Ana səhifə »  Siyasət »  Türkiyə tarixi qərarını oktyabrın 10-11-də verəcək
A+   Yenilə  A-
Türkiyə tarixi qərarını oktyabrın 10-11-də verəcək
TBMM-də keçiriləcək dinləmələrdən sonra Ermənistanla Türkiyə arasında münasibətlərin normallaşmasına dair aparılan danışıqların hansı sonluqla bitəcəyi məlum olacaq
Azərbaycan və Türkiyə tarixən dərin dostluq əlaqələri və strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin mövcud olduğu iki qardaş ölkədir. Tarixdə nadir hallarda görünən buna oxşar yaxınlıq hər iki ölkəyə etimad və firavanlıq verir, xoş və dar günlərdə davam edən daimi xarakter daşıyır. Türkiyə və Azərbaycan əlaqələri regionun inkişafı və əməkdaşlığa nail olunması baxımından böyük məna və əhəmiyyət kəsb edir.
Azərbaycan və Türkiyə qardaşlığı regional və qlobal sülhə əhəmiyyətli töhfədir
Türkiyə və Azərbaycan regional və qlobal sülh və sabitliyə əhəmiyyətli töhfə verməkdədir. İki ölkə regional sülh və sabitliyi möhkəmləndirmək məqsədilə çoxşaxəli və uzunmüddətli strateji əməkdaşlığı inkişaf etdirmək qətiyyətlərini ifadə edirlər. Bu əməkdaşlıq bir tərəfdən ikitərəfli əlaqələrin möhkəmləndirilməsi, digər tərəfdən regionun sabitliyi, təhlükəsizliyi və rifahına töhfə vermək imkanlarının inkişafı üçün təməl təşkil edəcək.
Cənubi Qafqazda davamlı sülh və sabitliyin bərqərar edilməsinə əngəl törədən əsas amillərdən biri olan Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin Azərbaycanın suverenliyi, ərazi bütövlüyü və beynəlxalq aləm tərəfindən tanınmış sərhədlərinin toxunulmazlığı əsasında təxirə salınmadan tənzimlənməsi zəruridir.
Beynəlxalq hüquq və BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinə zidd olaraq, Azərbaycan ərazilərinin Ermənistan tərəfindən işğalının davam etməsi qəbuledilməzdir. Azərbaycan və Türkiyənin regionla bağlı birgə yanaşması çərçivəsində Cənubi Qafqazda bütün regionu əhatə edən etimad, hörmət və beynəlxalq hüquq prinsiplərinə əsaslanan əlaqələrin qurulması və beləliklə, regionda sülhün, sabitliyin və rifahın təmin edilməsi Ermənistanın təcavüzü nəticəsində işğal edilmiş Azərbaycan əraziləri işğaldan azad edilmədən və yurd-yuvalarından qovulmuş insanlar həmin ərazilərə geriyə qayıtmadan mümkün olmayacaq. Bütün regionun inkişafının yaşamına təsir edən Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həll edilməsində irəliləyişə nail olmaq üçün Azərbaycan və Türkiyə məsləhətləşmələr apararaq fəaliyyət göstərməkdə səylərini artıracaqlar və bu münaqişənin Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü çərçivəsində siyasi yolla nizamlanması üçün səy göstərməyə davam edəcəklər.
Azərbaycan və Türkiyənin strateji tərəfdaşlığı regional sülh və sabitliyin bərqərar edilməsi, region xalqlarının rifahı üçün ikitərəfli və çoxtərəfli səviyyədə iqtisadi əməkdaşlığa töhfə verəcək. Şərq-Qərb Enerji Dəhlizinin strateji önəmi və bu dəhlizin region ölkələrinin davamlı iqtisadi inkişafına töhfəsi baxımından, Azərbaycan ilə Türkiyənin Avropa enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində və Xəzər hövzəsinin enerji ehtiyatlarının Avropa enerji tələbatının ödənilməsində rolu artmaqdadır.
