Ana səhifə »  Müsahibə »  Prezident İlham Əliyev tərəfindən 2019-cu ilin Azərbaycanda “Nəsimi ili” elan olunması elmi və ədəbi ictimaiyyət tərəfindən yüksək qiymətləndirilir
A+   Yenilə  A-
Prezident İlham Əliyev tərəfindən 2019-cu ilin Azərbaycanda “Nəsimi ili” elan olunması elmi və ədəbi ictimaiyyət tərəfindən yüksək qiymətləndirilir

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun direktoru, akademik Möhsün Nağısoylu www.yap.org.az saytına müsahibə verib:
- Möhsün müəllim, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 11 yanvar 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə 2019-cu ilin Azərbaycan Respublikasında “Nəsimi ili” elan edilməsini necə dəyərləndirirsiniz?
- Əvvəlcə qeyd edim ki, Azərbaycan xalqının Ümummilli lideri Heydər Əliyevin müdrik və uzaqgörən siyasətini uğurla davam etdirən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti hörmətli İlham Əliyev ana dilimizin və elmimizin inkişafı ilə bağlı bir sıra mühüm addımlar atıb. Bu addımlardan biri də Prezident İlham Əliyevin “Böyük Azərbaycan şairi İmadəddin Nəsiminin 650 illik yubileyinin qeyd edilməsi haqqında” 15 noyabr 2018-ci il tarixli Sərəncamı idi. Ona görə ki, əsərlərində ümumbəşəri fikirləri yüksək poetik şəkildə ifadə edən mütəfəkkir-şairimiz İmadəddin Nəsimi Azərbaycan ədəbiyyatının nadir simalarından biridir. Məhz bu nöqteyi-nəzərdən çıxış edən Prezident İlham Əliyev böyük Azərbaycan şairi Nəsiminin 650 illik yubileyinin ölkəmizdə daha yüksək səviyyədə, layiqincə qeyd olunması məqsədilə 11 yanvar 2019-cu il tarixində “2019-cu ilin Azərbaycan Respublikasında “Nəsimi ili” elan edilməsi” haqqında daha bir Sərəncam imzaladı. Hər iki Sərəncamı Prezidentin ədəbiyyatımıza xüsusi diqqət göstərməsinin əyani sübutu kimi qiymətləndirmək olar.
Prezident İlham Əliyevin ədəbiyyatımızın ən görkəmli nümayəndəsi İmadəddin Nəsimi irsinə bu qədər böyük diqqət və qayğısı xalqımızın mədəni həyatında çox əlamətdar və təqdirəlayiq hadisə hesab olunur. Eyni zamanda, Azərbaycan ədəbi dilinin inkişafında misilsiz xidmətləri olan böyük sənətkarın şərəfinə Prezidentin Sərəncamı ilə 2019-cu ilin Azərbaycanda “Nəsimi ili” elan olunması Azərbaycanın elmi və ədəbi ictimaiyyəti tərəfindən yüksək qiymətləndirilir.
- Möhsün müəllim, görkəmli şairimiz İmadəddin Nəsiminin 600 illik yubileyi Ümummilli lider Heydər Əliyevin Azərbaycana rəhbərliyinin birinci dövrünə təsadüf edib. Bu haqda nə deyə bilərsiniz?
- Birmənalı şəkildə demək olar ki, Prezident İlham Əliyev tərəfindən 2019-cu ilin Azərbaycanda “Nəsimi ili” elan edilməsi əsası Azərbaycan xalqının Ümummilli lideri Heydər Əliyev tərəfindən qoyulan ənənənin davamıdır. Ulu öndər hələ respublikaya rəhbərliyinin birinci dönəmində elmə, mədəniyyətə, ədəbiyyata və incəsənətə, xüsusilə də xalqımızın mənəvi sərvəti olan ana dilimizə böyük diqqət və qayğı ilə yanaşıb, bu yöndə bir sıra məqsədyönlü tədbirlər həyata keçirib. Nəsimi yaradıcılığının dilimizdə və ədəbiyyatımızda oynadığı rolu nəzərə alan Ümummilli lider Heydər Əliyevin bilavasitə təşəbbüsü ilə 1973-cü ildə Azərbaycanda Nəsiminin 600 illik yubileyi qeyd edilib.
Məlum olduğu kimi, Ulu öndər Heydər Əliyev Azərbaycanda birinci dəfə hakimiyyətə 1969-cı ilin 14 iyulunda gəlib. Nəsiminin anadan olduğu tarix isə 1369-cu ilə təsadüf etdiyindən əslində onun 600 illik yubileyi 1969-cu ildə qeyd olunmalıydı. Təbii ki, Ulu öndər rəhbərliyə gələn kimi Nəsiminin adının əbədiləşdirilməsi yönündə genişmiqyaslı tədbirlərin həyata keçirilməsi mümkünsüz idi. Bu səbəbdən Nəsiminin 600 illik yubileyinin təntənəli şəkildə qeyd olunması 1973-cü ildə baş tutub.
