Ana səhifə »  Müsahibə »  Bu gün Azərbaycanı dünyaya tanıdan amillərdən biri də dilimizə olan ehtiramdır və bu yöndə həyata keçirilən dövlət siyasətidir
A+   Yenilə  A-
Bu gün Azərbaycanı dünyaya tanıdan amillərdən biri də dilimizə olan ehtiramdır və bu yöndə həyata keçirilən dövlət siyasətidir

Milli Məclisin Mədəniyyət komitəsinin sədr müavini Jalə Əliyeva www.yap.org.az saytına müsahibə verib:
- Jalə xanım, bildiyimiz kimi Ümummilli lider Heydər Əliyevin qərarı ilə 2001-ci ən etibarən 1 avqust tarixi ölkəmizdə Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan dili Günü kimi qeyd olunur. Sizcə, bu qərarın tarixi əhəmiyyəti nədən ibarətdir?
- Ümumiyyətlə, Ulu öndərimiz Heydər Əliyevin verdiyi qərarlar, imzaladığı sənədlər təkcə dünənimiz və bugünümüz üçün deyil, o cümlədən gələcəyimiz üçün də çox aktualdır və xalqımızın mənafeyinə xidmət edir. Ulu öndər Heydər Əliyev hələ sovetlər dönəmində respublikamıza rəhbərlik edərkən ana dilimizi qoruyub və təbliğ edib.
1969-cu ilin iyul ayında respublikanın rəhbəri seçilən Heydər Əliyev, cəmi bir-neçə aydan sonra o vaxtkı Azərbaycan Dövlət Universitetinin 50 illik yubileyində Azərbaycan dilində nitq söylədi. Həmin dövrdə belə bir addım, həqiqətən, böyük bir cəsarət istəyirdi. Sovetləşmə isə bütün SSRİ məkanında sürətlə davam edirdi. Və belə bir zamanda - 1978-ci ildə Azərbaycan SSR-in Konstitusiyası hazırlanarkən, respublikanın rəhbəri Heydər Əliyev, şəxsən özü yaradıcı ittifaqlara xəbər göndərməli olmuşdu ki, Konstitusiyaya Azərbaycan SSR-də dövlət dilinin Azərbaycan dili olması barədə xüsusi maddə salınmasını tələb etsinlər. Nəticədə, Konstitusiyada, Azərbaycan SSR-in dövlət dili Azərbaycan dilidir - maddəsi təsdiq olundu. Bu addım, bu cəsarətli addım müstəqil bir ölkədə deyil, milli hüquq və azadlıqların məhdudlaşdırıldığı, milli köklərin unutdurulmağa çalışıldığı, totalitar imperiyaya bağlı olan bir ölkədə, sovet respublikası olan Azərbaycanda atılırdı.
Daha sonrakı illərdə də ana dilimizin qorunması üçün gördüyü işlərə görə biz Ümummili liderimizə borcluyuq. Belə ki, müstəqillik dövründə də Ümummilli lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan dilinin qorunması və inkişafı baxımından mühüm tədbirlər görüldü. Əvvəla, Ulu öndər Heydər Əliyev tərəfindən imzalanmış “Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında” Fərmanın Azərbaycan dilinin qorunması və inkişafı baxımından əhəmiyyətinə toxunmaq istəyirəm. Bəllidir ki, dil məsələsi ilə bağlı çox ciddi sənədlər qəbul olunub. Onlardan ən mühümü 2001-ci ilin iyun ayında Ulu öndər Heydər Əliyev tərəfindən “Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında” Fərmanın imzalanmasıdır.
Hesab edirəm ki, Azərbaycan dilinin tarixində bu səviyyədə sənəd qəbul olunmayıb. Çünki sənəddə çox ciddi, strateji münasibət ortaya qoyulub. Sənəddə dilin tarixindən başlamış, müasir dövrümüzə qədər olan məsələlər geniş şəkildə öz əksini tapır. Dövlətin dil siyasətini bütün miqyası ilə olduqca dolğun şəkildə əks etdirən fərman həm də, elmi-metodoloji məzmunu ilə diqqəti cəlb edir. Əlbəttə, «Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında» Fərman Azərbaycan xalqının Ümummilli lideri Heydər Əliyevin əsəri idi. Burada Heydər Əliyevin qurduğu dövlətin milli dil siyasəti əks etdirilir, həmin dövlət uğrunda aparılmış mübarizənin tarixi və gələcəyi ifadə olunur.
