Ana səhifə »  Siyasət »  GUAM-ın beynəlxalq aləmdə çəkisi artır
A+   Yenilə  A-
GUAM-ın beynəlxalq aləmdə çəkisi artır
Batumidə keçirilən sammit bir daha təsdiqlədi ki, GUAM təkcə regionun deyil,
həmçinin, Qərbin enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında önəmli rol oynaya bilər10 il öncə regional qurum kimi fəaliyyətə başlayan Demokratiya və İqtisadi İnkişaf Uğrunda Təşkilat - GUAM bu gün dünyanın qabaqcıl təşkilatlarından birinə çevrilir. Təşkilatın Batumidə keçirilən sammitindən sonra bu fakt bir daha sübuta yetirildi ki, GUAM artıq nəinki regionun təhlükəsizliyi, həm də Qərbin enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında önəmli rol oynaya bilər. Əgər təşkilatın fəaliyyətə başlamasının ilk illərində bu qurumun gələcəkdə perspektivsiz olacağı yönündə erkən ittihamlar səsləndirilirdisə, artıq həmin insanlar özləri GUAM-ın imkanlarından bəhrələnməyə səy göstərir. Hazırda qabaqcıl ölkələr və dünyanın geosiyasi mənzərəsinin müəyyənləşdirilməsində rol alan güclü beynəlxalq təşkilatlarla GUAM arasında yüksək səviyyəli əməkdaşlıq mövcuddur. Bu da təbii ki, qarşılıqlı maraqlara söykənir.
Qərb Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında təşkilata üzv dövlətlərin imkanlarından yararlanmaq niyyətindədir. Xüsusilə Latviya, Litva, Polşa, çexiya, Macarıstan, Rumıniya, Bolqarıstan kimi dövlətlər bu istəklərini reallaşdırmaq üçün xüsusi səy göstərirlər. Bu dövlətlərin ən yüksək səviyyəli təmsilçiləri ilə GUAM-ın tədbirlərində təmsil olunması hər halda bunu sübuta yetirir. Elə sonuncu sammitdə də həm Polşa, həm də Litva dövlət başçıları səviyyəsində təmsil olundu. Polşa Prezidenti Lex Kaçinski GUAM-la əməkdaşlığın ölkəsi üçün böyük önəm daşıdığını qeyd etdi və enerji sahəsində əməkdaşlığın əhəmiyyətini ön plana çəkdi. GUAM dövlətlərinin Avropa strukturlarına inteqrasiyasını dəstəklədiyini bildirən L.Kaçinski iqtisadi əlaqələrin inkişafına tərəfdar olduğunu söylədi. Litva Prezidenti Valdas Adamkusun nitqi və söylədikləri polşalı həmkarının bəyanatından ciddi şəkildə fərqlənmədi. Litvanın dövlət başçısı da GUAM-ın əməkdaşlıq baxımından əhəmiyyətini vurğuladı, müasir dövrdə münaqişələrin, dövlətin ərazisinin güc yolu ilə tutulmasının yolverilməz olduğunu bildirdi.
O da qeyd olunmalıdır ki, GUAM üzvləri də qarşı tərəfin bu istəklərinə biganə deyil. Təşkilata üzv dövlətlər beynəlxalq əməkdaşlığın önəmini dərk edərək bu sahədə istənilən addımı atmağa hazır olduqlarını bəyan ediblər. Sammitin sonunda imzalanmış birgə bəyanatda da bu məsələyə toxunularaq qeyd olunur ki, tərəflər ümumavropa və Asiya inteqrasiya proseslərinin tərkib hissəsi kimi regional əməkdaşlığın inkişafına, ABŞ, Polşa, Yaponiya və digər dövlətlər, eləcə də beynəlxalq təşkilatlarla tərəfdaşlıq əlaqələrinin gücləndirilməsinə yönəlmiş kursun dəyişməz olduğunu bildiriblər. Sənəd müəllifləri iqtisadi, humanitar və digər sahələrdə əməkdaşlığın inkişaf strategiyasının reallaşdırılmasının vacibliyini vurğulayıblar.
Sammit çərçivəsində xüsusi diqqət yetirilən başqa bir məsələ isə GUAM üzvlərinin özləri arasında əlaqələrin daha da genişlənməsi məsələsi idi. Qeyd olundu ki, təşkilat dövlətlərinin qarşılıqlı əlaqələrinin möhkəmlənməsində, tərəflərin mövcud problemlərinin birgə həllinə nail olmaqda böyük əhəmiyyət kəsb edir. Maraqlıdır ki, sammit çərçivəsində səsləndirilən bütün bəyanatlarda da bu məsələlər ön plana çəkildi. GUAM dövlətlərin bir-birinə ciddi dəstək və yardımları bu və ya başqa problemlərin həllində çox effektiv təsir imkanı yaradır. Buna bariz misal kimi, bir neçə ay öncə BMT Baş Assambleyasında Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində vəziyyətə dair Qətnamənin qəbul olunmasını göstərmək olar.