Beləliklə, məhz Ümummilli lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü və təkidi sayəsində İmadəddin Nəsiminin 600 illik yubileyi Azərbaycanda təntənəli surətdə qeyd edilib. Bununla yanaşı, Ulu öndər 1973-cü ildə böyük söz ustadının 600 illik yubileyinin UNESCO-nun tədbirlər planına daxil edilməsinə nail olub. Həmin tədbirlər zamanı şairin yubileyi beynəlxalq səviyyədə qeyd olunub. Yubiley çərçivəsində Azərbaycanda şairin əsərləri ərəb, fars, ingilis və başqa dillərə tərcümə olunub, onun ərəbcə və farsca yazdığı bəzi əsərləri isə doğma ana dilimizə tərcümə edilərək nəşr olunub. Həmçinin mənim ustadım, görkəmli alim Cahangir Qəhrəmanovun redaktəsi ilə Nəsiminin əsərlərinin 3 cilddə elmi-tənqidi mətni çap olunub.
Bundan əlavə, 600 illik yubiley çərçivəsində Nəsiminin adının o vaxt Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Dilçilik İnstitutuna verilməsi də təsadüfi deyil. Çünki Nəsimi irsinin araşdırılması yönündə aparılan bütün tədqiqatlar sübut edir ki, Azərbaycan ədəbi dilinin tarixində, onun zənginləşməsində dahi şairin böyük xidmətləri olub. Buna görə onun adının əbədiləşdirilməsi məqsədilə 1973-cü ildə bizim İnstituta Nəsiminin adı verilib. Bununla yanaşı, 1973-cü ildə “Nəsimi” bədii filmi çəkilib. Yubiley tədbirlərinin davamı olaraq 1979-cu ildə Bakının mərkəzində şairin möhtəşəm heykəli ucaldılıb.
Ümummilli liderin həmin təşəbbüsünü, sözün əsl mənasında, Ulu öndərin xalqımızın şairinə sahib çıxması baxımından da yüksək dəyərləndirmək olar. Çünki o dövrdə Nəsimini öz adlarına çıxmaq istəyənlər vardı. Məsələn, Türkmənistanda, İraqda, həmçinin Suriyanın Hələb şəhərində Nəsimini öz şairləri hesab edirdilər, hətta indi də belə cəhdlər olur. Bu da təsadüfi deyil. Nəsimi yaradıcılığı elə yüksək zirvədədir ki, ona göz dikənlər olduqca çoxdur. Məhz bu baxımdan, Nəsiminin Azərbaycan şairi, ədəbiyyatımızın görkəmli nümayəndəsi olmasının UNESCO xətti ilə bütün dünyaya elan edilməsi, tanıdılması Ulu öndərin uzaqgörən və müdrik siyasətinin nəticəsi idi.
Beləliklə, Nəsiminin yubileyinin ona layiq şəkildə qeyd edilməsi Ulu öndərin ədəbiyyatımıza nə dərəcədə böyük dəyər verdiyinin əyani sübutudur. Onun layiqli davamçısı hörmətli Prezidentimiz İlham Əliyevin “Böyük Azərbaycan şairi İmadəddin Nəsiminin 650 illik yubileyinin qeyd edilməsi haqqında” 15 noyabr 2018-ci il tarixli və “2019-cu ilin Azərbaycan Respublikasında “Nəsimi ili” elan edilməsi haqqında” 11 yanvar 2019-cu il tarixli sərəncamlarını da həmin müdrik ənənənin davamı kimi qiymətləndirimək olar.
- Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamlarından irəli gələn tədbirlərin keçirilməsi və müvafiq işlərin görülməsi yönündə rəhbərlik etdiyiniz institutun qarşısında hansı mühüm vəzifələr durur?
- Təbii ki, 2019-cu ilin Azərbaycanda “Nəsimi ili” elan olunması ustadın adını daşıyan Dilçilik İnstitutunda böyük şairin 650 illik yubileyinin yüksək səviyyədə qeyd edilməsi yönündə planlaşdırılan tədbirlər üzrə məsuliyyətimizi daha da artırır. Belə ki, möhtərəm Prezidentimizin “2019-cu ilin Azərbaycan Respublikasında “Nəsimi ili” elan edilməsi haqqında” Sərəncamından əvvəl imzaladığı 15 noyabr 2018-ci il tarixli Sərəncamı bizim, o cümlədən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) humanitar sahə üzrə fəaliyyət göstərən institutlarının bütün əməkdaşları, o cümlədən şərqşünaslar, dilçilər, ədəbiyyatşünaslar qarşısında mühüm vəzifələr qoyur. Ona görə də 15 noyabr 2018-ci il tarixli Sərəncam imzalanan kimi biz Nəsimi irsinin araşdırılması yönündə hazırlıq işlərinə başladıq.