Heydər Əliyevin fərmanı ilə 1 avqust tarixinin ölkəmizdə Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan dili günü kimi qeyd olunması da bu baxımdan önəmlidir. Bu, sıradan bir qərar deyil. Biz bu günü qeyd edərkən yaddaşlarımızı saflaşdırırıq, yeniləyirik və bu dilin uğrunda aparılan mübarizəni unutmayaraq onu gələcək nəsillərə ötürməli olduğumuzu bu tarix bizə dönmədən xatırladır.
Yəni 1 avqust tarixinin əhəmiyyəti bu günü ildə bir dəfə qeyd etməkdən ibarət deyil. Ulu öndərimizin həmin qərarı onu ifadə edir ki, bu günə gətirən yol o qədər böyük, şərəfli və keşməkeşlidir ki, xalq öz dili uğrunda apardığı mübarizə üçün qürur, iftixar hissi keçirə bilər. Bu qürur və iftixarı da bizə yaşadan Ümummilli liderimiz Heydər Əliyevdir. Ümumiyyətlə, bu gün Azərbaycanı dünyaya tanıdan, hörmət qazandıran amillərdən biri də dilimizə olan ehtiramdır və bu yöndə həyata keçirilən dövlət siyasətidir.
- Mühüm hadisələrdən biri də latın qrafikalı əlifbaya keçid idi. Bu əlifbaya keçidin üstünlükləri nə idi?
- Latın qrafikalı əlifbaya keçid çox əhəmiyyətli məsələdir. Biz 70 ilə yaxın müddətdə kirill əlifbasından istifadə etmişik ki, bu əlifba da sovetlər dövründə məcburən qəbul etdirilib. Kirill əlifbasının yaxından-uzaqdan soyumuzla bağlı heç bir əlaqəsi yoxdur. Müstəqillk illərində Ulu öndərimiz Heydər Əliyevin qərarı ilə latın qrafikalı əlifbaya tam keçid Azərbaycanın dünyaya açdığı pəncərənin daha da genişlənməsinə səbəb oldu. Bu, dünya əbədiyyatına qovuşmaq, onu daha yaxın izləmək, eləcə də köklərimizə qayıtmaq nöqteyi nəzərindən latın əlifbasına keçid önəmli qərar idi. Ona görə də, eyni zamanda, Əlifba Günü kimi də 1 avqust tarixi bizim üçün dəyərlidir.
- Ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən bu sahədə əsası qoyulan siyasət Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Bu barədə fikirlərinizi bilmək istərdik...
- Ulu öndərimiz Heydər Əliyev bütün sahələrdə olduğu kimi Azərbaycan dilinin qorunması və inkişafı üçün əvəzedilməz xidmət göstərib. Hazırda Prezident İlham Əliyev Heydər Əliyev siyasətini hər bir istiqamət üzrə böyük uğurla davam etdirir. Hər bir azərbaycanlının Prezidenti olan cənab İlham Əliyevin Azərbaycan dilinin qorunması və inkişafı istiqamətində atdığı addımlar da əvəzedilməzdir.
Hamımıza məlumdur ki, 2004-cü ildə ölkə Prezidenti İlham Əliyev "Azərbaycan dilində latın qrafikası ilə kütləvi nəşrlərin həyata keçirilməsi haqqında", 2007-ci ildə isə "Dünya ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrinin əsərlərinin Azərbaycan dilində nəşr edilməsi haqqında" sərəncamlar imzaladı. Bu sərəncamlar, ölkə rəhbərinin ana dilinə qayğısının və sevgisinin nümunəsi, öz vətəndaşlarını daha savadlı, daha məlumatlı görmək arzusu idi. Bu sərəncamlar xalqın özünə qayıdışına, xüsusilə gənc nəslin, böyüməkdə olan uşaqlarımızın milli dəyərlərimizə, milli mənəviyyatımıza daha sürətlə və uğurla sahib çıxmasına ölkə rəhbərinin göstərdiyi yardım idi.
