Ana səhifə »  Müəlliflər »  “Azərbaycan parlamentarizmi tarixi”: milli parlamentarizmin tarixinə və inkişaf yoluna həsr olunan fundamental tədqiqat əsəri
A+   Yenilə  A-
“Azərbaycan parlamentarizmi tarixi”: milli parlamentarizmin tarixinə və inkişaf yoluna həsr olunan fundamental tədqiqat əsəri
Yazdı: Hikmət BABAOĞLU

İkicildlik kitab multidisiplinar üslubda yazılmaqla tarix, politologiya, siyasi sosiologiya, müqayisəli politologiya sahələrini əhatə edir, yeni elmi-tədqiqat əsərlərinin yaradılması üçün mötəbər elmi mənbə səciyyəsi daşıyır
Yola saldığımız 2018-ci il Azərbaycan üçün çox mühüm uğurlar və əlamətdar hadisələrlə yadda qaldı. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən uğurlu siyasət nəticəsində bütün sahələrdə tarixi əhəmiyyətə malik olan möhtəşəm nailiyyətlər əldə olundu. Ardıcıl islahatlar və məqsədyönlü tədbirlərin müvəffəqiyyətlə davam etdirilməsi, tarixi nailiyyətlərin altına imza atılması Azərbaycan Respublikasının qüdrətinin - milli gücünün daha da artmasını təmin etmiş oldu.
Bununla yanaşı, 2018-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illik yubileyi ilə əlaqədar respublika miqyasında və ölkəmizin hüdudlarından kənarda silsilə tədbirlər keçirildi. Xüsusi vurğulamaq gərəkdir ki, Prezident İlham Əliyev tərəfindən 2018-ci ilin ölkəmizdə “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti İli” elan edilməsi dövlətimizin başçısının milli dövlətçilik tariximizə diqqət və qayğısının göstəricisidir. Ötən il mayın 28-də isə Heydər Əliyev Mərkəzində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illik yubileyi münasibətilə rəsmi qəbul təşkil edildi. Tədbirdə geniş nitq söyləyən Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Azərbaycan xalqının bu tarixi hadisə ilə haqlı olaraq fəxr etdiyini, Cümhuriyyətin 23 aylıq qısa fəaliyyəti dövründə böyük işlər gördüyünü vurğuladı. Bütövlükdə, “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti İli”ndə keçirilən çoxsaylı tədbirlər dövlətçilik tariximizin və ənənələrimizin öyrənilməsi, təbliğ olunması, xüsusilə gənc nəslin dövlətçilik şüurunun möhkəmlənməsi baxımından müstəsna əhəmiyyətə malik oldu.
Digər tərəfdən, 2018-ci ildə Azərbaycan parlamentinin 100 illiyi də ölkəmizdə silsilə tədbirlərlə qeyd edildi. Sentyabrın 21-də Milli Məclisdə Azərbaycan parlamentinin 100 illiyi münasibətilə təntənəli iclas keçirildi. Xarici ölkələrdən dəvət olunmuş çoxsaylı qonaqların iştirak etdiyi iclasda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev nitq söylədi. Dövlətimizin başçısı nitqində ölkəmizdə parlament institutunun formalaşması, keçdiyi yol barədə danışdı. Cümhuriyyət dövrü parlamentinin 200-dən çox qanun qəbul etdiyini, qadınlara səsvermə hüququ verdiyini vurğulayan Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Milli Məclisinin əsası 100 il əvvəl qoyulmuş demokratik ənənələri bu gün uğurla davam etdirdiyini, milli maraqların tam şəkildə təmin olunmasında önəmli rolunu diqqətə çatdırdı.
Parlamentin 100 illiyi ərəfəsində Azərbaycanın parlamentarizm ənənələrinin dərindən tədqiq edilməsi, öyrənilməsi baxımından həyata keçirilən ən mühüm tədbirlərdən biri Milli Məclisin spikeri Oqtay Əsədovun elmi məsləhətçiliyi və redaktorluğu, parlamentin sədr müavini, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru Bahar Muradovanın, millət vəkili, AMEA-nın müxbir üzvü, professor Musa Qasımlının və AMEA-nın aparıcı elmi işçisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Vasif Qafarovun müəllifliyi ilə “Azərbaycan parlamentarizmi tarixi” adlı ikicildlik kitabın işıq üzü görməsi oldu.
