Ana səhifə »  Qəzetin pdf formatı »  IV Beynəlxalq multikulturalizm məktəbinin iştirakçıları Oğuzda
A+   Yenilə  A-
IV Beynəlxalq multikulturalizm məktəbinin iştirakçıları Oğuzda

Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzi və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Bilik Fondunun birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən “Multikulturalizm Azərbaycanda həyat tərzi kimi: İslam həmrəyliyi bizə nə verir?” adlı IV Beynəlxalq multikulturalizm qış məktəbi fevralın 17-də fəaliyyətini davam etdirib.
Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzinin mətbuat xidmətindən AZƏRTAC-a bildiriblər ki, Rus Pravoslav Kilsəsinin Bakı-Azərbaycan Yeparxiyasının katibi keşiş Mefodiy və Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin Şəki-Oğuz bölgə qazisi Hacı Kamran Məmmədovun da iştirak etdiyi toplantıda Portuqaliyanın Lusofona Universitetinin Dinşünaslıq Departamentinin müdiri professor Paulo Pintonun “Dinlərarası dialoq” və Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin xarici əlaqələr şöbəsinin müdiri Nicat Məmmədlinin “Azərbaycandakı dini müxtəliflik” mövzusunda mühazirələri dinlənilib.
Mühazirələrdə Azərbaycan ərazisində qədim zamanlardan bəri müxtəlif dini etiqadların təşəkkül tapdığı diqqətə çatdırılıb: “Azərbaycan ərazisində dini təsəvvür və əqidələr ən qədim zamanlardan mövcuddur. Qədim azərbaycanlılar arasında əcdadların ruhlarına, qayalara, ağaclara, müxtəlif təbiət hadisələrinə və xüsusən də səma cisimlərinə pərəstiş güclü olub. Atəşpərəstlik də bu təsəvvürlərlə bağlı inanclar zəminində meydana çıxıb. Oda pərəstiş, xüsusilə, Cənubi Azərbaycanda geniş vüsət almışdı. Novruz bayramı ilə günümüzədək gəlib çatan od ayin və mərasimləri Azərbaycanda Atəşpərəstliyin güclü ənənələri olduğunu göstərir. Atəşpərəstlərin məbədi "Atəşgah" adlanır. Azərbaycan ərazisində Atropatenanın dini mərkəzi Qazakada, Bakı, Şamaxı, Salyan və Lənkəranda atəşgahlar olub. Suraxanıdakı atəşgah Hindistandan gələn atəşpərəstlərə xidmət üçün 18-ci əsrdə tikilib. Qafqaz Albaniyasında Atəşpərəstlik Xristianlıq tərəfindən təqibə məruz qalsa da, mövcudluğunu qoruyub saxlaya bilib.
Azərbaycanda geniş yayılmış dinlərdən biri də Zərdüştilik olub. Zərdüştilik vəhy dinlərinin ən qədimi hesab olunur. Qədim yunan və orta əsr müsəlman tarixçiləri, həmçinin bir çox sonrakı tədqiqatçılar Azərbaycanı Zərdüştiliyin vətəni hesab edirlər.
Azərbaycan tarixində özünəməxsus yeri olan dinlərdən biri də İudaizmdir. Ölkəmizdə üç yəhudi icması mövcuddur: dağ yəhudiləri, Avropa yəhudiləri (aşkenazilər) və Gürcüstan yəhudiləri. Bunlardan ən qədimi dağ yəhudiləri sayılır. Məlumata görə, dağ yəhudiləri buraya Sasani hökmdarı I Xosrov Nuşirəvan tərəfindən köçürülüblər. Avropa və gürcü yəhudiləri isə, Azərbaycana təxminən 200 il əvvəl XIX əsrdə gəlməyə başlayıblar. Tarixən Azərbaycan xalqı burada yaşayan yəhudilərə müsbət yanaşıb, dünyada antisemitizmin tüğyan etdiyi dövrlərdə belə onlara doğma münasibət göstərib. Hazırda paytaxt Bakı daxil olmaqla, Quba və Oğuz şəhərlərində 7 sinaqoq fəaliyyət göstərir. Onlardan 6-sı Dağ yəhudilərinə, 1-i isə Avropa və Gürcüstan yəhudilərinə aiddir.