- Jalə xanım, Azərbaycan dilinin qorunması və inkişaf etdirilməsi ilə bağlı müvafiq dövlət proqramları qəbul edilib. Bu proqramların və digər sənədlərin əhəmiyyəti nədən ibarətdir?
- Biz müstəqil bir dövlətin vətəndaşlarıyıq. Müstəqil siysətimiz olduğu kimi müstəqil ana dilimiz də var və dövlət dili olaraq Azərbaycan dilinin qorunması üçün atılan bütün addımlar çox əhəmiyyətlidir. Bilirsiniz ki, bu istiqamətdə dövlət başçısı tərəfindən müvafiq qərarlar verilib, dövlət proqramları təsdiqlənib. Mən bu sırada “Azərbaycan dilinin qloballaşma şəraitində zamanın tələblərinə uyğun istifadəsinə və ölkədə dilçiliyin inkişafına dair Dövlət Proqramı”nın adını çəkmək istəyirəm. Bu Sərəncam olduqca böyük əhəmiyyət kəsb edir. Dövlət proqramında məhz cəmiyyətdən gələn narahatçılıq və dilimizlə məşğul olan insanların narahatçılığı bənd-bənd öz əksini tapıb. Sənəddə Azərbaycan dili ilə yanaşı, Azərbaycan dilçiliyinin, tərcümə fəaliyyətinin, terminologiya istiqamətinin də inkişafına diqqət verilir və məsələ kompleks şəkildə öz həllini tapır. Çünki Azərbaycan dilinin bu gün televiziyada, mətbuat orqanlarında, küçədəki reklam lövhələrində, mətbu nümunələrində yad elementlərdən xali olmadığı bizim hər birimizə yaxşı məlumdur və bu baxımdan qeyd etmək istəyirəm ki, ölkə başçısının bu yöndəki Sərəncamı tarixi əhəmiyyətli bir sənəddir.
- Dövlət dili olaraq Azərbaycan dili ilə bağlı qanunvericilik bazası haqqında nə deyə bilərsiniz?
- Bilirsiniz ki, Azərbaycan dili haqqında ayrıca qanun var və bu qanunda bütün məsələlər öz əksini tapır. Eyni zamanda, «Mədəniyyət haqqında» qanunda da Azərbaycan dili ilə bağlı müddəalar var. Ümumiyyətlə, millət vəkili olaraq çalışırıq ki, bütün qanunlarda dilimizin saflığı qorunsun və qanunlar Azərbaycan dilinin tələblərinə cavab versin. Eyni zamanda, ona da diqqət yetirilir ki, qəbul olunan qanunlar hər bir vətəndaşımız üçün anlaşılan olsun. Azərbaycan dilini qorumaq və gələcək nəsillərə çatdırmaq hər birimizin ən ali borcudur.

 
  • Oxunub:  8820  |  
  • Tarix:  31-07-2017  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Sənaye parklarının yaradılması qeyri-neft iqtisadiyyatının inkişafına mühüm töhfələr verir

09:52
24 May
Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri TBMM-in sədri ilə görüşüb
09:48
24 May
Elman Rüstəmov: 200 manatlıq əsginasların hazırlanmasında ən müasir mühafizə elementlərindən istifadə olunub
09:40
24 May
Hədiyyə yağışlı may ayı
09:25
24 May
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi İsveçrədə qeyd edilib
23:14
23 May
Xəyanətkar Rüstəm İbrahimbəyovun erməni sevgisindən doğan “Qafqaz üçlüyü”
20:35
23 May
Bakıda qafqazşünas alimlər Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin region ölkələri ilə münasibətlərini araşdırırlar
18:12
23 May
Sədaqət Vəliyeva: Rüstəm İbrahimbəyovun əməlləri onun Azərbaycan xalqına nifrətinin göstəricisidir
18:10
23 May
Zakir Həsənov Anjey Kaspşiklə görüşüb
17:58
23 May
Milli Məclisin müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitəsinin iclası keçirilib
17:55
23 May
Oqtay Əsədov Aytən Mustafazadəni təltif edib
17:52
23 May
