Ana səhifə »  Siyasət »  "Euronews" telekanalında "Dağlıq Qarabağ: Azərbaycandakı qaçqınlar düşərgəsində" adlı reportaj yayımlanıb
A+   Yenilə  A-
"Euronews" telekanalında "Dağlıq Qarabağ: Azərbaycandakı qaçqınlar düşərgəsində" adlı reportaj yayımlanıb
“Euronews”  telekanalında “Dağlıq Qarabağ: Azərbaycandakı qaçqınlar düşərgəsində” adlı reportaj yayımlanıb. AzərTAc həmin reportajın mətnini təqdim edir.
“Euronews” Qarabağ münaqişəsinin nəticələrini işıqlandırmaqda davam edir. Qarabağın öz ərazisində olduqdan sonra indi yolumuz Azərbaycandakı qaçqınlar və məcburi köçkünlərin qəsəbəsinədir. Təxmini hesablamalara görə münaqişə nəticəsində Azərbaycandan olan 350 minə yaxın erməni və Ermənistandan, Qarabağdan və ona bitişik, işğal edilmiş ərazilərdən olan 700 minə yaxın azərbaycanlı qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə düşmüşdür. İndi biz Xocavənddəki məcburi köçkünlər qəsəbəsindəyik. Onların buradan 15 kilometr məsafədə yerləşən doğma şəhəri belə adlanırdı.
Məcburi köçkün Qüdrət Hüseynov: Dünya ictimaiyyəti bunu bilməlidir. Bu, haqsızlıqdır. Torpaqlarımız orada qalıb, özümüz isə buradayıq.
Məcburi köçkün Səidə Hacıyeva: Burada güzəranımız pis olmasa da, əcdadlarımızın qəbirləri orada qalıb. Biz onları ziyarət etmək istəyirik. Burada bizim hər şəraitimiz var - su, qaz, elektrik, amma Vətənimiz oradadır. Əgər fikirləşirsiniz ki, gözləriniz yaşarmayacaq, gedin Xocalıda nələr törədildiyinə baxın. Bu necə ola bilər, bütün bunlar ağlasığmazdır, bu dəhşəti təsəvvür etdikcə dünya başıma fırlanır.
Azərbaycanın tərkibinə daxil olan, lakin əhalisinin əksəriyyəti ermənilər olan Dağlıq Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsi tələbi hələ sovet dövründə irəli sürülmüşdür. 1991-ci il dekabrın 10-da Dağlıq Qarabağın statusu haqqında referendum keçirilmiş, referendum iştirakçılarının 99,89 faizi onun müstəqilliyinə tərəfdar olduğunu bildirmişdir. Referendum azərbaycanlı azlıq tərəfindən boykot edilmiş və beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən tanınmamışdır. 1992-ci ildən 1994-cü ildə atəşkəs haqqında sənəd imzalanana qədər münaqişə təqribən 5 min erməninin və 25 min azərbaycanlının həyatı bahasına başa gəlmiş, fəal silahlı qarşıdurma mərhələsinə keçmişdir. Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, hər iki tərəfdən təqribən 1 milyona yaxın insan öz doğma yurdunu tərk etməyə məcbur olmuşdur. Hazırda Ermənistan silahlı qüvvələri Azərbaycanın Dağlıq Qarabağın hüdudlarından kənardakı yeddi rayonunu işğal altında saxlayır.
Məcburi köçkün Qaytaran Quliyev: Biz öz torpağımızda qəribik. Bura bizim evimiz deyil, bizim torpaqlarımız oradadır. Mənim nəvəm - şəhid olmuş oğlumun oğlu öz atasının qəbrini ziyarət etmək istəyir.
Məcburi köçkün Həsən Mehdiyev: Bütün dünya erməniləri dəstəkləyir, bizim halımıza heç kəs acımır.
