Ana səhifə »  Mədəniyyət »  Həyat formulu: Görkəmli bakılılar - Solomon Qusman və Lola Barsuk haqqında kitab
A+   Yenilə  A-
Həyat formulu: Görkəmli bakılılar - Solomon Qusman və Lola Barsuk haqqında kitab

Dərin düşünən insan həmişə həyat, tale, bu dünyada qismətinə düşən günləri necə yaşaması barədə fikirləşir. Elə nümunə varmı ki, ona istinad edə biləsən, elə bir yol varmı ki, səni əsaslanacağın prinsiplərə yönəltsin... Həyat formulunu tapmaq, təəssüf ki, heç də hamıya nəsib olmur. Bu formul fərdi, unikaldır. Lakin elə insanlar var ki, onların həyatı yol göstərən ulduz ola biləcək həmin nümunə, həmin formuldur.
Məşhur bakılı, Rusiyanın TASS informasiya agentliyinin baş direktorunun birinci müavini Mixail Qusmanın “Həyat formulu: atam və anam haqqında kitab”ı məhz bu cür insanlara həsr edilib. Xatırladaq ki, Mixail Qusman məşhur “Hakimiyyət formulu” televiziya verilişinin müəllifidir; prezidentlər, öz həyat tarixçəsi, taleyi ilə tanınmış dövlət xadimləri bu verilişin qonağı olublar. Onun kitabı da verilişi kimi maraqlı və cəlbedici alınıb.
M.Qusman kitabı öz valideynlərinə, məşhur bakılılar, görkəmli şəxsiyyətlər - professor Solomon Qusmana və filoloq, pedaqoq, professor Lola Barsuka həsr edib. “Bu kitab onlar haqqında və onların dövrü haqqında, onların yaşadıqları həmin parlaq, namuslu, qüsursuz həyat haqqındadır”, - deyə müəllif “Ön söz”də yazır. Bəli, Solomon Qusman və Lola Barsuk öz həyat formulunu yaradıblar: sadəlik, təvazökarlıq, vicdanlılıq, borc hissi və məsuliyyət üstəgəl bir-birinə, övladlarına, doğmalarına və yaxınlarına, insanlara böyük məhəbbət. Oxucu elə ilk səhifələrdən bu kitabın qəhrəmanlarının təkcə övladları Mixail Qusmana və Yuli Qusmana deyil, həm də bu kitab sayəsində çoxlarına miras qoyduqları həyat formulunu duyacaq.
Biz kitabda Qusmanların nəsli haqqında məlumat alırıq; onların sırasında ədəbiyyatçılar, neftçilər, musiqiçilər, inşaatçılar, həkimlər... var. Onların hamısı əsl bakılı kimi öz şəhərlərini seviblər, onun rifahı naminə çalışıblar. Məsələn, Mixail Qusmanın babasının qardaşı inqilaba qədər Dənizkənarı bulvarın direktoru olub. Müəllif doğmaları haqqında xatirələrində yazır ki, o zaman bu bulvar dənizin sahilində botanika bağını xatırladırdı.
Vurğulamaq lazımdır ki, bu kitab keçən əsrin 40-70-ci illər Bakısının özünəməxsus tarixidir. Bu tarixi indi o qədər də çox insan xatırlamır, lakin onun ruhu Bakının dar küçələrində və həyətlərində yaşayır. O, səs-küylü, bir-birinin köməyinə yetişməyə hər zaman hazır olan xeyirxah qonşuların olduğu həyətlərdə yaşayır. Mixail Qusmanın kitabında Bakı, bax, bu cür canlandırılır.
Mixail Qusmanın atası Solomon Qusman 1904-cü il mayın 9-da, anası Lola Barsuk 1916-cı il aprelin 7-də dünyaya gəlib. Solomon Qusman uzun illər Bakıda Xəzər donanmasında həkim işləyib, Böyük Vətən müharibəsi cəbhələrində həkim kimi fəaliyyət göstərib. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra ömrünün sonunadək ona doğma olan Sabunçu xəstəxanasında işləyib. Solomon Qusman həm də Bakıda tanınmış alim idi. O, professor olaraq Tibb İnstitutunda dərs deyib və kafedra müdiri olub. Lola Barsuk 20 il Xarici Dillər İnstitutunda elmi işlər üzrə prorektor işləyib, sonra M.F.Axundov adına Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Dillər İnstitutunda xarici dillərin tədrisi metodikası və ingilis dilinin leksikası kafedralarına rəhbərlik edib.