Rüstəm İbrahimbəyovun ermənilərin bədbəxtliklərində “vəhşi azərbaycanlıları” günahkar bilməsi filmi haqda
17:50
23 May
"Rüstəm İbrahimbəyovun mənəviyyatı da günahsız insanların qanına bulaşıb"
17:49
23 May
2026-cı il dünya çempionatının Bakıda təqdimatı olub
17:48
23 May
Vüqar Rəhimzadə: “Rüstəm İbrahimbəyovun damarında erməni qanı axır”
17:43
23 May
Rəcəb Tayyib Ərdoğan: Azərbaycanın qazandığı böyük uğurlar və beynəlxalq arenada əldə etdiyi nüfuzlu mövqe Türkiyə üçün də qürur mənbəyidir
17:43
23 May
Petro Poroşenko: Müstəqilliyinin bərpa edildiyi andan Azərbaycan ardıcıl və prinsipial xarici siyasət parır
17:37
23 May
Aqiyə Naxçıvanlı: Tarixin hər bir mərhələsində ailə cəmiyyətin inkişafında mühüm rol oynayıb
17:32
23 May
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illik yubileyi Hindistanda da qeyd edilib
17:25
23 May
Siyavuş Novruzov: "Rüstəm İbrahimbəyov filmdə qorxaq azərbaycanlı obrazını yəqin ki, özünü düşünərək yaradıb"
17:04
23 May
“ADA” Universitetində tələbə startap layihələri qiymətləndirilib
17:01
23 May
Əli Həsənov: "Mən çox istərdim ki, hər bir azərbaycanlı milli mənsubiyyətini itirən "məşhur ssenarist"ə münasibət bildirsin"
16:58
23 May
Kənd təsərrüfatı naziri Yevlaxda bölgə vətəndaşları ilə görüşüb
16:44
23 May
Milli Məclisdə “Azərbaycan ailə modeli: müasirlik və dəyərlər” mövzusunda tədbir keçirilib
16:42
23 May
Mir Cəlalın xatirəsinə həsr olunan hekayə müsabiqəsinin qalibləri mükafatlandırılıb
16:03
23 May
Ağır atletika üzrə Azərbaycan birinciliyi keçiriləcək
15:45
23 May
Şəhid əsgərin təltif olunduğu “Şücaətə görə” medalı ailəsinə təqdim edilib
15:31
23 May
Özbəkistan nümayəndə heyəti üçün Əmək Müqaviləsi və Məşğulluq Alt-Sistemlərinə dair təqdimat olub
15:21
23 May
Albaniyada Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi ilə bağlı tədbirlər keçirilib
15:18
23 May
Fəzail İbrahimli: Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması milli dövlətçilik tariximizdə şərəfli yer tutur
15:15
23 May
Azərbaycan Astanada keçirilən “KADEX-2018” beynəlxalq müdafiə sərgisində iştirak edir
15:14
23 May
Dilarə Seyidzadə: Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması Azərbaycan xalqının XX əsrin əvvəllərində azadlıq və müstəqillik uğrunda mübarizəsinin qanunauyğun yekunu kimi qəbul edilməlidir
15:11
23 May
Gəncədə Ulu öndərin 95-ci ildönümünə həsr edilmiş silsilə tədbirlər davam edir
14:33
23 May
Siyavuş Novruzov: "Qız qaçırmanı insan oğurluğu ilə eyniləşdirmək düzgün deyil"
14:16
23 May
Milli Kitabxananın 95 illiyinə həsr edilən sərgi açılıb
14:09
23 May
NATO generalları: Azərbaycan zabitləri Alyansın tərəfdaş ölkələrindən olan həmkarları üçün layiqli nümunədirlər
13:01
23 May
23 may Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi əməkdaşlarının peşə bayramıdır
13:00
23 May
Ədliyyə Nazirliyində Avropa Şurasının nümayəndəsi ilə görüş keçirilib
12:53
23 May
“Mülki müdafiənin və tibbi yardımın əsasları” kitabının təqdimatı olub
12:43
23 May
Milli Məclisdə “Azərbaycan ailə modeli: müasirlik və dəyərlər” mövzusunda tədbir keçirilir
12:40
23 May
Bakı Şopinq Festivalında alış-verişlərinizdən geri qayıdacaq məbləği kartınıza alın!
