası uğurla həyata keçirilir və yeni dövrün tələblərinə uyğun şəkildə inkişaf etdirilir
10:23
22 İyul
Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri atəşkəs rejimini 132 dəfə pozub
10:15
22 İyul
Azərbaycan milli mətbuatının 142 yaşı tamam olur
16:14
21 İyul
Vergilər naziri Ağsuda vətəndaşları qəbul edib
16:13
21 İyul
Cocuq Mərcanlı kəndi telefon və internetlə təmin olunub
16:12
21 İyul
Bakıda Avropa Atıcılıq Konfederasiyasının XXVI hesabat-seçki yığıncağı işə başlayıb
15:32
21 İyul
AMEA Astanada beynəlxalq sərgi çərçivəsində konfrans təşkil edəcək
15:29
21 İyul
Prezident İlham Əliyev: Jurnalistlərin məişət problemlərinin həlli üçün bundan sonra da biz öz addımlarımızı atacağıq
14:51
21 İyul
İqtisadiyyat naziri Xırdalanda vətəndaşları qəbul edib
14:41
21 İyul
UNEC tələbələri dörd ildə iki ixtisasa yiyələnəcəklər
14:37
21 İyul
Rusiya İnformasiya və Mədəniyyət Mərkəzində Milli Mətbuat Günü qeyd edilib
14:18
21 İyul
Sədaqət Vəliyeva: Jurnalistlərin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi dövlətin prioritetlərindəndir
12:43
21 İyul
Vüqar Rəhimzadə: Hər bir mətbu orqan dövlətçilik maraqlarını öndə saxlamalı, vətənpərvərlik, milli şüur kimi prinsipləri əsas tutmalıdır
12:07
21 İyul
“Pirallahı” günəş elektrik stansiyasının açılışı olub
11:57
21 İyul
Prezident İlham Əliyev Pirallahı qəsəbəsinin mərkəzi hissəsində həyata keçiriləcək tədbirlərin layihələri ilə tanış olub
11:43
21 İyul
Pirallahı rayonunda balıqyetişdirmə fermalarının təməli qoyulub
11:41
21 İyul
Prezident İlham Əliyev Pirallahı rayonunda içməli su təchizatı layihəsinin açılışında iştirak edib
11:38
21 İyul
Prezident İlham Əliyev Bakının Pirallahı rayonunda “Nərəkənd” kompleksində yaradılan şəraitlə tanış olub
11:00
21 İyul
Yanvar-iyunda dəmir yolu ilə yük daşınmasında 2 faiz artım olub
10:47
21 İyul
Azərbaycan nefti bahalaşmaqda davam edir
10:31
21 İyul
Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri atəşkəs rejimini 123 dəfə pozub
10:30
21 İyul
“ASAN xidmət” indeksi üzrə qiymətləndirmə qrupunun fəaliyyəti yekunlaşır
17:35
20 İyul
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan dövləti azad mətbuatın inkişafında bundan sonra da fəal olacaq
17:33
20 İyul
Azərbaycan XİN rəhbəri: “BMT-nin substantiv danışıqları dəstəkləməsi təqdir olunur”
17:31
20 İyul
Turizm sahəsində peşə təhsili və təlimi proqramlarının əlaqələndirilməsi üzrə İşçi Qrupunun iclası keçirilib
17:29
20 İyul
Rauf Əliyev: Adambaşına düşən investisiyaların həcminə görə Azərbaycan dünyada ən qabaqcıl yerlərdən birini tutur
16:10
20 İyul
Maksim Kuryaçi: Azərbaycanın Ermənistan tərəfindən işğal edilmiş ərazilərində qondarma “prezident seçkiləri”nin keçirilməsi növbəti provokasiyadır
15:51
20 İyul
Rövnəq Abdullayev: 2023-cü ilədək SOCAR Türkiyədə ikinci neft-kimya layihəsini reallaşdırmağı planlaşdırır
15:47
20 İyul
Jurnalistlərə mənzillərin verilməsi Prezident İlham Əliyevin humanistliyinin bariz nümunəsidir
15:39
20 İyul
Müasir media milli-mənəvi dəyərlərin təbliğində mühüm rol oynayır
14:48
20 İyul