Onlar cəmiyyətdə mühüm yer tutublar. Lakin bu ailə öz sadə, təvazökar həyatı ilə fərqlənib. O zaman Qusmanlar Pyotr Montin küçəsində üçotaqlı mənzildə yaşayırdılar. Namuslu həyat onlar üçün hər şeydən üstün idi. Məsələn, tədbirlərin birində Lola Barsukla görüşərkən Heydər Əliyev özü onun işini qiymətləndirmişdi: “Bilirsiniz, Lola Yuryevna, mənim bundan əvvəlki vəzifəmdə (DTK rəhbərliyini nəzərdə tutur) mənə ali məktəb müəssisələrinin demək olar ki, bütün rəhbərləri barədə müxtəlif arayışlar, bəzən iftiralar, hətta donoslar gətirirdilər. Onları çox ağır günahlarda, lakin hər şeydən əvvəl, əlbəttə ki, rüşvətxorluqda ittiham edirdilər. Bəzən ədalətli, daha çoxu ədalətsiz olurdu. Siz isə Bakıda ali məktəbin yeganə rəhbərisiniz ki, haqqınızda heç vaxt bu cür sənəd daxil olmayıb”.
Professor Lola Barsukun tələbələri sırasında həyatda uğur qazanan çoxsaylı insanlar, tanınmış jurnalistlər, professorlar, diplomatlar var. Mədəniyyət və turizm naziri Əbülfəs Qarayev, peşəkar diplomat Fəxrəddin Qurbanov və bir çoxları onun tələbələri olublar.
Kitabda Qusmanlar ailəsi ilə bağlı maraqlı hadisələr təsvir edilib. Solomon Qusman Bakıya tez-tez gələn Vladimir Mayakovski və Sergey Yeseninlə tanış idi. Yesenini elə həkim Qusman Sabunçu xəstəxanasında müalicə etmişdi. Bir dəfə isə o, gəmi təmiri zavodunun xəstəxanaya çox ağır zəhərlənmə ilə gətirilmiş 137 fəhləsini ölümdən qurtarmışdı. Buna görə Azərbaycan KP MK-nın birinci katibi Mir Cəfər Bağırov onu “SSRİ səhiyyə əlaçısı” nişanı ilə təltif etmişdi. Bakıya gəlmiş İosif Stalini müşayiət etmək üçün Xəzər donanmasının ən yaxşı həkimi kimi cəbhədən geri çağırılmışdı. Stalin buradan ABŞ prezidenti və Böyük Britaniyanın Baş naziri ilə görüşmək üçün Tehrana getməli idi.
Solomon Qusman Bakıya, doğma şəhərə çox sadiq idi. Moskvaya, ona təklif edilən yüksək vəzifəyə getməyə razılıq verməmişdi. Bu cür cəlbedici təkliflər Lola Barsuka da olunmuş, o da imtina etmişdi. Professor Adil Baxşəliyev Solomon Qusman haqqında belə yazır: “O, təkcə kafedra müdiri, məşhur professor, yaxşı həkim deyil, hər şeydən əvvəl gözəl keyfiyyətlərə malik insan idi. Kafedrada səmimi, xeyirxah münasibətlərin olmasına çalışırdı. Deyərdi: elə etmək lazımdır ki, evdə iş üçün darıxasan, işin sonunda isə ev üçün darıxasan. Professor Qusman böyük və kiçik vəzifəli əməkdaşlar arasında heç vaxt fərq qoymazdı. O, kimin nəyə ehtiyacı olduğunu bilirdi, onunla 40 il işləmiş sanitarların ad günündə bütün həkimləri toplayar, onlara gül və hədiyyələr aparardı”.
Ata Qusmanı tanıyan hər kəs onu xeyirxah, səmimi, eyni zamanda, ciddi və prinsipial adam kimi xatırlayır. Mixail Qusman kitabında belə bir ştrix verib: “Əgər o, kiməsə “Mən sizə əl uzatmayacağam” desəydi, görüşəndə əlini arxasında qoşalaşdırardı. “Qeyd etməliyəm ki, bunu etmək çox çətindir. Mən özüm bunu bir dəfə sınadım. Uzadılan əli sıxmamaq, praktiki olaraq, mümkün deyil”.