Lakin son bir ildə müşahidə etdiklərimiz, yaşananlar həm ölkəmizdə, həm də qardaş Türkiyədə narahatçılıqla qarşılanır. Daha dəqiq desək, Ermənistanla Türkiyə arasında sərhədlərin açılacağına dair aparılan danışıqlar iki qardaş ölkənin gündəminə heç də xoş olmayan mövzular əlavə edib.
Proseslərin başlandığı nöqtə...
Türkiyə ilə Ermənistan arasında ilkin təmaslara hələ ötən ilin sentyabrında siyasi kluarlarda “futbol diplomatiyası” adlanan proseslə start verilib. Həmin tarixdə Ermənistana səfər edən Türkiyənin prezidenti Abdullah Gülün erməni həmkarı Serj Sərkisyanla keçirdiyi görüşlər və bu görüşlər nəticəsində ifadə olunan xoş ab-havalı bəyanatlar tarixi düşmənlərin barış trayektoriyasını müəyyənləşdirirdi. Lakin münasibətlərin normallaşması istiqamətində ən konkret addım bu ilin aprelində ABŞ prezidenti Barpak Obamanın Türkiyəyə səfərindən dərhal sonra Brüsseldə atıldı. Belçika paytaxtında türk və erməni diplomatlarının qapalı və gizli görüşündən sonra, ictimaiyyətə açıqlanmasa da, tərəflər arasında danışıqlar yolunun açıldığı hamıya bəllidir. Lakin o zaman böyük ictimai narazılığı nəzərə alan Ankara təmsilçiləri bu prosesi rəsmi olaraq açıqlamasa da cəmiyyətə sızdırılan 3-4 xəbər də etiraz dalğasını Türkiyə və Azərbaycana yaymağa kifayət etdi.
İmzalanacaq sənəddə nə var?
Bu sənəddə Türkiyə ilə Ermənistanın diplomatik əlaqələr qurmaq istəkləri ifadə olunub. Bunun üçün təşkil olunacaq komissiya 6 həftə intensiv çalışacaq. Oktyabrın 14-nə qədər konkret bir qənaətə gəlinməlidir. Hər iki ölkədə qarşılıqlı olaraq səfirliklər açılmalıdır. İqtisadi əməkdaşlıq bərpa olunmalıdır və s. Suallar doğuran məqamlar “erməni soyqırımı” və Dağlıq Qarabağ məsələsidir. Türkiyə tərəfinin dediyinə görə, hər iki ölkənin hökuməti tarixçilərdən ibarət komissiya yaradıb o məsələni müzakirə edəcək.
Ermənistanın prezidenti Serj Sərkisyanın dediyinə görə isə, söhbət hökumətin alt səviyyəsindəki mütəxəssislərdən ibarət komissiyadan gedir.
Dağlıq Qarabağ məsələsində Türkiyə tərəfi Baş nazir və xarici işlər nazirinin dili ilə Azərbaycanın maraqları təmin olunmasa, imzalanan sənədin etibarlı olmayacağını bildirir. Xarici işlər naziri Əhməd Davudoğlu sazişdən öncə ABŞ, Rusiya və Fransanın yüksək rəsmi şəxsləri ilə telefon danışıqları olduğunu deyib. Bu danışıqlarda Dağlıq Qarabağ məsələsinin həllindən sonra Türkiyə-Ermənistan sərhədlərinin açıla biləcəyi birmənalı vurğulanıb. Türkiyə XİN-in rəhbəri hər üç ölkənin xarici işlər nazirlərinin bu məsələdə razılığının alınmasından sonra sənədi imzaladıqlarını bildirib. Və sənədin parlamentdə təsdiq olunmasa, qüvvəyə minməyəcəyini şərt kimi qoyublar.
Türkiyənin Baş naziri dedi ki...