Daxili köçkünlər vəziyyətinə düşmüş azərbaycanlılar özlərini bu dondurulmuş münaqişənin unudulmuş qurbanları hesab edirlər. BMT Təhlükəsizlik Şurasının Ermənistandan öz qoşunlarını işğal edilmiş ərazilərdən çıxarmasını tələb edən dörd qətnaməsinə baxmayaraq, kökündən uzaq düşmüş bu insanların həyatı da donmuşdur. 1993-cü ildən BMT agentlikləri və qeyri-hökumət təşkilatları humanitar yardım paylayır. 1999-cu ildən Azərbaycan büdcəsinin neft gəlirləri hesabına ölkənin hər yerində yeni qaçqın qəsəbələrinin tikilməsi maliyyələşdirilir. çadırlarda, zirzəmilərdə, qatar vaqonlarında keçirilmiş ilk illərin ekstremal şəraiti dəyişmiş, onların maddi vəziyyəti yaxşılaşmışdır. Azərbaycan köçkün düşərgələri ilə dolur. Lakin həyat şəraitinin dəyişməsi məcburi köçkünlərin əhvalını dəyişmir. Doğma yurda qayıtmaq onların əsas məqsədi, arzusu, bir an belə dinclik verməyən xəyalıdır.
ATƏT-in vasitəçiliyi sayəsində siyasi tənzimləmə cəhdləri nəticəsiz qalmışdır. Lakin Azərbaycanda əvvəlki kimi, beynəlxalq hüququn məntiqinə inanırlar. Avropa Şurasının tənqidinə baxmayaraq, hakimiyyət qaçqınların əhaliyə qaynayıb-qarışmasına imkan vermək əvəzinə, onları milli əlamətə görə ayırmaqda davam edir. Baş nazirin müavini, Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Əli Həsənov deyir: Məcburi köçkünlər bir yerdə, yığcam halda yaşadıqda onları doğma yurdlarına qaytarmaq asan olacaqdır. Əks halda onların hərəsini bir şəhərdə axtarmalı olardıq. İndi isə bilirəm: min nəfər burada yaşayır, iki min nəfər orada. Onları birlikdə köçürmək bizim üçün daha asandır.
Maddi baxımdan bu gün məcburi köçkün azərbaycanlıların xeyli hissəsi əsl himayədə yaşayır. Onların şəraitinin yaxşılaşdırılması üçün 3 milyard dollar sərmayə qoyulmuşdur. Bu məbləğin 1,3 milyard dolları dövlət büdcəsi, 750 milyon dolları humanitar təşkilatlar tərəfindən ayrılmışdır. Hər ailəyə ayrıca ev, bundan əlavə, məktəb, dispanser, torpaq sahəsi - bu qəsəbələrdə normal həyat üçün hər cür şərait vardır. Onlar sudan, qazdan və işıqdan pulsuz istifadə edir, mənzil haqqı ödəmirlər. Azərbaycanlı qaçqınlar və məcburi köçkünlərin hər birinə 720 dollar müavinət verilir. Bu gün onlar dünyada ən yaxşı təmin olunmuş qaçqınlar və məcburi köçkünlər sırasındadır.
Bura gəlməzdən əvvəl məcburi köçkünlərin çoxu güclə dolanırdı. Quliyevlər ailəsinin dediyinə görə, onlar son 17 ildə metal tənəkədən düzəldilmiş sığınacaqda yaşamışlar. Humanitar böhranın başlanğıcında Avropa İttifaqı onlara bu cür sığınacaqlar verirdi. Cavan ər-arvad və onların valideynləri - 7 nəfərlik ailə ölçüləri 3x4 metr olan sahədə yaşayırdılar. Həmin sığınacaq indi də onların təzə evinin həyətindədir.
Məcburi köçkün Şəbnəm Quliyeva: Yağış yağanda dəhşətli vəziyyət yaranırdı. Yaşadığımız yeri su basmışdı, hər tərəf rütubət idi, yan-yörəmizdə ilanlar sürünürdü. Biz də elə ilanlarla bir yerdə yatırdıq. Palçıq əlindən tərpənmək olmurdu. Bizə yeni ev verildiyinə görə hökumətimizə, Prezidentimizə min dəfə “sağ ol” deyirik. Lakin bunlar kifayət deyildir, bizə öz torpağımız lazımdır.