Mixail Qusman valideynlərinin həyatını sanki baş verənlərin şahidi kimi elə canlı təsvir edir ki, oxucu o illərin mühitinə, bənzərsiz aurasına düşür. Axı bütün bunların hamısı olub; bu cür xeyirxah, vicdanlı, səmimi, özünü sevimli işinə həsr edən insanlar olub. Bu bakılılarla qürur duymaq olar. “Mənim gənclik illərimdə Bakıda özünəməxsus fantastik dostluq mühiti var idi. Məsələ təkcə bu gün multikulturalizm adlandırılan milli tərkibin unikallığında deyil. Moskvadan Bakıya iş üçün və ya qonaq gələn dostlarım başa düşə bilmirdilər, necə ola bilər ki, mən tək və ya Yuli ilə, ya da bütöv bir kompaniya ilə Torqovı küçəsində qarşımıza çıxan beş nəfərdən dördü ilə salamlaşır, hətta qucaqlaşır və öpüşürdük. Onlar fikirləşirdilər ki, bu hansısa oyun formasıdır. Əslində isə hamı bir-birini tanıyırdı”, - deyə M.Qusman ovaxtkı Bakı haqqında belə yazır.
Kitabda Mixail Qusmanın çox maraqlı xatirələri var. Məsələn, o, bir dəfə böyük Azərbaycan müğənnisi Müslüm Maqomayein kompaniyasına necə düşdüyünü, Stalinin Bakıda oğlunun olduğu, sonra onun başına nələr gəldiyi haqqında söhbətlərin necə şahidi olduğunu xatırlayır.
Maraqlıdır ki, Solomon Qusman və Lola Barsuk neçə-neçə insanın həyatında mühüm rol oynayıb, silinməz izlər qoyublar. Kitabda həmin insanların - professorların, müəllimlərin, həkimlərin, yazıçıların kitabın qəhrəmanları barədə xatirələrini oxumaq mümkündür.
Mixail Qusman kitab yazmaq fikrinə bir neçə il əvvəl düşmüşdü. Müəllif yazır ki, xatirələri AZƏRTAC-da agentliyin rəhbəri Aslan Aslanovun dəstəyi ilə toplamağa başladılar. Mixail Qusman bu kitabla, demək olar, bizə valideynlərimizi sevməyi, onlarla keçirdiyimiz hər dəqiqənin qədrini bilməyi öyrədir. Axı nə qədər ki bizim valideynlərimiz var, yaşımızdan asılı olmayaraq, biz onların uşaqlarıyıq. Onun kitabı valideynlərə yazılmış himndir. “Məhz onların insani qüdrəti, qüsursuz tərbiyəliliyi, dərin zəkası və fenomenal xeyirxahlığı mənim üçün həyatım boyu can atdığım, təəssüf ki, əlçatmaz zirvələrdir, - deyə müəllif yazır. - Bu, təkcə gözəl sözlər deyil, mənim bu insanların miqyasını dərk etməyim, bundan başqa, bizim hamımızın həyatımızın faciəsini dərk etməyimdir - çünki bu cür insanlar həyatdan gedirlər”.

 
  • Oxunub:  7680  |  
  • Tarix:  29-03-2018  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Ümummilli lider Heydər Əliyev müstəqil Azərbaycan dövlətinin banisidir

17:42
10 Dekabr
Heydər Əliyev – Azərbaycanın müstəqillik məfkurəsi
17:40
10 Dekabr
Yevda Abramov: Azərbaycanda insan hüquqları yüksək səviyyədə qorunur
17:37
10 Dekabr
Azərbaycan beynəlxalq antikorrupsiya hərəkatının fəal üzvüdür
17:35
10 Dekabr
Elmira Süleymanova: Ölkəmizdə insan hüquqları ilə bağlı çoxsaylı qanunvericilik aktları qəbul olunub
17:26
10 Dekabr
Eldar İbrahimov: Azərbaycan aqrar sektorda yetişdirilən məhsulları xarici bazarlara çıxarmaq üçün böyük üstünlüklərə malikdir
17:00
10 Dekabr
Ulu öndər Heydər Əliyev elm və təhsil sahəsində köklü dəyişikliklərin həyata keçirilməsini təmin edib
16:58
10 Dekabr
Dmitri Savelyev: Azərbaycan öz regionunda təhlükəsizliyin qarantıdır
16:53
10 Dekabr
Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi və Xaricdəki Rumınlarla İş üzrə Nazirlik arasında əməkdaşlığa dair müzakirələr aparılıb