Azərbaycanın bu proseslərdən duyduğu narahatçılığı ən yüksək səviyyədə bəyan etməsindən dərhal sonra ölkəmizə səfər edən qardaş ölkənin Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Bakı gündəmində dilə gətirdiyi ilk məsələ də məhz Ermənistanla sərhədlər məsələsi idi. ölkəmizdəki hər çıxışında Azərbaycan ictimaiyyətinin həssaslığını və narahatçılığını başa düşdüyünü deyən Baş nazir hətta tutduğu postun verdiyi səlahiyyətləri də xatırlatmaqla cəmiyyətimizi sərhədlərin açılmayacağına inandırmağa çalışdı: “İsrarla üzərində dayandığım məsələ budur - bizim sərhədlərimiz Dağlıq Qarabağın işğalından sonra bağlanmışdır. İndi də işğal ortadan qalxmayınca biz sərhədlərimizi açmayacağıq. Bunu kim söyləyir? Bunu Türkiyə Cümhuriyyətinin Baş naziri söyləyir. Bundan başqa daha zəmanətli ifadə ola bilərmi?!”
Bəs, proseslərin gedişatı nə deyir?
Təbii ki, biz də cənab Baş nazirin sözlərinə inanıb başqa zəmanət axtarmaq ehtiyacı hiss etmədik. Lakin bir neçə gün öncə İsveçrənin vasitəçiliyi ilə keçirilən görüşlərdən sonra tərəflər arasında paraflanmış sənədlərin imzalanacağı tarixin belə açıqlanması növbəti böyük sualı ortaya çıxardı. Hazırda Ermənistanla Türkiyə arasında sərhədlərin açılması üçün imzalanmış sənədlər parlamentə təqdim olunmağa hazırlanır, ayrı-ayrı görüşlər keçirilir. Doğrudur, bu müddət ərzində Azərbaycana mütəmadi olaraq məlumat verilib. Hətta avqustun 28-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə telefon danışığı zamanı R.T.Ərdoğan Azərbaycanda verdiyi bəyanatların qüvvədə qaldığını, aparılan müzakirələrin və paraflanmış sənədlərin ciddi əhəmiyyət kəsb etmədiyini, onların parlamentdən keçmək ehtimalının olmadığını bildirdi. Eyni zamanda, Baş nazirin təlimatı əsasında Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi aparatının rəhbəri Firudin Sinirlioğlu və onun müavini ünal çeviköz avqustun 29-da Bakıya səfərləri və Azərbaycan Prezidenti ilə görüşləri zamanı Türkiyənin məsələ ilə bağlı mövqeyində heç bir dəyişiklik olmadığını bəyan etdilər.
Yeri gəlmişkən, ABŞ-da səfərdə olan Baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğanın gündəmində yenə də Ermənistanla münasibətlərin gələcək taleyi olub. Nyu-York şəhərində Prinseton Universitetində çıxışı zamanı “erməni açılımı” məsələsinə də toxunan Baş nazir Ərdoğan qeyd edib ki, Türkiyə ilə Ermənistan arasında münasibətlərin mülayimləşməsini nəzərdə tutan protokollar iki ölkənin futbol üzrə milli komandalarının qarşılaşacağı 14 oktyabrdan əvvəl TBMM-də müzakirəyə çıxarılacaq: “Türkiyə ilə Ermənistan arasındakı bu addımlar İsveçrənin də vasitəçiliyi ilə çox önəmli bir nöqtəyə gəlib. Burada daxili siyasəti düşünülərək addımlar atılmasa, paraflanmış anlaşma parlamentdə müzakirəyə çıxarılacaq. Oktyabrın 10-11-də sənədin TBMM-də müzakirəyə çıxarılacağına ümid edirəm”.
Baş nazir, həmçinin, bir daha bəyan edib ki, Türkiyə Ermənistanla danışıqları Dağlıq Qarabağ danışıqlarına paralel şəkildə aparır.
Əlbəttə ki, bu proseslər Azərbaycan ictimaiyyətini çox narahat edir. Lakin Azərbaycan cəmiyyəti əmindir ki, tarixin bütün sınaqlarından uğurla çıxmış bu dostluq və qardaşlıq münasibətləri növbəti əngəllərdən də üzüağ çıxacaq.