çəkiliş qrupumuzu görən qonşu qadın Qərənfil Bayramova da bizə yaxınlaşıb başına gələnləri danışır: Mənim ərim Vətən uğrunda mübarizədə ermənilərin əli ilə şəhid olmuşdur. Mən uşaqlarımla birgə Kəlbəcərdən ayaqyalın çıxmışam. İki oğlum və bir qızım vardır. Qızımın ərə gedən vaxtıdır. Oğlanlarımda isə Vətənə elə güclü məhəbbət hissi tərbiyə etmişəm ki, onlar yalnız möhtərəm Prezidentimiz, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin əmrini gözləyirlər.
Bakıda səbrin də bir həddi olduğunu dediklərinə baxmayaraq, hələlik hərbi yolla həll məsələsi gündəmdə deyildir. Ermənistan və Azərbaycan qüvvələri arasında 120 kilometr uzunluğunda ayırıcı xətt keçir. Bizim çəkiliş qrupu Azərbaycanın hakimiyyət orqanlarının müşayiəti ilə Tərtər rayonundakı müşahidə məntəqəsinə baş çəkmişdir. Mövqelər arasında minalanmış sahələr, yaxud dağıdılmış Azərbaycan kəndləri vardır.
Burada bizim üçün təlim keçdilər. Atəşkəs vaxtaşırı pozulur. Burada gördüyümüz hərbçilərin hamısı çox gəncdir. Onları buraya gətirən tarixin gərdişidir, lakin bu gənclərin taleyi təkcə münaqişə ilə bağlı deyildir.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri: Mən tarixi, öz vətənimin tarixini öyrənmək istərdim.
Müharibə və ekstremistlərin fəsadları nəticəsində 20 ilə yaxın müddətdə bir-birindən ayrılmış iki xalq Dağlıq Qarabağda dinc yanaşı yaşayırdı. Zeynalovlar 52 ildir ki, bir yerdədirlər. Ər azərbaycanlı, arvad ermənidir. Müharibə başlayandan sonra Jenya Azərbaycan icması ilə birlikdə oradan qaçmışdır.
Məcburi köçkün Jenya Zeynalova: Əgər onlar mənimlə pis rəftar etsəydilər, onlarla yaşamaq istəməsəydim, burada olmazdım, orada qalardım. Lakin burada hamı mənimlə yaxşı rəftar edir. Bəziləri mənə xala, bəziləri nənə deyir. Hətta ana deyənlər də olur. Burada heç bir pislik görməmişəm.
On altı ildir ki, davam edən nə sülh, nə müharibə vəziyyətində Ermənistan, Azərbaycan və qondarma “Dağlıq Qarabağ Respublikası” nın hakimiyyət orqanları gözləmə mövqeyindən tərpənməmişlər. Bu müharibə nəticəsində məcburi köçkün vəziyyətinə düşmüş yüz minlərlə insan üçün ötən illər əzab və ehtiyac içində keçmişdir. Bəs, indi onlar soyuqdan və küləkdən qorunduqları vaxtda həyatları necə olacaqdır? Danışıqların və müzakirələrin gedişində onlara söz verəcəklərmi? İndiyə qədər onlarla hesablaşmayıblar. Lakin haçansa bu torpaqlarda yaranacaq sülhün taleyi bu iki xalqın əlində olacaqdır.
Məktəb direktoru Ramiz Rüstəmov: Biz bir yerdə yaşamışıq, xoş gündə də, dar gündə də bir yerdə olmuşuq. Nəyə görə bunu yenidən edə bilməyək? Məni narahat edən odur ki, BMT ermənilərdən bu qanunsuz işğala son qoymağı və bizim torpaqları tərk etməyi tələb edən dörd qətnamə qəbul etsə də, nəticə yoxdur. Mənim şagirdlərim bu barədə sual verəndə onlara cavab verə bilmirəm.