Bizim institut, əsasən, dilçilik üzrə araşdırmalar apardığı üçün Nəsiminin ana dilində yazdığı bütün əsərləri üzrə Azərbaycan dilində mükəmməl və geniş izahlı lüğətin hazırlanması işlərinə başlamışıq. Onu da deyim ki, Nəsimi yaradıcılığında hər hansı bir sözün sufi, hürufi, fəlsəfi mənalarda işlədilməsi təcrübəsinə rast gəlinir. Ona görə də belə bir izahlı lüğətin nəşr olunmasına ehtiyac var. Azərbaycanda ilk dəfədir hazırlanması nəzərdə tutulan həmin lüğətdə sözlərin bütün mənalarını əks etdirməyə çalışacağıq.
Digər hazırlıq işlərinə gəlincə, institutumuzda Nəsiminin dilini hərtərəfli tədqiq etmək üçün “Nəsimi dil araşdırmaları qrupu” yaradılması nəzərdə tutulub. Nəsiminin əsərlərini hərtərəfli, geniş şəkildə araşdırmaq və bu işlərin əsasında Nəsimi haqqında ayrıca araşdırmalar toplusu nəşr etdirmək planlarımız var. Bununla yanaşı, institutumuzda Nəsiminin əsərlərinin dili üzrə müxtəlif mövzularda tədqiqatlar aparılıb. Bu tədqiqatların əks olunduğu monoqrafiyanın çap olunması nəzərdə tutulur.
Nəsmini daha geniş şəkildə təbliğ etmək üçün ilk növbədə şairin 600 illik yubileyi çərçivəsində ərəb əlifbası ilə nəşr olunan əsərlərinin elmi-tənqidi mətninin 3 cildliyinin yeni əlavələrlə tam şəkildə latın qrafikasında nəşri də nəzərdə tutulur. Çünki Nəsiminin elə əlyazmaları var ki, onları 1973-cü ildə əldə etmək mümkün olmayıb. Sevindirici hal odur ki, hazırda Nəsiminin dünyanın müxtəlif kitabxanalarında saxlanılan əlyazmaları aşkarlanıb və indi onları əldə etmək imkanımız var. Onları tədqiq edib, Nəsimi əsərlərinin yeni elmi-tənqidi mətninin çoxcildliyinə əlavə etmək olar. Digər tərəfdən, Nəsiminin yaşadığı dövrdə və sonradan “Nəsimi” təxəllüsü ilə yazanlar çox olub. Buna görə də həm ədəbiyyatşünasların, həm də mətnşünasların qarşısında tələblər qoyulmalıdır ki, müxtəlif variantları olan qəzəllərin əlyazmalarının kimə məxsusluğunu diqqətlə araşdırsınlar və mübahisəli mətnlərin Nəsimiyə aid olub-olmamasını dəqiq müəyyən etsinlər.
Ümumiyyətlə, müasir tələblər əsasında Nəsiminin əsərlərinin nəşrinə, o cümlədən yeni akademik və izahlı nəşrinə ehtiyac var. Belə ki, Nəsimi ana dili ilə yanaşı, farsca və ərəbcə yazıb. Nəsiminin ana dilimizdə və farsca olmaqla iki divanı bizə gəlib çatıb. Azərbaycan dilində olan divanı dəfələrlə nəşr olunub. Farsca divanı ilk dəfə şərqşünas-alim Rüstəm Əliyev tərəfindən İranda aşkar edilib və farsca nəşr edilib. Amma bir neçə şeirindən başqa, farsca divanı Azərbaycan dilinə tərcümə olunmayıb. Eyni zamanda, onun farsca yazdığı əsərləri tam araşdırılmayıb, bütövlükdə nəşr edilməyib. Ərəb dilində yazdığı əsərləri indiyə qədər tərcümə edilməyib, çap olunmayıb. Bu il bu işlərin həyata keçirilməsi planlaşdırılır.
Qeyd olunanlardan belə bir nəticə çıxarmaq olar ki, AMEA-nın humanitar sahə üzrə alimləri qarşısında böyük vəzifələr durur. Bu vəzifələrin bir qismi - Nəsiminin əsərlərini, fəlsəfəsini, Azərbaycan ədəbiyyatı tarixindəki yerini, əhəmiyyətini, dilimizin inkişafında, zənginləşməsində xidmətlərini ictimaiyyətə çatdırmaqdır.