12:27
23 May
“Müsəlman Şərqində ilk demokratik respublika” adlı elmi-praktik konfransı keçirilib
12:20
23 May
“ADA” Universitetində “Cümhuriyyət tələbələri” inşa müsabiqəsi yekunlaşıb
12:18
23 May
Bakıda “Qafqazda dövlətlərarası münasibətlər: 100 il əvvəl və müasir dövr” mövzusunda beynəlxalq konfrans keçirilir
11:36
23 May
Madriddə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illik yubileyinə həsr olunmuş təntənəli qəbul təşkil edilib
11:31
23 May
İtaliya Senatının sədri: Azərbaycan İtaliya üçün önəmli tərəfdaşdır
11:28
23 May
Bakı Nəqliyyat Agentliyində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi qeyd edilib
11:22
23 May
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyinə həsr olunan tədbirdə vəkilliyə namizədlər and içiblər
11:08
23 May
TANAP dünya enerji bazarında Azərbaycan və Türkiyənin mövqelərini daha da gücləndirəcək
11:04
23 May
Sosial şəbəkələrdə ermənilərlə döyüşənlər
10:56
23 May
Las-Veqas şəhərinin meri Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi ilə bağlı təbrik bəyannaməsi imzalayıb
10:46
23 May
“Uşaqlar üçün ekoloji laboratoriya” layihəsi çərçivəsində Paleontologiya mövzusunda təlim keçirilib
10:31
23 May
Təhsil Nazirliyi ilə BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı arasında əməkdaşlıq perspektivləri müzakirə edilib
10:22
23 May
Ermənistan ordusu iriçaplı pulemyotlardan istifadə etməklə atəşkəs rejimini 92 dəfə pozub
10:20
23 May
ABŞ Konqresində ADR-ın yaranmasının 100 illik yubileyi münasibətilə bəyanat verilib
10:17
23 May
"Saudi Aramco": Bakı Mərkəzi Asiyada fəaliyyətin idarəsi üçün platforma olacaq
10:14
23 May
Azərbaycanda Avropa Tarixi Termal Şəhərlər Assosiasiyası Baş Assambleyasının toplantısı keçiriləcək
10:13
23 May
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasının 100 illik yubileyi Dohada qeyd edilib
10:09
23 May
ABŞ Konqresinin “Helsinki Kommissiyasının” rəhbər üzvü Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yubileyi münasibətilə bəyanat verib
20:16
22 May
Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinin Azərbaycandakı nümayəndəliyinin rəhbəri ilə əməkdaşlıq əlaqələri müzakirə edilib
18:54
22 May
Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin həyata keçirilməsi ilə əlaqədar müzakirələr aparılıb
18:38
22 May
Dövlət Komitəsində məcburi köçkünlərlə növbəti görüş keçirilib
17:59
22 May
YAP Suraxanı rayon təşkilatında “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövlətçilik tariximizdə” mövzusunda elmi-praktiki konfrans keçirilib
17:52
22 May
YAP Gənclər Birliyi Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyinə həsr olunmuş tədbir təşkil edib
17:51
22 May
İqtisadiyyat Nazirliyində geniş kollegiya iclası keçirilib
17:40
22 May
Poltava Milli Texniki Universiteti ADNSU ilə əməkdaşlıqda maraqlıdır
17:36
22 May
Akademik Arif Paşayev: Yolların və elmi istiqamətlərin kəsişməsində
17:16
22 May
Cümhuriyyətin 100 illiyi münasibətilə FHN-in Mülki Müdafiə Qoşunlarının “N” saylı hərbi hissəsində tədbir keçirilib
17:10
22 May
Azərbaycan Dillər Universitetində Azərbaycan-Türkiyə ədəbi əlaqələri barədə müzakirələr aparılıb
16:35
22 May
Ziyafət Əsgərov: Xalq Cümhuriyyəti dövründə xalqımızın taleyinə ciddi təsir edə biləcək qanun və qərarlar qəbul olunub
16:34
22 May
Cavanşir Feyziyev: Cənubi Qafqaz Avropanın bütün qitədə sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin olunması baxımından çox vacib geostrateji bölgəsidir

Video

 

Müsahibə

 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
HAVA HAQQINDA