Ümumiyyətlə, ölkəmizdə parlamentarizmin tarixi və ənənələri haqqında ilk dəfədir ki, kitab dərc olunub. “Azərbaycan parlamentarizmi tarixi” kitabı ölkəmizdə milli parlamentarizmin tarixinə və inkişaf yoluna həsr olunan birinci kitab kimi böyük əhəmiyyətə malikdir. Nəşrlərdə Azərbaycan parlamentarizminin tarixi təkcə 100 il bundan əvvəl Cümhuriyyət qurucularının yaratdığı parlamentin tarixi ilə əlaqəli şəkildə göstərilməyib. Müəlliflər həmçinin ölkəmizdə parlamentarizmin qədim tarixi ənənələrə malik olduğunu göstərmək üçün ilk dəfə olaraq bu istiqamətdə dərin, sistemli tədqiqatlar aparıblar.
Zəngin mənbə və ədəbiyyatlardan geniş istifadə edilməklə yazılmış iki cilddən ibarət əsərin birinci cildində qədim və orta əsrlər Azərbaycan dövlətlərində qərarların qəbul edilməsi ənənəsi, Azərbaycanın şimalının çar Rusiyası tərəfindən işğal edilməsindən sonra qanun və qərarların qəbulolunma qaydası, Dövlət dumalarında azərbaycanlı deputatların fəaliyyəti, Birinci dünya müharibəsinin sonlarında Cənubi Qafqaz regionunda yaranmış parlamentarizm sistemində azərbaycanlı nümayəndələrin iştirakı, Azərbaycan Milli Şurasının, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti parlamentinin yaradılması və fəaliyyəti, sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra yaradılmış Müvəqqəti İnqilab Komitəsinin, Ümumazərbaycan Sovetlər qurultaylarının, Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin və Azərbaycan SSR Ali Sovetinin tarixi, sovet hakimiyyəti illərində Azərbaycan əleyhinə müəyyən erməni dairələrin fəaliyyəti və ona qarşı respublikanın hakimiyyət orqanlarının, o cümlədən parlamentin mövqeyi araşdırılıb. Arxiv sənədlərinin, demək olar ki, hamısı elmi dövriyyəyə ilk dəfə gətirilib.
Monoqrafiyanın 1991-2018-ci illəri əhatə edən ikinci cildində isə dövlət müstəqilliyinin bərpası, SSRİ-nin dağılmasından sonrakı şərait, Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü, Xocalıda törədilən soyqırımından sonra və 1992-ci ilin mayından 1993-cü ilin iyununadək ölkədə yaranmış vəziyyət, ümumi böhran, Azərbaycan xalqının Ümummilli lideri Heydər Əliyevin xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə gəlməsi, Milli Məclisin Sədri, ölkə Prezidenti seçilməsi, atəşkəsin elan edilməsi, “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanmasından sonrakı şəraitin parlamentdə müzakirə edilməsi, Azərbaycanda dövlət çevrilişi cəhdlərinin qarşısının alınması, ictimai-siyasi sabitliyin təmin olunması və iqtisadi inkişafın, yüksəlişin əsasının qoyulması, Milli Məclisə ilk seçkilər və müstəqil Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının qəbul edilməsi, islahatların həyata keçirilməsi, II, III, IV, V çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin fəaliyyəti, parlament diplomatiyası ən mötəbər mənbə və ədəbiyyatlardan geniş istifadə edilməklə tədqiq olunub. Kitabın ikinci cildində də arxiv sənədlərinin, demək olar ki, hamısı elmi dövriyyəyə ilk dəfə gətirilib.