Bundan əlavə, düşünürəm ki, Nəsimini geniş ictimaiyyət arasında təbliğ eləmək üçün ali və orta ixtisas məktəblərində, orta məktəblərdə tədbirlər keçirmək lazımdır. Hətta növbəti tədris ilinin birinci günündə ilk dərsin İmadəddin Nəsimi yaradıcılığına həsr olunması təklifi də gündəmdədir. Bu il Nəsiminin irsi ilə bağlı araşdırmalar aparan alimlərin Azərbaycan rayonlarında yerləşən ali təhsil müəssisələrinin filiallarında və orta məktəblərdə çıxışları da nəzərdə tutulur.
- Prezident İlham Əliyevin 15 noyabr 2018-ci il tarixli Sərəncamında Nazirlər Kabinetinə tədbirlər planı hazırlamaq tapşırılıb. Yəqin ki, həmin planın həyata keçirilməsi çərçivəsində AMEA-nın, habelə rəhbərlik etdiyiniz institutun da üzərinə xeyli iş düşəcək.
- Qeyd olunan işlərlə yanaşı, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 15 noyabr 2018-ci il tarixli və 11 yanvar 2019-cu il tarixli sərəncamlarının icrasından irəli gələn məsələlərin həlli və eyni zamanda, İmadəddin Nəsiminin 650 illik yubileyinin layiqincə qeyd olunması məqsədilə AMEA-nın Rəyasət Heyətinin 6 fevral 2019-cu il tarixli qərarı ilə müvafiq Tədbirlər planı hazırlanıb. İmadəddin Nəsiminin 650 illik yubileyinin qeyd olunması çərçivəsində Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu və Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu “Nəsimi dünyası: ədəbi irsi və poetik dili” mövzusunda müştərək konfrans keçirəcək. May ayında keçirilməsi nəzərdə tutulan konfransda həm ədəbiyyat, həm də dil məsələləri işıqlandırılacaq.
Bununla yanaşı, tədbirlər planı çərçivəsində cari il ərzində Fəlsəfə İnstitutunun təşkilatçılığı ilə “Şərq-müsəlman fəlsəfəsində Nəsiminin rolu” mövzusunda respublika elmi konfransı, Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun təşkilatçılığı ilə “Ey Nəsimi, cahanı tutdu sözün...” mövzusunda II beynəlxalq konfrans keçiriləcək. Həmçinin M.Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunun təşkilatçılığı ilə “İmadəddin Nəsimi: sələflər və xələflər - orta əsrlər əlyazmaları və Azərbaycan mədəniyyətinin tarixi problemləri” mövzusunda respublika elmi konfransı və Folklor İnstitutunun təşkilatçılığı ilə “Nəsimi və folklor” mövzusunda elmi konfrans, habelə A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun təşkilatçılığı ilə iyun ayında Şamaxı şəhərində “İmadəddin Nəsiminin dövrü: Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında onun yeri və rolu” mövzusunda konfransın keçirilməsi planlaşdırılır. Bu konfranslarla yanaşı, digər institutlar və muzeylərdə Nəsiminin yaradıcılığına həsr olunmuş sessiya, “dəyirmi massa” və gecələr keçirilməsi nəzərdə tutulur.
Nəsiminin yubileyi çərçivəsində nəşr olunacaq kitablara gəlincə, AMEA-nın müvafiq institutları tərəfindən “Nəsiminin həyat və yaradıcılığı” adlı monoqrafiyanın, “Nəsimi-650” elmi-biblioqrafik göstəricisinin, Nəsiminin indiyə qədər tərcümə olunmayan və nəşr olunmayan “Müqəddimətül-həqayiq”, “Qiyamətnamə” əsərlərinin tərcümə edilməsi və Azərbaycan dilində çap olunması, Nəsiminin farsca divanının sətri tərcüməsi və nəşrinin həyata keçirilməsi planlaşdırılır. Tədbirlər planında həmçinin Nəsiminin şəxsiyyəti, həyat və yaradıcılığı ilə bağlı dövri mətbuatda məqalələrin nəşri və alimlərin televiziya verilişlərində çıxışlarının, Nəsiminin həyat və yaradıcılığını əhatə edən sərginin, habelə AMEA-nın Mərkəzi Elmi Kitabxanasında “İmadəddin Nəsimi-650” mövzusunda kitab sərgisinin təşkili də nəzərdə tutulur. Həmçinin Nəsiminin əlyazmaları saxlanılan xarici ölkələrin arxivlərində işləmək və sənədlərin surətlərini əldə etmək məqsədilə AMEA-nın əməkdaşlarının İran, Türkiyə, Fransa, Böyük Britaniya və digər ölkələrə ezamiyyətləri təşkil ediləcək. Nəsimi yaradıcılığının yeni nümunələrinin ictimaiyyətə çatdırılması yönünda bu işlərin mühüm töhfələr verəcəyinə əminik.