Hər iki tərəf özlərinin Qarabağ torpağına bağlılığından, çoxəsrlik ənənələrdən və indiki nəslin təcrübəsindən danışır.
Hər iki tərəfdən olan qaçqınları nə gözləyir? Onların valideynlərinin vətənindən uzaqda dünyaya gəlmiş övladlarının qanına-canına ana südü ilə Qarabağa bu cür məhəbbət hissi hopacaqmı?

 
  • Oxunub:  16530  |  
  • Tarix:  03-02-2010  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: Ümummilli Lider Heydər Əliyevin unudulmaz xatirəsini ehtiramla yad edirəm

14 Dekabr 23:26
Heydər Əliyev Sarayında növbəti “Zima-2019” Beynəlxalq Uşaq Festivalı keçirilib
14 Dekabr 23:06
Dağlıq Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı icması Avropa Parlamentinin deputatlarına məktub göndərib
14 Dekabr 23:02
Elçin Əhmədov: Bəzi dairələr qondarma “erməni soyqırımı”nı Türkiyəyə qarşı siyasi təzyiq vasitəsinə çeviriblər
14 Dekabr 22:53
Xristian Yohannes Henrix: Azərbaycanda həyata keçirilən islahatlar ölkənin daha da inkişafını təmin edəcək
14 Dekabr 22:31
Bakıda Azərbaycanın Rus İcmasının V qurultayı keçirilib
14 Dekabr 22:12
Dilarə Seyidzadə: Ulu Öndər Azərbaycanın müstəqilliyini öncədən görürdü və bütün addımları buna hesablanmışdı
14 Dekabr 13:08
Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva “Study UK Alumni Awards 2019”un qaliblərinin elan olunması mərasimində iştirak edib
14 Dekabr 13:02
Yeni Azərbaycan Partiyasının Siyasət Akademiyası “Azərbaycan Respublikasının enerji və nəqliyyat təhlükəsizliyi siyasəti” mövzusunda növbəti kurs təşkil edib
14 Dekabr 11:43
YAP Bərdə rayon təşkilatının bələdiyyə seçkiləri ilə əlaqədar seçicilərlə görüşləri davam edir
14 Dekabr 11:39
Bələdiyyə seçkiləri ilə əlaqədar Pirallahı rayon Ağsaqqallar Şurasının seçicilər ilə görüşü keçirilib
14 Dekabr 11:16
Şahin İsmayılov: Sağlam gənclik həm də sağlam gələcək deməkdir
14 Dekabr 11:00
Hadi Rəcəbli: Azərbaycan dövlətinin sosial mahiyyəti davamlı olaraq güclənir
14 Dekabr 10:57
YAP Xəzər rayon təşkilatında bələdiyyə seçkilərinin təbliğat kampaniyası çərçivəsində görüş keçirilib
14 Dekabr 10:40
Sevinc Hüseynova: Qadınlar ölkəmizin ictimai həyatında fəal iştirak edirlər
14 Dekabr 08:04
Serj Sarkisyana qarşı cinayət işi Paşinyanın rəqiblərini siyasi fəaliyyətdən çəkindirmək cəhdlərindən biridir
14 Dekabr 08:03
“Nar” abunəçilərinin nəzərinə!