Kitabda həmçinin Azərbaycan dövlətçilik tarixinin dönüş nöqtələri hesab olunan hadisələrə və tarixi mərhələlərə dair analitik qənaətlər faktlar əsasında diqqətə çatdırılıb. Qeyd edilib ki, 1969-cu ildə Ümummilli lider Heydər Əliyevin Azərbaycan KP MK-nın birinci katibi vəzifəsinə seçilməsindən sonra Azərbaycanın inkişafında yeni bir mərhələ başladı. Azərbaycanda sənaye, kənd təsərrüfatı, elm, təhsil, mədəniyyət və digər sahələrdə böyük tarixi əhəmiyyət daşıyan tədbirlər həyata keçirildi. Vurğulanıb ki, 1993-cü ildə isə Ümummilli lider Heydər Əliyevin xalqın təkidli tələbiylə hakimiyyətə gəlməsi ilə ölkə separatçılıqla parçalanmaqdan, dövlət dağılmaqdan, xalq isə vətəndaş müharibəsindən qurtuldu. Ümummilli lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi və gərgin səyləri ilə ölkədə geniş sosial-iqtisadi, hüquqi, demokratik islahatlara başlandı, ordu quruculuğu sahəsində sistemli və məqsədyönlü tədbirlər reallaşdırıldı, geniş beynəlxalq fəaliyyət həyata keçirildi. O da diqqətə çatdırılıb ki, 2003-cü ildə keçirilən prezident seçkilərində cənab İlham Əliyevin xalqın böyük etimadı əsasında ölkə başçısı seçilərək hakimiyyətə gəlməsi ilə ölkə müasir, modern və rəqabətə davamlı dövlət quruculuğu dönəminə qədəm qoydu, geniş demokratik islahatlar davam etdirildi.
Kitabda, eyni zamanda, böyük dövlət xadimi, Ümummilli lider Heydər Əliyevin və Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin ölkə parlamenti, onun fəaliyyəti haqqında fikirləri diqqətə çatdırılıb. Bütövlükdə, həmmüəlliflər Azərbaycanda tarixən qərarların qəbul edilməsi ənənəsinin öyrənilməsini, parlamentin dövlət idarəçiliyi sistemində tutduğu yerin, oynadığı rolun dəyərləndirilməsini, eləcə də bu günə qədər bu sahədəki elmi-nəzəri araşdırmaları özündə əks etdirən, ümumiləşmiş tədqiqat əsəri ortaya qoymağı başlıca məqsəd kimi müəyyənləşdiriblər və buna nail olublar. Məsələlərin tədqiqi zamanı tarixi-xronoloji, sistemli yanaşma, şərh, təhlil, müqayisəli təhlil metodları əsas götürülüb, elmi-nəzəri ümumiləşdirmələr aparılıb.
Kitab multidisiplinar üslubda yazılmaqla tarix, politologiya, siyasi sosiologiya və müqayisəli politologiya sahələrini əhatə edir, gələcəkdə çoxsaylı elmi-tədqiqat əsərlərinin yaradılması üçün mötəbər elmi mənbə və əhəmiyyətli baza səciyyəsi daşıyır. Əsər siyasətçilər, tələbələr, alimlər və Azərbaycan parlamentarizmi tarixi ilə maraqlanan şəxslər üçün nəzərdə tutulub.

 
  • Oxunub:  6390  |  
  • Tarix:  10-01-2019  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Əli Əhmədov: Cümhuriyyəti quranlar bugünkü Azərbaycanla fəxr edərdilər

25 May 19:43
Milli Məclisin deputatları Bişkekdə TÜRKPA-nın komissiya iclasında iştirak edəcəklər
25 May 19:40
Aerobika gimnastikası üzrə XI Avropa çempionatının ikinci günü maraqlı idman mübarizəsi ilə yadda qalıb
25 May 19:37
Maykl Ouen: Bakı çox inkişaf edib, gözəlləşib və müasirləşib
25 May 19:34
Parisdə AŞPA-nın Mədəniyyət komitəsinin iclası keçiriləcək
25 May 18:47
İyulda Bakıda Azərbaycan-Əfqanıstan Birgə İşçi Qrupunun ilk iclası keçiriləcək
25 May 18:28
Qusarda “Oxu günü” təşkil olunub
25 May 18:11
Kiyevdə Nəsiminin heykəlinin rəsmi açılış mərasimi Ukrayna mətbuatında işıqlandırılıb
25 May 18:10
28 May - Respublika Günü İstanbulda qeyd edilib