- Möhsün müəllim, Nəsimi yaradıcılığının, Nəsimi şeiriyyatının Azərbaycan ədəbiyyatda yerini necə dəyərləndirirsiniz?
- Biz Nəsiminin 600 illiyinin qeyd olunması çərçivəsində görülən işlərdən bəhs etdik. Amma onu da deyim ki, sovet ideologiyasının qoyduğu məhdudiyyətlər və çərçivələr Nəsiminin Azərbaycan ədəbiyyatının, fəlsəfəsinin, mədəniyyətinin inkişafında oynadığı rolu vaxtında tam şəkildə geniş ictimaiyyətə çatdırmağa imkan vermirdi. Bu birtərəfli yanaşma isə Nəsiminin az qala ateist kimi təqdim edilməsinə şərait yaradırdı. Amma fakt odur ki, Nəsiminin bütün əsərlərində “Qurani-Kərim”ə və hədislərə istinadlar var. Onun ilk mənbəyi də müqəddəs kitab idi, hətta öz fikirlərini “Qurani-Kərim” əsasında yayırdı. Nəsimi insana böyük dəyər verir, onu ucaltmaqla bir növ gələcək təhlükələrdən qorumaq istəyirdi. Sözsüz ki, Allah-Təalanın yaratdığı ən uca varlıq insandır, ən kamili də insandır. Nəsimi fəlsəfəsinə görə, yalnız kamil insan Allahı dərk edə bilərdi. Buna görə də kamil insanın Allahı dərk edərək ona qovuşacağına inanır, bütün süfilər kimi, Nəsimi də bu dünyanı fani, müvəqqəti hesab edirdi.
Belə bir maraqlı faktı deyim ki, elmi mənbələr və tarixi qaynaqlar sübut edir ki, Nəsimi edam edilməmişdən qabaq, üç dini cərəyanın qaziləri (“Qazi-ul-Quzzat”) onu mühakimə edəndə şairin əsərlərində dinə qarşı çıxış etməsi barədə heç nə tapa bilməyiblər. Bu halda Misir məmlük sultanı əl-Məlik əl-Müəyyədə müraciət ediblər ki, Nəsimi haqqında hökmü onun özü çıxarsın. Əl-Müəyyəd onun edamı haqqında qərarı ona görə çıxarıb ki, əleyhdarları Nəsimini qəbul edir və yaydığı fikirlərdən ona qarşı istifadə edirdilər. Yəni Nəsiminin edam edilməsində nəinki dini, əksinə, siyasi məsələ daha çox rol oynayıb.
Bütün iddialara baxmayaraq, bir daha vurğulamaq istərdim ki, İmadəddin Nəsimi Azərbaycan şairidir, 1369-cu ildə Şamaxıda anadan olub, orada mükəmməl təhsil alıb. Nəsimi “Qurani Kərim”i yüksək səviyyədə bilib, qədim dini və fəlsəfi təlimlərdən xəbərdar olub, “İncil”i və “Tövrat”ı dərindən mənimsəyib. Çünki onun əsərlərinin hamısında səmavi dinlərə və digər təlimlərə istinadlar var.
Azərbaycanın dərin dini-fəlsəfi biliyə malik olan görkəmli şairi Nəsiminin ədəbiyyatımızın inkişafında ən böyük xidmətlərindən biri Azərbaycan dilində fəlsəfi qəzəlin banisi olmasıdır. Ona qədər Azərbaycan dilində fəlsəfi qəzəl yazan olmayıb. Həmin dövrdə ana dili ilə yanaşı, ərəbcə və farsca əsər yazan ilk Azərbaycan şairi də Nəsimi olub. İnsan zəkasının və gözəlliyinin tərənnümçüsü olan şairin yaradıcılığına xas olan digər xüsusiyyət odur ki, Nəsimi bütün əsərlərini əruz vəznində yazıb. Əruz vəzni bizə ərəb dilindən gəlib. Nəsiminin xidmətlərindən biri odur ki, o, əruz vəznini dilimizə tətbiq edərək Azərbaycan dilinin təkmilləşdirilməsi və türk əruzunun formalaşmasına mühüm töhfələr verib.
Nəsiminin Azərbaycan milli ədəbi dilinin zənginləşdirilməsi, həmçinin saflaşdırılması yönündə mühüm xidmətləri olub. Təkcə bir nümunə deyim:
“Düşdü yenə dəli könül
gözlərinin xəyalinə,
Kim nə bilir bu könlümün fikri nədir,
xəyali nə”.