Məlum olduğu kimi, həmin qətnamənin qəbulu zamanı Azərbaycan GUAM üzvü olan digər üç dövlətin dəstəyini almışdı. Həmçinin, bu tip məsələlərdə bütün üzv dövlətlərin mövqeləri üst-üstə düşür. Bunu da təsadüfi hesab etmək olmaz. çünki GUAM üzvü olan 4 ölkənin 3-ü bu və ya başqa şəkildə münaqişəyə cəlb olunmuş tərəflərdir. Ukrayna istisna olmaqla, yerdə qalan 3 dövlətin hər birinin sərhədləri daxilində separatçı rejimlər fəaliyyət göstərir. Moldovanın ərazisində Dnestryanı, Gürcüstanın Abxaziya və Cənubi Osetiya problemi, Azərbaycanın Ermənistan - Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi kimi uzun illərdir davam edən probleminin olması bu dövlətləri bir-birinə daha sıx düyünlərlə bağlanmasını zəruri edir. Ukraynanın belə bir problemlə üzləşməməsinə baxmayaraq, Kiyevin tərəfdaşlarına verdiyi dəstək xüsusilə təqdirəlayiqdir. Bu dövlət GUAM üzvlərinin ərazi bütövlüyünü tanımaqla kifayətlənmir, bu münaqişələrin həlli üçün yeni təşəbbüslərin də önəmini vurğulayır. Ukrayna Prezidenti Viktor Yuşşenko sammit çərçivəsində bunu bir daha ifadə edərək vurğuladı ki, GUAM münaqişələrin nizamlanmasına dair danışıqlar prosesində yeni təşəbbüslərlə çıxış etməlidir: "Gürcüstan, Azərbaycan və Moldova ərazisində həllini tapmayan münaqişələr təhlükə faktoru olmaqla yanaşı, qeyri-stabilliyə səbəb olur. Bəzi münaqişələrlə bağlı ortada nəinki nizamlanma planı, heç danışıqlar prosesi də yoxdur. Bu dialoqun təşkili üçün GUAM-ın cəhdlərini gücləndirmək lazımdır".
Bu münaqişələrin həlli həm də regional təhlükəsizliyin təmin olunması baxımından olduqca vacib məsələdir. Sammit çərçivəsində bu yöndə söylənilən fikirlərə tez-tez rast gəlməyimiz də bu məqsədə xidmət edir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev də çıxışında bu məsələni qabardaraq vurğuladı ki, münaqişələr yüksək səviyyəli əməkdaşlığa əngəl törədir. Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə toxunan dövlət başçısı İlham Əliyev qeyd etdi ki, münaqişə nəticəsində bir milyondan artıq insan doğma torpaqlarından didərgin düşüb, onların insan haqları kobud şəkildə pozulub, ərazilərimizin 20 faizi işğal olunub. Prezident İlham Əliyev xüsusi vurğuladı ki, bu münaqişələrin həlli yalnız beynəlxalq hüquq normaları əsasında, ölkələrin ərazi bütövlüyü çərçivəsində mümkündür. Azərbaycanın bu haqq səsinə sammitin digər iştirakçıları da açıq dəstək verir və bununla bağlı müddəanın yekun bəyannamədə yer alması da bu fikri sübuta yetirir.