Azərbaycanda xristianlıq yeni eranın ilk əsrlərində yayılmağa başlayıb. Qafqaz Albaniyasında xristianlığı ilk dəfə yayan apostol Faddey olub. Onun missiyasını sonra şagirdi Yelisey davam etdirib. Yelisey Aqvanın Qis adlı yerində (Şəkinin Kiş kəndi) Qafqazın ilk xristian məbədini inşa etdirib. Qaynaqlarda bu məbəd “Şərq kilsələrinin anası” adlandırılır. IV əsrdən başlayaraq Qafqaz Albaniyasında Xristianlığın yayılması yeni mərhələyə qədəm qoyub. 313-cü ildə Roma imperatoru Konstantin Xristianlığa etiqad üzərindən qadağanı götürdükdən sonra Alban hökmdarı Urnayr Xristianlığı dövlət dini elan edib. VII əsrdə ərəblərin Azərbaycana gəlişindən və Qafqaz Alban dövlətinin süqutundan sonra Xristianlıq bölgədə zəifləməyə başlayıb. Hazırda Azərbaycanda 13 kilsə fəaliyyət göstərir.
Ərəblərin ölkəyə gətirdiyi yeni monoteist din – İslam xalqımızın milli-mənəvi tarixində və mədəniyyətində əhəmiyyətli rol oynayıb. İslamın Azərbaycanda yayılması bir neçə mərhələni əhatə edib. Birinci mərhələ kimi VII əsrin ortalarından VIII əsrin əvvəllərinə qədər davam edən islam fütuhatları dövrünü götürmək olar. Bu mərhələ 705-ci ildə Alban dövlətinin süqutu və Alban kilsəsinin öz müstəqilliyini (avtokefallığını) itirməsi ilə bitir. Bu mərhələnin sonunda islam Azərbaycanda hakim din olur. İkinci mərhələ VIII əsrin əvvəllərindən Qərbi İranda və İraqda Büveyhilərin hakimiyyət başına gəlməsinə qədər ki dövrü əhatə edir. Azərbaycan ərazisində müstəqil Şirvanşah Məzyədilər və Səcdilər dövlətləri yaranır. Bütpərəstlik, zərdüştilik əhəmiyyətini itirir, yəhudilik mövcudluğunu qoruyub saxlayır. Üçüncü mərhələdə mötədil şiəlik Azərbaycanda yayılmağa başlayır və Dərbəndə qədər gedib çıxır. Sünni hənəfi və şiə imami məzhəbləri aparıcı məzhəblər olurlar. Sufilik də özünə xeyli ardıcıllar tapır. Bu dövrün ən gözəl sufi abidələrindən biri Şirvandakı Pirsaat çayı üzərindəki xanəgahdır. Dördüncü mərhələ Səlcuqilər dövrü (XI əsrin ortaları - XIII əsrin ortaları) ilə bağlıdır. Bu mərhələdə sünnilik bölgədə güclənir, şiəliyin mövqeləri zəifləyir. Şafii məzhəbi aparıcı məzhəb olur. Sufi təriqətləri geniş yayılır. Azərbaycan Atabəyləri və Şirvanşahlar islamı xristianların təzyiqindən qoruya bilirlər. Beşinci mərhələ monqol istilaları dövrünü (XIII əsrin I yarısı - XV əsrin II yarısı) əhatə edir. Bu dövrdə sufilik geniş yayılır. Hürufilik güclənir. Altıncı mərhələ Səfəvilərin və XVI əsrdən etibarən Osmanlıların hakimiyyəti dövrü ilə bağlıdır.
Azərbaycanın Rusiya imperiyasına ilhaq edildikdən sonra Cənubi Qafqazda 2 müsəlman inzibati orqanı - müftinin başçılığı ilə Sünni ruhani idarəsi (müftilik) və şeyxülislamın sədrliyi altında Şiə ruhani idarəsi (şeyxülislamlıq) yaradıldı. Azərbaycan Demokratik Respublikası yaranana qədər Cənubi Qafqaz müsəlmanlarının dini işləri bu iki idarə tərəfindən tənzimlənib.