Görün nə qədər saf, təmiz və axıcı şəkildə yaradıb. Yəni 600 il keçməsinə baxmayaraq, XIV-XV əsrlərdə yaşayan Nəsiminin dili ilə müasir Azərbaycan dili arasında fərq yoxdur, bugünkü oxucu üçün anlaşılandır. Halbuki ingilislər Uilyam Şekspirin XVI-XVII əsrlərdə yazdığı əsərləri indi başa düşmürlər. Onu da deyim ki, Nəsiminin şeirləri olduqca oynaq və ahəngdardır, qəzəlləri musiqi üzərində köklənib. Mən təəssüf edirəm ki, Nəsiminin əsərlərinə musiqilər az bəstələnib, onun şeirlərinə yeni-yeni musiqilər bəstələmək lazımdır.
Əslində, Nəsiminin 650 illik yubileyinin qeyd olunması o dövrün ideologiyasına, fəlsəfəsinə uyğun olaraq Nəsimi ideyalarını elmi cəhətdən əsaslandırmaq, həmçinin əsərlərini elmi şəkildə tədqiq etmək, dərin fəlsəfi məna tutumunu araşdırmaq və olduğu kimi Azərbaycan cəmiyyətinə, o cümlədən elmi ictimaiyyətə çatdırmaq, onu dünyaya tanıtdırmaq üçün bir fürsətdir.
Yekun olaraq qeyd edim ki, olduqca melodik, zəngin, ahəngdar, şəffaf dildə yazan Nəsimini sevmək və sevdirmək lazımdır. Onu sevdirmək elə Azərbaycan dilini sevdirməyə bərabərdir. Nəsiminin böyüklüyü də ondadır ki, o, ana dilimizdə şah əsərlər yaradıb, işlətdiyi söz, ifadə və anlayışlarla bizim dilimizi zənginləşdirib. Məhz bu kontekstdə onu vurğulamaq yerinə düşər ki, ana dilinə böyük dəyər verən Ümummilli liderimiz Heydər Əliyev deyirdi: “Dilimiz çox zəngin və ahəngdar dildir, dərin tarixi köklərə malikdir, şəxsən mən öz ana dilimi çox sevir və bu dildə danışmağımla fəxr edirəm”. Bu fikirdən çıxış edərək deyim ki, ana dili bir millətin varlığı və ən böyük milli-mənəvi sərvətidir. Milləti dünyada tanıdan da onun dilidir. Dilimizin inkişafında Nəsiminin xidmətləri də az deyil, çünki o sübut etdi ki, Azərbaycan dili həmin dövrdə geniş yayılmış ərəb və fars dilləri ilə eyni səviyyədə dayanan bir dildir. Bu xidmətin özü yüksək dəyərə layiqdir. Məhz buna görə də birmənalı şəkildə, demək olar ki, Azərbaycanda “Nəsimi ili” elan edilməsi elə “Azərbaycan dili ili” elan olunmasına bərabər bir hadisədir. Çünki xalqımızın ən böyük söz ustadlarından olan Nəsimi ana dilimizi yüksək zirvələrə qaldırıb.

 
  • Oxunub:  8790  |  
  • Tarix:  23-02-2019  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Mehriban Əliyeva: Hər iki dahi şəxsiyyətimizin - Üzeyir Hacıbəylinin və Müslüm Maqomayevin xatirəsini dərin ehtiramla yad edirik

19 Sentyabr 12:29
AZƏRTAC Xəzər-Qara Dəniz regionu ölkələri üzrə ilin xəbər agentliyi mükafatına layiq görülüb
19 Sentyabr 12:19
Bəhruz Quliyev: "SƏS" İnformasiya Agentliyi 11 il ərzində ətrafında oxucu ordusu cəmləyib
19 Sentyabr 11:47
Azərbaycan ilə Belarusun ikitərəfli münasibətlərində təhlükəsizlik fəaliyyəti mühüm əhəmiyyət kəsb edir
19 Sentyabr 11:43
Bakının Baş planının hazırlanması işləri gələn ilin sonlarınadək yekunlaşacaq
19 Sentyabr 11:38
Nazir müavini: Energetika bazarının liberallaşmasına dair təkliflər hazırlanıb
19 Sentyabr 11:16
Kolumbiya parlamentində Azərbaycan ilə bağlı dinləmələr keçirilib
19 Sentyabr 11:09
Milli Musiqi Günü münasibətilə Qız Qalasının önündə konsert təşkil olunub
19 Sentyabr 11:06
Təlimlərdə qoşunların qarşılıqlı fəaliyyəti ərazinin maketi üzərində icra olunub
19 Sentyabr 11:00
Nazir müavini: Azərbaycan Xəzəryanı ölkələrin hər biri ilə siyasi və iqtisadi sahədə sıx əməkdaşlıq edir