25 May 18:01
Almaniyalı məşqçi: Bakıda özümüzü doğma vətənimizdəki kimi hiss edirik
25 May 17:48
Respublika Günü münasibətilə Azərbaycan Ordusunda silsilə tədbirlər keçirilir
25 May 17:21
Leyla Abdullayeva: Monoetnik ölkə olan Ermənistanın Azərbaycanı irqçilikdə ittiham etməsi absurddur
25 May 16:17
Avroliqanın final oyunu ilə əlaqədar 450-dək avtobus ayrılacaq
25 May 15:47
Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi Əli Həsənov: “Azərbaycan-İsrail strateji münasibətləri bütün regionda sülhə və təhlükəsizliyə xidmət edir”
25 May 15:45
Qeyri-formal məşğulluqla mübarizədə icbari tibbi sığortanın tətbiqindən effektiv istifadə məsələləri müzakirə edilib
25 May 15:26
Dövlət Gömrük Komitəsinin sədri “Mazımçay” gömrük postunda mövcud vəziyyətlə tanış olub
25 May 15:19
Azərbaycan-Fransa parlamentlərarası münasibətləri müzakirə edilib
25 May 14:43
Bir qrup mədəniyyət xadiminə fəxri adlar verilib
25 May 14:41
Gömrük Komitəsinin rəhbərliyi Balakən, Zaqatala və Qaxda vətəndaşları qəbul edib
25 May 14:39
“Intermountain Jewish News” qəzeti Azərbaycanda multikulturalizm və tolerantlıq ənənələrindən yazır
25 May 14:30
Əli Əhmədov: Azərbaycanın güclü ordusu, xalqın iradəsi, cənab Prezidentin qətiyyəti torpaqlarımızın işğaldan azad olunması üçün əminlik yaradır
25 May 14:25
Eldəniz Səlimov: Hər hansı “qarayaxma” kampaniyaları ilə ölkəmizin nüfuzuna ziyan vura bilməyəcəklər
25 May 14:24
Taleh Ziyadov: Bakı Limanının daşıma əməliyyatlarında artım proqnozlaşdırılır
25 May 14:01
Əli Əhmədov: Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranması xalqımızın tarixində əlamətdar və şanlı səhifələrdən birini təşkil edir
25 May 13:57
Rauf Əliyev: Ölkəmizdə qeyri-neft sənayesi uğurla inkişaf edir
25 May 13:55
Elmi-Tədqiqat Hematologiya və Transfuziologiya İnstitutunun 75 illiyinə həsr olunan beynəlxalq konfrans keçirilir
25 May 13:53
Bakı Limanının əməliyyatlarının 85 faizi tranzit əməliyyatlarıdır
25 May 13:45
YAP-ın Mərkəzi qərargahında 28 May Respublika Günü münasibətilə Azərbaycan Xalq Cümhuriyətinə həsr olunmuş “Son iclas” filminin təqdimatı keçirilib
25 May 13:30
“Made in Azerbaijan” məhsulları Çindao sərgisində nümayiş olunur
25 May 13:21
Bakıda ilk dəfə “Port Festival” keçirilir
25 May 13:06
Əbülfəs Qarayev: Repressiyaya məruz qalanların sırasında böyük ədiblərin, şəxsiyyətlərin, ziyalıların adları daha çoxdur
25 May 13:02
Baş nazirin müavini: Məcburi köçkünlər yeni və müasir qəsəbələrə köçürülənə qədər onların yaşadığı ictimai binalarda təhlükəsizliyin təmin edilməsi aktuallıq kəsb edir
25 May 13:00
Heydər Əliyev Mərkəzində “Tarixin şah əsərləri” sərgisi açılacaq
25 May 12:59
Hüseynbala Mirələmov: “Erməni havasına oynayan” təşkilatlar heç nə əldə etməyəcəklər
25 May 12:54
Mədət Quliyev: Dövlət başçısı sükanı düzgün saxlamasa, heç bir hüquq-mühafizə orqanı əmin-amanlığı saxlamağı bacarmaz
25 May 12:37
Heydər Əliyev Fondu növbəti iftar süfrəsini Ağsuda açıb
25 May 11:41
Giorgi Volski: Gürcüstan ilə Azərbaycan arasında danışıqlar strateji tərəfdaşlıq əsasında aparılmalıdır
25 May 11:26
ABŞ-ın Mayami-Deyd dairəsinin və Hallandeyl Biç şəhərinin merləri Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 101 illiyi ilə bağlı bəyannamələr imzalayıblar