SSRİ dağıldıqdan sonra Azərbaycan din sahəsində yeni mərhələyə adlayıb. Ölkəmizdə dinin təbliğinə və yayılmasına şərait yaradılıb, bütün dinlərin və etiqadların qanun qarşısında bərabərliyi Konstitusiyada təsbit olunub. Ulu Öndər Heydər Əliyevin prezidentliyi dövründə bir çox dini-tarixi abidələr bərpa və restavrasiya edilib, dini maarifçilik işinə xüsusi diqqət göstərilib. Bu iş hazırda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir”.
Nicat Məmmədli Azərbaycanda adıçəkilən dinlərlə yanaşı digər azsaylı dini icmaların da qeydiyyatdan keçərək fəaliyyət göstərdiyini vurğulayıb.
Professor Paulo Pinto dinlərarası dialoqun dünyada bəzi separatçı qruplaşmaların dini və milli amillərdən istifadə edərək qarşıdurmalar yaratdığı, terror törətdiyi, qətliamlar həyata keçirdiyi müasir zamanda bəşər sivilizasiyasının müxtəlif mədəniyyətlərin qorunmasının, sülhün və əmin-amanlığın bərqərar olması üçün dinlər və mədəniyyətlər arasında dialoqun yaranmasının böyük əhəmiyyət kəsb etdiyini bildirib. Mühazirəçi həmçinin Azərbaycanın həmişə sülhpərvər mövqe nümayiş etdirməsindən, dinlərarası dialoqa verdiyi töhfələrdən söz açıb.
Mühazirədə qış məktəbi iştirakçılarını maraqlandıran suallar cavablandırılıb.
Günün ikinci yarısında IV Beynəlxalq multikulturalizm qış məktəbinin iştirakçıları Oğuz rayonuna səfər ediblər, buradakı “Yəhudi məhəlləsi”ndə yerli yəhudi icmasının nümayəndələri ilə görüşüblər, Yuxarı və Aşağı məhəllə sinaqoqlarını ziyarət ediblər.

 
  • Oxunub:  2280  |  
  • Tarix:  17-02-2017  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Azərbaycanın Respublika və Silahlı Qüvvələr günləri Londonda təntənəli şəkildə qeyd olunub

09:21
28 May
Praqada və Parisdə AŞPA-nın büro, komitə iclasları keçiriləcək
09:14
28 May
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasından 99 il ötür
09:10
28 May
28 May – Respublika Günü ilə əlaqədar Düşənbədə rəsmi qəbul keçirilib
09:06
28 May
Milli Aviasiya Akademiyası və ADA Universiteti 28 May - Respublika Gününü birgə tədbirlə qeyd ediblər
21:52
27 May
Moskvada Azərbaycanın dövlət bayramı – Respublika Günü qeyd edilib
21:00
27 May
NATO PA-nın komitə iclasında təcavüzkar Ermənistana qarşı tədbirlər görülməsi çağırışı edilib
19:35
27 May
Abbas Əfrasiabi: “Bakı Ürək Günləri” çox böyük elmi-praktiki əhəmiyyət daşıyır
18:57
27 May
28 May - Respublika Günü münasibətilə Bakıda idman yürüşü keçirilib
18:41
27 May
“Bakı Ürək günləri” V Beynəlxalq Konqresinin ikinci günü başa çatıb
17:14
27 May
Şahin Mustafayev: Minskdə yaradılan Azərbaycan Ticarət Evi sahibkarlarımız üçün Belarus bazarına açılan bir pəncərədir
16:18
27 May
Tbilisidə NATO PA-nın komitə iclasında Ermənistanın işğalçılıq siyasətindən danışılıb
16:06
27 May
Belarusda Azərbaycan Ticarət Evi açılıb
16:00
27 May
Azərbaycan Prezidenti: TAP layihəsini əngəlləmək üçün süni şəkildə, heç bir əsası olmadan qruplar təşkil edilir
15:49
27 May
Nizami Cəfərov: AXC-nin yaradılması türk dünyası üçün çox mühüm hadisə idi
15:44
27 May
YAP Zaqatala rayon təşkilatının IX konfransı keçirilib
13:36
27 May