19 Sentyabr 10:48
Bu gün “Qarabağ” UEFA Avropa Liqasının qrup mərhələsi çərçivəsində İspaniyanın “Sevilya” klubu ilə qarşılaşacaq
19 Sentyabr 10:36
“VFS Global”, Elektron Hökumətin İnkişafı Mərkəzi və İnnovasiyalar Mərkəzi Anlaşma Memorandumu imzalayıblar
19 Sentyabr 10:30
Tacikistanın nümayəndə heyəti Azərbaycanda istehsalat müəssisələrinin iş prosesi ilə tanış olub
19 Sentyabr 10:26
Şərq-Qərb ədəbi əlaqə və təsirini sistemli şəkildə araşdıran ilk azərbaycanlı alim
19 Sentyabr 10:25
SOCAR Gürcüstana təbii qaz tədarükü ilə bağlı məsələləri müzakirə edib
19 Sentyabr 10:20
Bakıda bədii gimnastika üzrə 37-ci dünya çempionatı davam edir
19 Sentyabr 10:17
Xələf Xələfov: “Əsrin müqaviləsi” üzrə bugünkü nailiyyətlər Azərbaycan xalqının, dövlətinin maraqlarına xidmət edən nailiyyətlərdir
19 Sentyabr 10:12
Bakıda IX Beynəlxalq “Caspian Energy Forum – 2019” işə başlayıb
19 Sentyabr 10:05
"Əsrin müqaviləsi"- Azərbaycanı qlobal dünya iqtisadiyyatının tərkib hissəsinə çevirən layihə
19 Sentyabr 09:27
AHİK sədri Albaniya Həmkarlar İttifaqının qurultayında iştirak edir
19 Sentyabr 09:24
İLHAM ƏLİYEV yolu
19 Sentyabr 09:21
Əhalinin məşğulluq səviyyəsinin artırılması Azərbaycanda həyata keçirilən sosial siyasətin əsas istiqamətlərindən birini təşkil edir
19 Sentyabr 09:18
Nikol Paşinyan yoxsulluqdan əziyyət çəkən əhalini yalan vədlərlə aldadır
19 Sentyabr 09:16
Gənclər üçün Təhsil Mərkəzi üç ölkədə beynəlxalq layihə icra edir
19 Sentyabr 09:14
YAP Xızı rayon təşkilatı İdarə Heyətinin geniş tərkibdə iclası keçirilib
19 Sentyabr 09:11
Azərbaycanın bölgələrində yol infrastrukturunun yenilənməsi ilə bağlı mühüm layihələr reallaşdırılır
18 Sentyabr 23:01
Taleh Şahsuvarlıdan hüquq-mühafizə orqanlarının rəhbərlərinə Aslan İsmayılovla bağlı MÜRACİƏT
18 Sentyabr 22:53
Milli Musiqi Günü münasibətilə Fəvvarələr meydanında konsert təşkil edilib
18 Sentyabr 20:55
Nazir Luici Di Maio: İtaliya Azərbaycanda yeni iqtisadi imkanlardan faydalanmaqda maraqlıdır
18 Sentyabr 20:37
“Əsrin müqaviləsi”nin 25 illiyi ilə bağlı keçirilən müsabiqənin qalibləri mükafatlandırılıb
18 Sentyabr 20:31
BP Azərbaycanda alternativ enerji sahəsində layihələrin reallaşdırılmasında maraqlıdır
18 Sentyabr 20:29
QDİƏT PM-in komitə iclasında Azərbaycanda vergi sistemində aparılan islahatlardan danışılıb
18 Sentyabr 20:27
Azərbaycan ilə Böyük Britaniya arasında bütün sahələrdə münasibətlər yüksək səviyyədədir
18 Sentyabr 20:25
Bakıda Üzeyir Hacıbəyli XI Beynəlxalq Musiqi Festivalının təntənəli açılış mərasimi olub
18 Sentyabr 20:24
Parlamentin Ailə, qadın və uşaq məsələləri komitəsində bir sıra qanunlara təklif olunan dəyişikliklər müzakirə olunub
18 Sentyabr 20:16
Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət komitəsinin payız sessiyasında ilk iclası keçirilib
18 Sentyabr 20:13
Xoşbəxt Yusifzadə: “Əsrin müqaviləsi” mənim gözlərim önündə ərsəyə gəlib
18 Sentyabr 20:08
Xalça Muzeyində “Üzeyir Hacıbəyli yaradıcılığının xalçalarımızda tərənnümü” adlı tədbir təşkil olunub
18 Sentyabr 20:06
Dövlət Komissiyası: Azərbaycan Dilqəm Əsgərovun və Şahbaz Quliyevin Karen Kazaryan və Araik Kazaryan ilə mübadiləsinə hazırdır
18 Sentyabr 20:04
Mariya Stadnik: Medal kolleksiyamda təkcə Olimpiya qızılı çatmır
18 Sentyabr 20:02