25 May 11:02
Azərbaycan Ordusunun genişmiqyaslı əməliyyat-taktiki təlimləri başa çatıb
25 May 10:36
“SÖZ” layihəsi yeni təqdimatda
25 May 10:30
“Şəhər ekologiyası” layihəsi uğurla davam edir
25 May 10:28
Bakıda “Müasir abdominal cərrahiyyənin aktual problemləri” mövzusunda elmi-praktiki konfrans keçirilir
25 May 10:26
Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsində “Könüllü fəaliyyət” layihəsinin təqdimatı olub
25 May 10:24
UEFA-nın prezidenti Avroliqanın final oyununun Bakıda keçirilməsi qərarını müdafiə edib
25 May 10:22
YAP Nərimanov rayon təşkilatında ərazi ilk partiya təşkilatlarının sədrləri ilə görüş keçirilib
25 May 10:17
Siyasi diletant Əli Kərimlinin London-Bakı paradoksu
25 May 10:15
Yeni Azərbaycan Partiyası Qubadlı rayon təşkilatında tədbir keçirilib
25 May 10:08
“Nar”-ın da dəstəyi ilə ADA Universitetində uğurlu innovativ layihələr seçilib
25 May 10:06
Azərbaycanın bölgələrində yeni xalçaçılıq müəssisələri yaradılır
25 May 10:03
“Fədaiyyə əl-Misriyyə” dövlət televiziya kanalında Azərbaycan-Misir mədəni əlaqələrindən danışılıb
24 May 21:52
Görkəmli alim Afad Qurbanovun xatirəsi yad olunub
24 May 21:50
Azərbaycanın BMT yanında daimi nümayəndəsi Təhlükəsizlik Şurasında silahlı münaqişələr zamanı mülki şəxslərin müdafiəsindən danışıb
24 May 21:48
Azərbaycan nümayəndə heyəti İstanbulda ümummilli lider Heydər Əliyevin abidəsini ziyarət edib
24 May 21:45
Milli Dram Teatrında növbəti tədbir Xalq şairi Vaqif Səmədoğluya həsr edilib
24 May 21:39
Gənclər təşkilatlarının II respublika forumunun açılışı olub
24 May 21:35
BSU-da tədbir: Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və onun ənənələri
24 May 21:23
Rusiya Əmək və Sosial Müdafiə nazirinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti “DOST” mərkəzi ilə tanış olub
24 May 21:18
Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun növbəti iclası keçirilib
24 May 21:16
28 May - Respublika Günü Uruqvayda qeyd edilib
24 May 21:13
Azərbaycanla Rusiyanın nüvə və radiasiya texnologiyaları sahəsində əməkdaşlıq imkanları müzakirə edilib
24 May 21:04
Qars şəhərində Azərbaycan-Türkiyə qardaşlıq yürüşü keçirilib
24 May 20:44
Dövlət Sərhəd Xidmətinin inzibati binasında “Siyasi repressiya qurbanları muzeyi” açılıb
24 May 20:43
“Anatolian Phoenix-2019” təlimləri başa çatıb
24 May 20:40
Nursultan Nazarbayevə Türk Şurasının Fəxri prezidenti statusu verilib
24 May 20:38
Azərbaycan ilə Gürcüstan arasında Dövlət sərhədlərinin delimitasiyası və demarkasiyası üzrə komissiyaların 12-ci iclası keçirilib
24 May 20:34
Yeni Azərbaycan Partiyası Gənclər Birliyinin üzvləri Milli Məclisdə olublar
24 May 19:31
Donald Tramp: ABŞ ilə Azərbaycan arasında bir çox ortaq maraqlar üzərində qurulmuş güclü tərəfdaşlıq mövcuddur
24 May 19:14
Vergilər Nazirliyində məcburi dövlət sosial sığortasına dair müzakirələr aparılıb
24 May 19:11
Metropoliten könüllüləri Avroliqanın xidmətində
24 May 19:07
Respublika Günü və Azərbaycanın diplomatik xidmət orqanlarının 100 illiyi münasibətilə Londonda rəsmi qəbul keçirilib
24 May 18:55
Dmitri Savelyev: Rusiya ilə Azərbaycan arasında münasibətləri korlamaq cəhdləri baş tutmayacaq

Video

 

Müsahibə

 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31
HAVA HAQQINDA