Tacikistanın Azərbaycandakı səfirinin diplomatik fəaliyyəti başa çatır
14:41
20 İyul
Prezident İlham Əliyev jurnalistlər üçün tikilmiş növbəti binada Milli Mətbuat Günü münasibətilə mənzillərin paylanması mərasimində iştirak edib
14:34
20 İyul
Ombudsman Aparatının əməkdaşları Almaniyada təcrübə və fikir mübadiləsi aparıblar
14:32
20 İyul
Azərbaycan ilə Pakistan arasında humanitar minatəmizləmə sahəsində ikitərəfli əlaqələr yaradılacaq
14:23
20 İyul
Türkiyədən Gürcüstana Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu ilə ilk sınaq qatarı gedib
14:20
20 İyul
Baş nazirin müavini Əli Əhmədov Nyu-Yorkda Belarus, Kanada və Polşa nümayəndə heyətlərinin rəhbərləri ilə görüşüb
14:16
20 İyul
Dilarə Cəbrayılova: Təhsilin inkişafında yeni informasiya və kommunikasiya texnologiyalarının tətbiq edilməsi də mühüm rol oynayır
14:12
20 İyul
Baş nazirin müavini Əli Əhmədov BMT Baş katibinin iqtisadi və sosial məsələlər üzrə müavini ilə görüşüb
14:10
20 İyul
Şahin Mustafayev: Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində əhəmiyyətli rol oynayır
11:25
20 İyul
İyulun 22-də I və IV ixtisas qruplarının abituriyentləri üçün qəbul imtahanı keçiriləcək
11:22
20 İyul
XİN: Brüsseldə Azərbaycan-Aİ əməkdaşlığının hüquqi əsasını təşkil edəcək yeni saziş üzrə danışıqların növbəti raundu keçirilib
11:01
20 İyul
Mübariz Qurbanlı Lerikdə vətəndaşları qəbul edəcək
10:58
20 İyul
Bakıda Qüds və beynəlxalq ictimaiyyət: siyasi və iqtisadi dəstəyin göstərilməsi adlı konfrans işə başlayıb
10:09
20 İyul
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan jurnalistikası cəmiyyətdə çox müsbət rol oynayır
09:53
20 İyul
Azərbaycan nümayəndə heyəti BMT-nin Yüksək Səviyyəli Siyasi Forumunda iştirak edib
09:42
20 İyul
Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri atəşkəs rejimini 126 dəfə pozub
17:58
19 İyul
Azərbaycan-Türkmənistan əlaqələrinin inkişaf perspektivlərinə dair müzakirələr aparılıb
17:45
19 İyul
Mübariz Qurbanlı: Yeni Azərbaycan Partiyası mətbuata daim açıq olan partiyadır
17:42
19 İyul
"Gizli xəzinələri ilə Türkiyəm" adlı foto sərgisi keçiriləcək
17:16
19 İyul
Caviq Qurbanov: BTQ ilə Qazaxıstan və Çindən yükdaşımalar 500 min konteynerədək artacaq
16:29
19 İyul
Akademik Akif Əlizadə “Elm” uşaq istirahət düşərgəsində yeni yaradılan infrastrukturla tanış olub
16:24
19 İyul
Pakistanın Fəlakətlərin İdarəolunması Milli Agentliyinin nümayəndə heyəti ölkəmizə səfər edib
16:17
19 İyul
Azərbaycan və Ermənistan qoşunlarının təmas xəttində keçirilən monitorinq insidentsiz başa çatıb
14:21
19 İyul
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyində ilin birinci yarısında görülən işlər müzakirə edilib
14:00
19 İyul
Nazir: "Bakı-Tbilisi-Qars layihəsi işə düşəndən sonra böyük imkanlar açılacaq"
13:38
19 İyul
Təhsil naziri beynəlxalq olimpiadada medal qazanan məktəblilərlə görüşüb
13:36
19 İyul
Azərbaycan, Türkiyə və Türkmənistan xarici işlər nazirlərinin görüşünün yekunlarına dair bəyanat qəbul olunub - MƏTN

Video

 

Müsahibə

 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
HAVA HAQQINDA