Aqşin ŞAHİNOÄžLU

 
  • Oxunub:  19050  |  
  • Tarix:  03-07-2008  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Azərbaycanda həyata keçirilən iqtisadi islahatlar büdcə gəlirlərinin və ölkənin maliyyə imkanlarının artmasına səbəb olub

23 Aprel 21:19
Üçüncü Respublika İnnovasiya Müsabiqəsi elan olunacaq
23 Aprel 21:15
Formula 1 Azərbaycan Qran-Prisi ilə əlaqədar polis gücləndirilmiş iş rejimində işləyəcək
23 Aprel 21:13
Diplomatik korpusun nümayəndələrinə Azərbaycanda aparılan aqrar islahatlar barədə məlumat verilib
23 Aprel 21:11
Leyla Abdullayeva: Ermənistan insan hüquqlarından bəhs edən hər hansı sənəd yaymağa utanmalıdır
23 Aprel 21:07
AzMİU-da Azərbaycan və Türkiyə ali məktəblərinin rəhbərlərinin iştirakı ilə dəyirmi masa keçirilib
23 Aprel 21:05
Çinin Xinhua agentliyi Formula 1 Azərbaycan Qran-Prisindən yazıb
23 Aprel 21:03
Beşinci Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumuna hazırlıq işlər müzakirə olunub
23 Aprel 20:46
TÜRKSOY-a üzv ölkələrin YUNESKO üzrə Milli komissiya və komitələrinin 7-ci görüşü keçirilib
23 Aprel 20:45
Mir Cəlal Paşayevin “Bir gəncin manifesti” əsəri Tbilisidə gürcü oxuculara təqdim olunub
23 Aprel 20:42
Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun növbəti açıq məhkəmə iclası keçirilib
23 Aprel 20:40
Kamran İmanov: Azərbaycan innovasiya sahəsində sürətli inkişaf yoluna qədəm qoyub
23 Aprel 20:35
RF Əqli Mülkiyyət Akademiyasının rektoru: Azərbaycan postsovet məkanında öncül mövqedədir
23 Aprel 20:33
Azərbaycanın səfiri etimadnaməsini Portuqaliya Prezidentinə təqdim edib
23 Aprel 20:27
Bakıda Türkiyənin Milli Suverenlik və Uşaq Bayramı Günü qeyd olunub
23 Aprel 17:53
Azərbaycan Prezidenti: Biz daxil olan əlavə gəlirləri, ilk növbədə, sosial məsələlərin həllinə yönəldirik
23 Aprel 17:50
Şarl Lekler: Ən sevdiyim traslardan biri Azərbaycandadır
23 Aprel 17:48
İsmayıllı ilə Özbəkistanın Riştan şəhəri arasında əməkdaşlıq haqqında saziş imzalanıb
23 Aprel 17:47
Azərbaycanda ekoloji monitorinq sisteminin təkmilləşdirilməsinə həsr olunan layihə yekunlaşıb
23 Aprel 17:40
FHN-in Akademiyasında “Fövqəladə hallarla mübarizənin aktual məsələləri” mövzusunda konfrans keçirilib
23 Aprel 17:33
Azərbaycan ilə Ukrayna arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi məsələləri müzakirə olunub
23 Aprel 17:31
Ankara-Bakı-Ankara istiqamətində birbaşa uçuşların rəsmi açılış mərasimi baş tutub
23 Aprel 17:29
FHN Akademiyasında “Alyans” Xüsusi Xidmət Veteranlar Birliyinin nümayəndələri ilə görüş
23 Aprel 17:20
Prezident İkinci Dünya müharibəsinin iştirakçılarına birdəfəlik maddi yardım verilməsi haqqında Sərəncam imzalayıb
23 Aprel 17:19
Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri vətəndaşları qəbul edib
23 Aprel 17:10
Mixael Kindsqrab: Azərbaycan Almaniyanın Cənubi Qafqazda ən vacib tərəfdaşıdır
23 Aprel 17:08
Azərbaycan Hökuməti ilə YUNESKO arasında Ümumdünya İrs Komitəsinin 43-cü sessiyasına dair Saziş təsdiqlənib
23 Aprel 16:57
Sahibə Qafarova: Azərbaycan bundan sonra da öz müstəqil siyasətini və dinamik inkişafını davam etdirəcək
23 Aprel 16:51
Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin nümayəndə heyəti beynəlxalq təhlükəsizlik konfransında iştirak edir
23 Aprel 16:49
Hikmət Babaoğlu: Hazırda Azərbaycan televiziyalarının efirində yeni keyfiyyət dəyişiklikləri baş verməkdədir
23 Aprel 16:43
Leyla Abdullayeva: Azərbaycan ilə Aİ arasında tərəfdaşlıq münasibətlərinin hüquqi əsasını təşkil edəcək Saziş üzrə danışıqlar davam etdirilir
23 Aprel 16:39
Türkiyə hökuməti: Ermənistan 1915-ci il arxivlərini açmağa qorxur
23 Aprel 16:38
Milli Məclisin plenar iclasında 19 məsələ müzakirə olunub
23 Aprel 16:26
Anar İsgəndərov: Tarixdə olmayan bir hadisəni bu gün dövriyyədə saxlamaq cəhdləri siyasi məqsədlər üçündür