"Bizim həyət" layihəsi çərçivəsində abadlaşdırılan növbəti həyət istifadəyə verilib
18 Sentyabr 20:00
Qarabağ müharibəsi əlili yeni evlə təmin olunub
18 Sentyabr 19:56
Beynəlxalq Muğam Mərkəzində növbəti tədbir “Xəlqilik, millilik, beynəlmiləllik” mövzusuna həsr olunub
18 Sentyabr 17:56
Eldəniz Səlimov: “Əsrin müqaviləsi” müstəqilliyimizin möhkəmlənməsinə, ölkəmizin inkişafına böyük töhfə verdi
18 Sentyabr 17:54
Pərvin Kərimzadə: Heydər Əliyev Fondu təhsilli gələcəyimizə xidmət edir
18 Sentyabr 17:52
Paracüdoçularımız "Tokio 2020" Yay Paralimpiya Oyunlarına lisenziya xarakterli turnirdə mübarizə aparacaqlar
18 Sentyabr 17:50
Tahir Mirkişili: Yeni Azərbaycan Partiyasının nümayəndə heyətinin Çinə səfəri Azərbaycan-Çin münasibətlərinin daha da inkişafına öz töhvəsini verəcək
18 Sentyabr 17:48
Rauf Əliyev: “Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın hərtərəfli və sürətli inkişafı üçün zəmin yaratdı
18 Sentyabr 17:47
Parlamentin Ailə, qadın və uşaq məsələləri komitəsində bir sıra qanunlara təklif olunan dəyişikliklər müzakirə olunub
18 Sentyabr 17:33
“İş yerində təcrübə müqaviləsinin Nümunəvi Forması” təsdiqlənib
18 Sentyabr 17:32
“Bunların hamısı qəti şəkildə yalandır" ÖZƏL-MÜNASİBƏT
18 Sentyabr 17:28
“Əsrin müqaviləsi” bundan sonra da Azərbaycanın qüdrətini artırmağa xidmət edəcək”
18 Sentyabr 17:24
Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin iclası keçirilib
18 Sentyabr 17:16
“Əsrin müqaviləsi” Heydər Əliyevin Azərbaycan xalqı qarşısında tarixi xidmətidir"
18 Sentyabr 17:10
ASAN Könüllüləri Milli Musiqi Gününü qeyd ediblər
18 Sentyabr 16:53
Azərbaycan güləşçisi Mariya Stadnik ikinci dəfə dünya çempionu olub
18 Sentyabr 16:50
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu ilə Azərbaycan Milli Konservatoriyası arasında memorandum imzalanıb
18 Sentyabr 16:40
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiə Nazirliyində Kollegiya iclası keçirilib
18 Sentyabr 16:39
XIII Azərbaycan Beynəlxalq Təhsil Sərgisi keçiriləcək
18 Sentyabr 16:36
Azərbaycanda 6 min 500-ə yaxın əcnəbi tələbə təhsil alır
18 Sentyabr 16:08
Dilçiliyimizin nurlu şəxsiyyəti - Nizami Cəfərov
18 Sentyabr 16:01
“Əsrin müqaviləsi”nin 25 illik əsas faktları
18 Sentyabr 15:47
Milli Musiqi Gününə həsr edilmiş növbəti tədbir Üzeyir Hacıbəylinin ev-muzeyində təşkil edilib
18 Sentyabr 15:38
“Azərkosmos” Afrika qitəsində peyk xidmətləri təklif edən “Intersat” şirkəti ilə əməkdaşlıq müqaviləsi imzalayıb
18 Sentyabr 15:34
Nəsimi rayonunda məcburi köçkünlər üçün səyyar məşğulluq xidməti təşkil edilib
18 Sentyabr 15:13
YAP-ın Ağdam və Bərdə rayonlarından olan fəalları ilə görüş keçirilib
18 Sentyabr 15:12
Məhkəmə-Hüquq Şurasının iclası keçirilib
18 Sentyabr 15:05
Ölkədə iqtisadi fəal əhalinin sayı 5,2 milyon nəfərə çatır
18 Sentyabr 15:03
Azərbaycan-İtaliya əlaqələrinin möhkəmlənməsində parlamentlərarası əməkdaşlığın mühüm rolu var
18 Sentyabr 14:21
Milli Kitabxanada “Üzeyir Hacıbəyli – milli mədəniyyət mücahidi” adlı tədbir təşkil edilib
18 Sentyabr 14:11
Mehriban Əliyeva: Hər iki dahi şəxsiyyətimizin - Üzeyir Hacıbəylinin və Müslüm Maqomayevin xatirəsini dərin ehtiramla yad edirik

Video

 

Müsahibə

 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30
HAVA HAQQINDA
Bakı
gündüz+27 +31
gecə+18 +21