Mariya Zaxarova: Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın fəaliyyəti dərin hörmət və heyranlıq doğurur
13:18
27 May
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan elə təşəbbüslər irəli sürür ki, bu, dünya üçün bir yenilikdir
12:55
27 May
Hadi Rəcəbli: Respublikamızda yeni iş yerləri yaradılmaqla yanaşı, işçilərin hüquqlarının qorunması da diqqət mərkəzindədir
11:34
27 May
Azad Rəhimov: Gənclər Azərbaycanın tarixini dərindən bilməlidirlər
11:23
27 May
“Bakı ürək günləri” Beynəlxalq Konqresinin işi seksiya iclaslarında davam edib
11:15
27 May
Musa Qasımlı: 28 May – Respublika Günü xalqımızın ən əlamətdar bayramları sırasında yer tutur
11:09
27 May
28 May - Respublika Günü və Azərbaycan-Yaponiya diplomatik əlaqələrinin 25 illiyi Tokioda qeyd edilib
11:04
27 May
Türkiyənin İstanbul şəhərində 28 May - Respublika Günü münasibətilə rəsmi qəbul keçirilib
11:01
27 May
Azərbaycan Prezidenti: Əgər ölkələr bir-birinin işinə qarışmasalar onda nə müharibə, nə münaqişə olacaq
17:47
26 May
Donald Tramp: Azərbaycan Amerika Birləşmiş Ştatlarının dəyərli tərəfdaşıdır
17:42
26 May
Yaqub Mahmudov: Xalqımız Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin tariximizdəki yerini və rolunu daim yüksək qiymətləndirir
17:22
26 May
Şahin Mustafayev: Ölkə ərazisindən keçən tranzit dəhlizlərinin rəqabət qabiliyyətinin və səmərəliliyinin artırılması istiqamətində mühüm tədbirlər görülür
17:15
26 May
Avstraliyada Azərbaycanın iqtisadi və investisiya imkanlarının təqdimatı keçirilib
16:47
26 May
Ukraynanın Prezidenti: Azərbaycan beynəlxalq arenada mövqelərini möhkəmləndirərək, qətiyyətlə yüksək inkişaf templəri nümayiş etdirir
16:17
26 May
Yeni Azərbaycan Partiyası Saatlı rayon təşkilatının VIII konfransı keçirildi
16:13
26 May
Sahibə Qafarova: Azərbaycan istənilən beynəlxalq tədbiri ən yüksək səviyyədə keçirə və eyni zamanda, öz standartlarını tətbiq edə bilər
15:38
26 May
28 May–Respublika Günü İspaniyada qeyd edilib
14:45
26 May
Çin Xalq Respublikasının Sədri: Çin Hökuməti Azərbaycanın dövlət quruculuğu, sosial-iqtisadi inkişaf sahələrində əldə etdiyi müvəffəqiyyətlərə sevinir
14:33
26 May
28 May – Respublika Günü münasibətilə rəsmi qəbul keçirilib
14:27
26 May
Anar İsgəndərov: Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti milli dövlətçilik tariximizdə müstəsna yer tutur
14:23
26 May
“HuffPost Maghreb”: Azərbaycan Qafqazın sabitlik və inkişaf sütunudur
14:19
26 May
“Bakı Ürək Günləri” 5-ci Beynəlxalq Konqres iştirakçıları ümummilli lider Heydər Əliyevin məzarını ziyarət ediblər
12:24
26 May
Azərbaycan ilə Rumıniya arasında təhsil sahəsində əməkdaşlıq daha da genişlənəcək
12:18
26 May
Azərbaycan İslam Ölkələrinin Maliyyə Mərkəzinin yaradılması ideyasını dəstəkləyir
12:15
26 May
Ər-Riyadda 28 May - Respublika Günü münasibətilə qəbul təşkil olunub
12:08
26 May
Yan Hamaçek: Azərbaycan Cənubi Qafqazda Çexiya üçün çox mühüm tərəfdaşdır
12:06
26 May
ABŞ-ın bir sıra şəhərlərində 28 may “Azərbaycan Milli Günü” elan edilib
11:26
26 May
Neft hasilatının azaldılmasına dair sazişin müddətinin daha 9 ay uzadılması qərarına Azərbaycan da razılıq verib