23 Aprel 16:02
Prezident: Azərbaycan indi inkişafın yeni mərhələsindədir və bundan sonra iqtisadi artım çox sürətli olacaq
23 Aprel 15:41
Prezident İlham Əliyev: Mən çalışıram və bundan sonra da çalışacağam ki, doğma xalqıma ləyaqətlə xidmət edim
23 Aprel 15:29
Vüsal Qasımlı: Azərbaycanın növbəti ildə də “ən islahatçı ölkə” statusunu qoruyacağı gözlənilir
23 Aprel 15:11
Xaçmazda görkəmli Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri İmadəddin Nəsiminin abidəsi ucaldılıb
23 Aprel 14:56
Birgə təlimdə iştirak edəcək türkiyəli hərbçilər Bakının görməli yerlərində olublar
23 Aprel 14:41
Tom Butçer: Bakı şəhər halqası Formula 1 yarışlarına tam hazırdır
23 Aprel 14:16
Ankara Ticarət Palatasının nümayəndə heyəti Fəxri xiyabanda ulu öndər Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edib
23 Aprel 14:11
UEFA nümayəndələrinin televiziya yayımı ilə bağlı Bakıya səfəri başlayıb
23 Aprel 14:01
Birinci vitse-prezidentin köməkçisi: Azərbaycan Cənubi Qafqazda ABŞ-ın ən iri ticarət tərəfdaşıdır
23 Aprel 13:57
Azay Quliyev: BMT təxribata şərait yaradıb, saytında qondarma rejimin hesabatı yerləşdirilib
23 Aprel 13:49
Siyavuş Novruzov: Anti-Azərbaycan qüvvələr xaricdə və daxildə müxtəlif fikirlərlə xalqı çaşdırmağa çalışırlar
23 Aprel 13:46
Orxan Məmmədov: Turizm klasterləşməsinin təşviqi prioritet hədəflərimizdəndir
23 Aprel 13:43
Prezident İlham Əliyev Mərdəkan-Qala avtomobil yolunun açılışında iştirak edib
23 Aprel 13:13
Birinci rübdə 126,4 min hektar sahədə yazlıq bitki səpini aparılıb
23 Aprel 12:47
Türkiyə Böyük Millət Məclisinin fəaliyyətə başlamasından 99 il ötür
23 Aprel 12:31
SOCAR Formula 1 Azərbaycan Qran-prisinin yeni titul sponsoru olub
23 Aprel 12:16
Uşaq bağçalarına qəbul elektron qaydada olacaq
23 Aprel 12:14
Azərbaycanda sağlamlıq turizmi sahəsinin inkişafı ilə bağlı fəaliyyət planı qəbul olunacaq
23 Aprel 12:07
Milli Məclisin növbəti plenar iclası keçirilir
23 Aprel 12:06
AHİK-də Türkiyə həmkarlar ittifaqlarının nümayəndə heyəti ilə görüş keçirilib
23 Aprel 11:54
Azərbaycanın Formula 1 yüksəkliyi, milli qürur hissi və Əli Kərimli kimilərin mədə təfəkkürü
23 Aprel 11:53
Məmməd Musayev: Azərbaycan artıq səyahət həvəskarlarının seçdiyi məkana çevrilməkdədir
23 Aprel 11:44
Muxtar respublikada 246 milyon manatlıq sənaye məhsulu istehsal olunub
23 Aprel 11:33
Təhsil naziri İstanbul Texniki Universitetinin rektoru ilə görüşüb
23 Aprel 11:21
“Sağlam məktəbli” layihəsi çərçivəsində keçirilən görüşdə Lənkəran və Ağdaş məktəblilərinə qida təhlükəsizliyi ilə əlaqədar məlumat verilib
23 Aprel 11:16
Fərid Şəfiyev: Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzi müasir dövrün tələblərinə cavab verən düşüncə mərkəzi olacaq
23 Aprel 11:13
Bakıda 3-cü Qlobal Sağlamlıq Turizm Forumu öz işinə başlayıb
23 Aprel 11:02
Bakı Rusiya elitasının May bayramı günlərində istirahət etdiyi 5 məkandan biridir
23 Aprel 10:48
Daha iki qurumun rüsum ödənişləri “ASAN ödəniş” sisteminə inteqrasiya olunub
23 Aprel 10:38
Bu gün Milli Məclisin növbəti plenar iclası keçiriləcək
23 Aprel 10:22
Müdafiə Nazirliyi: Düşmən sutka ərzində atəşkəs rejimini 25 dəfə pozub
23 Aprel 10:17
Neftçalada orta məktəbə Milli Qəhrəman Samid İmanovun adı verilib
23 Aprel 10:15
Banklar Assosiasiyasının sədri: Növbəti həftədən kreditlərin restrukturizasiyası həyata keçiriləcək
23 Aprel 10:14
Azərbaycana Çin və Yaponiyadan da turist axını artıb
23 Aprel 09:31
Azərbaycanda həyata keçirilən iqtisadi islahatlar büdcə gəlirlərinin və ölkənin maliyyə imkanlarının artmasına səbəb olub
23 Aprel 09:29
“Uğurlu sosial siyasətin yeni hədəfləri”
23 Aprel 09:27
“Qarayaxma kampaniyası aparanlar eyni mərkəzdən idarə olunurlar”

Video

 

Müsahibə

 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30
HAVA HAQQINDA