Aqşin ŞAHİNOÄžLU
 
  • Oxunub:  16260  |  
  • Tarix:  25-09-2009  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
“Əsrin müqaviləsi” Ulu Öndər Heydər Əliyevin bugünkü və sabahkı nəsillər qarşısında tarixi xidmətidir

20 Sentyabr 18:56
Baş Nazir Novruz Məmmədov: “Əsrin müqaviləsi” dövlət müstəqilliyimizin mühüm təminatına çevrildi
20 Sentyabr 18:48
BAMF BMT-nin İnsan Hüquqları Şurasında görüşlərə başlayıb
20 Sentyabr 18:46
Nyu-Yorkda Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirlərinin görüşü olacaq
20 Sentyabr 18:44
Ədliyyə naziri Qəbələdə vətəndaşları qəbul edib
20 Sentyabr 18:40
Bakı Şəhər Gənclər və İdman Baş İdarəsi və Azərbaycan Məktəb İdmanları Federasiyası birgə əməkdaşlıq haqqında niyyət protokolu imzalayıb
20 Sentyabr 18:26
Mərakeşli nazir: Mərakeş Azərbaycanla münasibətlərin inkişafına xüsusi əhəmiyyət verir
20 Sentyabr 18:10
Milli Məclisin Aqrar siyasət komitəsinin iclası keçirilib
20 Sentyabr 18:05
Prezident İlham Əliyev “Əsrin müqaviləsi”nin 25 illiyi və Neftçilər Günü münasibətilə Azərbaycanın neft sənayesi işçilərini təbrik edib
20 Sentyabr 18:02
Şahin Mustafayev: İlin sonunadək Çində Azərbaycanın 3 ticarət evi və bir şərab evi açılacaq
20 Sentyabr 17:59
Azərbaycan Ordusunun genişmiqyaslı təlimləri başa çatıb
20 Sentyabr 17:58
Eldəniz Səlimov: Azərbaycan dövləti inkişaf etdikcə Ermənistan və onun havadarları narahatlıq keçirirlər
20 Sentyabr 17:52
Prezident İlham Əliyev “Əsrin müqaviləsi”nin 25 illiyi və Neftçilər Günü münasibətilə keçirilən mərasimdə iştirak edib
20 Sentyabr 17:50
Vüqar Rəhimzadə: MDB-yə üzvlük Azərbaycana geosiyasi məsələlərdə bir çox üstünlüklər qazandırıb
20 Sentyabr 17:46
Kamilə Əliyeva: “Əsrin müvaqiləsi”nin imzalanmasından başlanan yol dirçəliş, yüksəliş, tərəqqi, intibah yolu və mərhələsi oldu
20 Sentyabr 17:44
Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyinin rəhbərliyi Sabirabad, Saatlı və İmişlidə vətəndaşlarla görüşüb
20 Sentyabr 17:41
«İki sahil» qəzeti Neftçilər Gününə həsr olunmuş xüsusi buraxılış hazırlayıb
20 Sentyabr 17:39
Gənclər və İdman naziri Abşeron rayonunda vətəndaşları qəbul edib
20 Sentyabr 17:18
Azərbaycan Çin iqtisadiyyatına 1,7 milyard dollar sərmayə yatırıb
20 Sentyabr 17:11
Britaniyalı Yəhudilər Şurasının üzvləri Azərbaycandakı dini və milli tolerantlığı yüksək qiymətləndiriblər
20 Sentyabr 17:09
Azərbaycan Tacikistanla iqtisadi-ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi istiqamətlərini müzakirə edib
20 Sentyabr 17:07
Kənd Təsərrüfatı İşçilərinin Həmkarlar İttifaqı Birliyi təsis edilib
20 Sentyabr 17:04
Rövnəq Abdullayev: Neft gəlirlərinin insan kapitalına transformasiyası həyatımızın keyfiyyət göstəricilərinin yüksəlməsinə səbəb olub
20 Sentyabr 16:59