11:05
26 May
Vu Honq Nam: Azərbaycanın Vyetnamın quruculuq və inkişafına verdiyi dəstəyi minnətdarlıqla xatırlayırıq
10:59
26 May
Romada 28 May-Respublika Günü qeyd edilib
10:42
26 May
Klaudio Kajado: Braziliya-Azərbaycan əlaqələri sürətlə inkişaf edir
10:34
26 May
“ASAN xidmət” və “ASAN Kommunal” mərkəzlərində 28 may qeyri-iş günüdür
10:31
26 May
Əhəd Qəzayi: Prezident İlham Əliyev hər bir siyasi addımını vaxtında və dəqiqliklə atan dövlət xadimidir
10:19
26 May
Elmar Məmmədyarov: Azərbaycan sülh, təhlükəsizlik və dayanıqlı inkişafa töhfə verən güclü tərəfdaşdır
10:18
26 May
Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin şərəfinə ucaldılmış abidəni ziyarət edib
10:10
26 May
ABŞ Konqresindəki Azərbaycan üzrə İşçi Qrupun həmsədri Respublika Günü ilə bağlı bəyanat yayıb
10:05
26 May
Müdafiə Nazirliyi: Atəşkəs rejimi 130 dəfə pozulub
10:01
26 May
Astanada 28 May - Respublika Günü münasibətilə rəsmi qəbul keçirilib
17:54
25 May
Mərakeş səfiri: IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarında idmançılar üçün hər cür şərait yaradılmışdı
17:51
25 May
28 May-Respublika Günü Ankarada da qeyd olunub
17:47
25 May
Sahib Məmmədov: Sahibkarlığın inkişafı ölkə başçısı tərəfindən həyata keçirilən iqtisadi siyasətin tərkib hissəsidir
17:46
25 May
Misirli yazıçı: Azərbaycan Prezidentinin İslam həmrəyliyi təşəbbüsü müsəlman ölkələri arasında əlaqələri gücləndirəcək
17:44
25 May
NATO PA-nın yaz sessiyasında müdafiə və təhlükəsizlik məsələləri diqqət mərkəzində olacaq
17:24
25 May
Hindistan Prezidenti: Hindistan ilə Azərbaycan arasında müxtəlif sahələri əhatə edən uzunmüddətli dostluq münasibətlərinin möhkəmlənməsi və dərinləşməsi həqiqətən bizi məmnun edir
17:09
25 May
Anna Finoççiaro: TAP qaz boru kəməri İtaliya üçün strateji əhəmiyyət kəsb edir
17:05
25 May
Türkiyənin Azərbaycandakı səfiri Erkan Özoral "Yeni Azərbaycan" qəzetinin redaksiyasında olub
16:59
25 May
Kiyevdə keçirilən tədbirin iştirakçıları Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin tarixi nailiyyətləri barədə məlumatlandırılıblar
16:55
25 May
Respublika Veteranlar Təşkilatında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 99-cu ildönümü qeyd olunub
16:52
25 May
Tehranda Azərbaycanın turizm potensialından danışılıb
16:11
25 May
İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının və COMCEC-in 5-ci illik koordinasiya iclası başlayıb
16:02
25 May
Yeni Azərbaycan Partiyası Sabirabad rayon təşkilatının VIII konfransı keçirilib
15:28
25 May
İnformasiya təhlükəsizliyi üzrə mütəxəssislər Bakıda toplaşıblar
15:20
25 May
28 May - Respublika Günü Los-Ancelesdə təntənəli şəkildə qeyd olunub
15:15
25 May
Fövqəladə Hallar Nazirliyi ilə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının birgə işçi müşavirəsi keçirilib
15:12
25 May
Kamilə Əliyeva: Azərbaycan nüfuzlu beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi etməklə sülh və sabilik məkanı olduğunu nümayiş etdirir

Video

 

Müsahibə

»»»
 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31
HAVA HAQQINDA