14 Dekabr 08:01
Azərbaycanın regionlarında elektron kənd təsərrüfatı informasiya sistemi uğurla tətbiq olunur
13 Dekabr 23:34
“Rossiyskaya qazeta” Moskvada “Heydər Əliyev: Şəxsiyyət və zaman” üçcildliyinin təqdimatı barədə məqalə dərc edib
13 Dekabr 23:09
Leyla Abdullayeva: Xarici İşlər naziri Elmar Məmmədyarovun müsahibəsinə Yerevanın reaksiyası olduqca qəribədir
13 Dekabr 22:54
“Yehovanın Xristian Şahidləri” Avropa Assosiasiyasının nümayəndələri Dövlət Komitəsində olublar
13 Dekabr 22:48
Azərbaycan Texniki Universiteti Almaniyanın ali məktəbləri ilə əməkdaşlığı genişləndirir
13 Dekabr 22:38
Azərbaycan ilə Latviya parlamentləri arasında əməkdaşlığın perspektivləri müzakirə olunub
13 Dekabr 21:47
XİN: ABŞ Senatının qondarma “erməni soyqırımı”nı tanıyan qətnaməsi qərəzli və hüquqi əsası olmayan sənəddir
13 Dekabr 21:40
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi ilə BP Eksploreyşn Limited arasında Anlaşma Memorandumu imzalanıb
13 Dekabr 21:32
Kolumbiyalı nazir: Azərbaycanla əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi üçün birgə səylərin göstərilməsində maraqlıyıq
13 Dekabr 21:06
ADA Universiteti “Maliyyə” ixtisası üzrə ikili diplom proqramına başlayır
13 Dekabr 20:56
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası dövlətimizin qarşısında duran mühüm vəzifədir
13 Dekabr 20:48
Bələdiyyə seçkilərinin təbliğat-təşviqat kampaniyası çərçivəsində Nəsimi rayonunun səhiyyə işçiləri ilə görüş keçirilib
13 Dekabr 20:37
Azərbaycan və Meksika akademik-diplomatik əməkdaşlığı möhkəmləndirir
13 Dekabr 20:34
Azərbaycan-Mərakeş münasibətlərinin inkişafında ulu öndər Heydər Əliyevin mühüm rolu olub
13 Dekabr 17:43
Xalqın etimadını doğrultmaq başlıca vəzifədir
13 Dekabr 17:42
Ağacan Abiyev: Əldə olnunan nəticələr idmanın Azərbaycanda ən yüksək inkişaf zirvəsinə çatdığını göstərir
13 Dekabr 17:37
Qaradağda YAP-ın namizədləri dəstəklənəcək
13 Dekabr 17:34
Fərhad Hacıyev: Ölkəmizdə gənclər ictimai həyatın bütün sahələrində fəallıqları ilə seçilir
13 Dekabr 17:33
Saatlı rayonunda qadın seçicilərlə görüş keçirildi
13 Dekabr 17:29
Müharibə və Çernobıl əlillərinə, hərbi xidmət vəzifələrini yerinə yetirməklə əlaqədar əlilliyi olan şəxslərə 50 avtomobil təqdim edilib
13 Dekabr 17:26
YAP Səbail rayon təşkilatında ilk dəfə səs verəcək gənclərlə görüş keçirildi
13 Dekabr 17:24
Elman Məmmədov: Ermənistan təcavüzkar siyasətinə son qoymadıqca cəbhə xəttində gərginlik həmişə baş verə bilər
13 Dekabr 17:22
Gəncənin ilk dəfə səs verəcək gəncləri bələdiyyə seçkilərinə inamla gedirlər
13 Dekabr 17:17
Dövlət Sərhəd Xidmətinin cari ildə xidməti-döyüş fəaliyyətinin yekunlarına həsr olunmuş müşavirə keçirilib
13 Dekabr 17:15
Xaçmazda 12 yaşayış məntəqəsini birləşdirən avtomobil yolunun tikintisinə 15,4 milyon manat ayrılıb – SƏRƏNCAM
13 Dekabr 17:12
Vergilər nazirinin müavini Astarada vətəndaşları qəbul edib
13 Dekabr 16:58
Prezident İlham Əliyev 20 Yanvar faciəsinin otuzuncu ildönümü haqqında Sərəncam imzalayıb
13 Dekabr 16:44