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva “Əsrin müqaviləsi”nin 25 illiyi ilə əlaqədar İnstaqram səhifəsində paylaşım edib
20 Sentyabr 16:56
Kristian Okerhelm: Azərbaycanda bütün dini konfessiya nümayəndələri üçün azad və tolerant mühit yaradılıb
20 Sentyabr 16:52
Musa Quliyev: Dövlət tərəfindən özəl təhsil və səhiyyə müəssisələrinə fərqli yanaşma və dəstək verilməsi məqsədəuyğun olar
20 Sentyabr 16:49
Ali Məhkəmənin sədri Lənkəranda vətəndaşları qəbul edib
20 Sentyabr 16:47
Naqif Həmzəyev: Heydər Əliyevin neft strategiyası Azərbaycanın daha da güclənməsinə xidmət edib
20 Sentyabr 16:43
Deputat: "Əsrin müqaviləsi" müstəqil Azərbaycan dövlətinin inkişafında yeni mərhələnin əsasını qoydu
20 Sentyabr 16:41
Müdafiə Nazirliyində kollegiya iclası keçirilib
20 Sentyabr 15:51
Fuad Qəhrəmanlının bu vəhşiliyi bütün cəbhəçilərin simasını göstərdi
20 Sentyabr 14:19
“Azərbaycanın MDB-yə daxil olmasını zəruri edən səbəblər vardı”
20 Sentyabr 10:49
Bakıda Beynəlxalq Pediatriya Assosiasiyasının 17-ci Avrasiya Konqresi və Türk Dünyası Pediatriya Konqresi keçirilir
20 Sentyabr 10:46
Rusiyanın Dövlət Duması Xəzərin hüquqi statusu haqqında Konvensiyanı ratifikasiya edib
20 Sentyabr 10:39
Elçin Quliyev: “Əsrin müqaviləsi” Ümummilli Liderimiz Heydər Əliyevin müəllifi olduğu uğurlu neft strategiyasının möhtəşəm təntənəsidir
20 Sentyabr 10:25
ADU-nun Konfutsi İnstitutu Çin sərgisində iştirak edib
20 Sentyabr 09:23
Elçin Əhmədov: “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanması ilə Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyi tam təmin edildi
20 Sentyabr 09:11
“Əsrin müqaviləsi” Ulu Öndər Heydər Əliyevin bugünkü və sabahkı nəsillər qarşısında tarixi xidmətidir
20 Sentyabr 08:48
Regionlarda meyvəçiliyin inkişafı istiqamətində çoxşaxəli tədbirlər görülür
19 Sentyabr 23:14
Azərbaycan-Macarıstan əlaqələri strateji tərəfdaşlıq müstəvisində inkişaf edir
19 Sentyabr 22:55
Azərbaycan-Qırğızıstan əməkdaşlığına dair fikir mübadiləsi aparılıb
19 Sentyabr 22:40
Səfir Erkan Özoral: Azərbaycan vətəndaşlarının Türkiyədən deportasiyasına dair yayılan xəbərlər həqiqəti əks etdirmir
19 Sentyabr 22:32
Yelizaveta Truss və Kristofer Pinçerdən
19 Sentyabr 21:39
Li Canşu: Çin Azərbaycanla əlaqələri dərinləşdirmək niyyətindədir
19 Sentyabr 17:57
Prezident İlham Əliyev Ümumçin Xalq Nümayəndələri Yığıncağı Daimi Komitəsinin sədrinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib
19 Sentyabr 17:56
YAP Gəncə şəhər təşkilatında İmadəddin Nəsiminin 650 illiyinə həsr olunmuş bədii qiraət müsabiqəsi keçirilib
19 Sentyabr 17:55
“Əsrin müqaviləsi” – Ulu Öndərimizin şah əsəri, bu günkü və gələcək inkişafımızın təməl daşıdır
19 Sentyabr 17:52