Bu il dövlət sərhədini pozduqlarına görə 739 nəfər saxlanılıb
13 Dekabr 16:25
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin rəhbərliyi Abşeron, Xızı rayonlarında və Sumqayıt şəhərində vətəndaşlarla görüşüb
13 Dekabr 16:01
Mixail Qusman: Heydər Əliyevin qəbul etdiyi qərarlar Azərbaycanı dərin siyasi, iqtisadi böhrandan çıxarmağa imkan verdi
13 Dekabr 15:58
Baş prokuror Sumqayıt şəhərində vətəndaşları qəbul edib
13 Dekabr 15:54
Afinada QDİƏT-in Xarici İşlər Nazirləri Şurasının 41-ci iclası keçirilib
13 Dekabr 15:52
Baş Prokurorluq: Dövlət qurumlarının adından dələduzluq edən şəxslərin qanunsuz əməlləri ifşa olunub
13 Dekabr 15:50
Moskvada Elmira Axundovanın “Heydər Əliyev. Şəxsiyyət və Zaman” roman-tədqiqatının təqdimatı olub
13 Dekabr 15:45
Baş Prokurorluğun nümayəndə heyəti beynəlxalq tədbirdə iştirak edib
13 Dekabr 15:25
AVCİYA bələdiyyə seçkiləri ilə bağlı aralıq hesabatını təqdim edib
13 Dekabr 15:24
Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyinin rəhbərliyi Mingəçevirdə vətəndaş qəbulu keçirib
13 Dekabr 15:06
AŞPA-nın 30 nəfərdən ibarət missiyası Azərbaycanda parlament seçkilərini müşahidə edəcək
13 Dekabr 15:01
Şərqşünaslıq İnstitutunda Cəlil Məmmədquluzadənin 150 illik yubileyi qeyd olunub
13 Dekabr 14:56
Kürdəmirin Qarabucaq qəsəbəsinə təbii qaz verilib
13 Dekabr 14:42
Kamilə Əliyeva: Ölkəmizdə təhsilin, elmin inkişafı üçün geniş maddi-intellektual resurslar mövcuddur
13 Dekabr 14:26
“Xarəzm ləzgi rəqsi” UNESKO-nun Bəşəriyyətin Qeyri-Maddi Mədəni İrs üzrə Reprezentativ Siyahısına daxil edilib
13 Dekabr 14:19
Prezident İlham Əliyev Rusiyanın Həştərxan vilayətinin qubernatorunun başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib
13 Dekabr 14:17
Prezident İlham Əliyev Bakı gəmiqayırma zavodunda inşa olunmuş ilk tankerin istismara verilməsi mərasimində iştirak edib
13 Dekabr 14:14
AFFA-nın İcraiyyə Komitəsinin növbəti iclası keçirilib
13 Dekabr 14:01
Azərbaycanda məişət zorakılığından zərər çəkmiş şəxslərə hüquqi yardım göstərilməsinə dair Anlaşma Memorandumu imzalanıb
13 Dekabr 14:00
Mədəniyyət Nazirliyi “Gələcək nəsillərə yatırım” mövzusunda 4-cü Ümumdünya Turizm və Mədəniyyət Konfransında təmsil olunur
13 Dekabr 13:33
Brüsseldə keçirilən tədbirdə Ulu Öndərin müəyyənləşdirdiyi xarici siyasət kursunun uğurlarından bəhs olunub
13 Dekabr 13:30
Qəbələdə ilk dəfə səs verəcək gənclər seçki prosesi barədə maarifləndiriliblər
13 Dekabr 13:18
Ombudsman Türkiyənin Azərbaycandakı səfirini qəbul edib
13 Dekabr 13:14
Boris Conson: Böyük Britaniya Avropa İttifaqından 2020-ci il yanvarın 31-də çıxacaq
13 Dekabr 12:52
Azərbaycanın investisiya imkanları Səudiyyə Ərəbistanında təqdim olunub
13 Dekabr 12:39
Azərbaycan tərəfindən Albaniyaya göstərilmiş humanitar yardım rəsmi olaraq təqdim olunub
13 Dekabr 12:32
Həştərxanda keçirilən tədbirdə Ulu Öndərin Azərbaycan-Rusiya münasibətlərinin inkişafındakı əvəzsiz rolundan danışılıb

Video

 

Müsahibə

 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
HAVA HAQQINDA