Mərkəzi Elmi Kitabxanada “Qafqaz Neoliti” sənədli filminin təqdimatı olub
19 Sentyabr 17:50
YAP Binəqədi və Pirallahı rayon təşkilatlarının birgə təşkilatçılığı ilə "Əsrin müqaviləsi"nin imzalanmasının 25 illiyi ilə əlaqədar Nəft Daşlarında təntənəli tədbir keçirildi
19 Sentyabr 17:48
Vüqar Rəhimzadə: «Əsrin müqaviləsi» Azərbaycanı dünyada sabit, təhlükəsiz ölkə kimi tanıtdı
19 Sentyabr 17:46
Qlobal enerji təhlükəsizliyi problemi və “Əsrin müqaviləsi”
19 Sentyabr 17:38
Humanist ruhlu pedaqoq və alim – Rəfiqə Əliyeva
19 Sentyabr 17:33
Azərbaycanın Baş prokuroru Beynəlxalq Prokurorlar Assosiasiyasının yüksək fəxri mükafatı ilə təltif olunub
19 Sentyabr 17:31
Azərbaycan-Türkiyə Birgə Hökumətlərarası Komissiyanın rəsmi “Twitter” səhifəsi yaradılıb
19 Sentyabr 17:30
Budapeştdə Türk Şurasının Xarici İşlər Nazirləri Şurasının növbədənkənar iclası keçirilib
19 Sentyabr 17:25
Bakıda “Qadın hüquqlarının qorunmasında dini icmaların yeri və rolu” mövzusunda konfrans keçirilib
19 Sentyabr 17:19
Ulu Öndərin formalaşdırdığı enerji siyasəti “Əsrin müqavilə”si ilə Azərbaycanı beynəlxalq enerji bazarında birbaşa iştirakçıya çevirdi
19 Sentyabr 17:10
Orxan Məmmədov: Yaxın müddətdə KOB-lar üçün yeni dəstək mexanizmləri işə düşəcək
19 Sentyabr 17:02
Şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlillərinə mənzillər verilib
19 Sentyabr 16:57
Elmar Məmmədyarov: Macarıstanın Türk əməkdaşlıq təşkilatları ilə sıx münasibətlər qurmaq niyyəti təqdirəlayiqdir
19 Sentyabr 16:50
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi naziri Qubada vətəndaşları qəbul edib
19 Sentyabr 16:46
“Azərsu” sədri Gəncə şəhərində Gəncə, Samux və Kəlbəcərdən olan sakinləri qəbul edib
19 Sentyabr 16:43
Əsrin müqaviləsi - əsrə bərabər 25 il
19 Sentyabr 16:40
Azərbaycanda yeni işgüzar turizm məhsulları yaradılacaq
19 Sentyabr 16:38
Əli Əhmədov: “Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın təkcə keçmişi deyil, eyni zamanda bugünü və gələcəyidir
19 Sentyabr 16:36
Firəngiz Əlizadə: Berlin kimi böyük şəhərdə konsert təşkil etmək və zalları tamaşaçılarla doldurmaq böyük uğurdur
19 Sentyabr 16:33
Strateji inkişaf yolunun başlanğıcı – “Əsrin müqaviləsi”
19 Sentyabr 16:13
Enerji Effektivliyinə dair Milli Fəaliyyət Planının layihəsi müzakirə olunub
19 Sentyabr 16:05
Azərbaycan-Tacikistan əməkdaşlığının inkişafı məsələləri müzakirə edilib
19 Sentyabr 16:02
Gələn il 2 yeni “ASAN xidmət” mərkəzi Bakıda, 5 mərkəz isə regionlarda açılacaq
19 Sentyabr 15:50
Sevinc Fətəliyeva: Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərini azad etməyənə qədər Ermənistanın heç bir inkişaf perspektivi yoxdur

Video

 

Müsahibə

 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30
HAVA HAQQINDA
Bakı
gündüz+25 +29
gecə+18 +22