16:50
10 Dekabr
İnam Kərimov: İnnovasiyaların tətbiqi məhsulun maya dəyərini 50 faizədək ucuzlaşdıra bilər
16:27
10 Dekabr
Ulu öndər Heydər Əliyev xalqına dərindən bağlı olan və böyük məhəbbət bəsləyən vətənpərvər şəxsiyyət idi
16:23
10 Dekabr
Jurnalistlər hər zaman ulu öndər Heydər Əliyevdən atalıq qayğısı, doğmalıq hiss ediblər
16:16
10 Dekabr
“Xəzər hövzəsi və enerji təhlükəsizliyi” kitabının təqdimatı olub
15:58
10 Dekabr
Rusiyalı şagirdlər ölkəmizdə informatika üzrə keçiriləcək beynəlxalq olimpiadayaya dəvət olunublar
15:50
10 Dekabr
2019-cu ildə tikinti sektoruna dövlət investisiyalarının artması iqtisadi və sosial sahələrə yeni nəfəs verəcək
15:49
10 Dekabr
Ulu Öndərin hakimiyyətdə olduğu hər iki dövrdə Azərbaycan qadınları müxtəlif sahələrdə böyük uğurlara imza atıblar
15:33
10 Dekabr
Sergey Markov: Azərbaycan ümummilli lider Heydər Əliyevin sayəsində Cənubi Qafqazın ən mühüm ölkəsidir
15:25
10 Dekabr
Fuad Nağıyev: Turizm ölkəmizin əsas prioritet sahələrindən biridir
15:03
10 Dekabr
Dövlət Dəniz Agentliyinin nümayəndə heyəti Beynəlxalq Dəniz Təşkilatının rəsmiləri ilə görüşüb
14:53
10 Dekabr
Ümummilli lider Heydər Əliyevin xatirəsi Varşavada anılıb
14:49
10 Dekabr
Ukraynanın birinci prezidenti: Heydər Əliyev özünü ölkəsindən kənarda təsəvvür etmirdi
14:36
10 Dekabr
Ümumdünya İnsan Hüquqları Bəyannaməsinin 70 illiyi münasibətilə Bakıda sərgi açılıb
14:26
10 Dekabr
Azərbaycan ilə Türkiyə arasında kənd təsərrüfatı sığortası üzrə əməkdaşlıq protokolu imzalanıb
14:15
10 Dekabr
YAP Sumqayıt şəhər təşkilatının Heydər Əliyev Məktəbi növbəti məşğələsini Ümummilli Liderin anım gününə həsr edib
14:09
10 Dekabr
Sarayevoda Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyinə həsr olunan konfrans təşkil edilib
14:04
10 Dekabr
“Miqrasiya proseslərinin dövlət tənzimlənməsi” istiqaməti üzrə ixtisasartırma kursu təşkil edilib
13:52
10 Dekabr
Bakıda Beynəlxalq Əmək Təşkilatının dəstəyi ilə seminar keçirilir
13:50
10 Dekabr
Vitali İqnatenko: Heydər Əliyev zamanın fövqündə duran şəxsiyyətdir
12:52
10 Dekabr
YAP Ağstafa rayon təşkilatında “Heydər Əliyev daima Azərbaycan xalqının qəlbindədir” mövzusunda anım tədbiri keçirildi
12:48
10 Dekabr
Türkiyəli nazir: Türkiyə kənd təsərrüfatı sahəsində tətbiq etdiyi yenilikləri Azərbaycanla bölüşməyə hazırdır
12:46
10 Dekabr
Səbail rayonunda payız-qış mövsümünə hazırlığın yekunu ilə bağlı iclas keçirilib
12:33
10 Dekabr
Şamil Ayrım: Heydər Əliyev şəxsiyyətinin ucalığı hər zaman xalqlarımız tərəfindən ehtiramla xatırlanacaq
12:26
10 Dekabr
Pərviz Şahbazov: 25 meqavatlıq külək, günəş və bioenerji mənbələri üzrə stansiyaların istifadəyə verilməsi planlaşdırılır
12:24
10 Dekabr
Ölkəmiz Vyanada “Avropa Mədəni İrs İli-2018” adlı tədbirdə təmsil olunub
12:18
10 Dekabr
Misir və Livan mətbuatı ulu öndər Heydər Əliyev haqqında silsilə məqalələr yayıb
12:16
10 Dekabr
İsmayıllı və ətraf rayonların əhalisinə pulsuz hüquqi yardım göstərilib
12:04
10 Dekabr
AMEA-da “Heydər Əliyev: Zaman, şəxsiyyət və əbədiyyət” mövzusunda elmi konfrans keçirilib
11:51
10 Dekabr
BSU-da “Müasir cəmiyyət: beynəlxalq münasibətlər, gələcək naminə dialoq” mövzusunda müzakirələr aparılıb
10:54
10 Dekabr
Doqquz ayda kənd təsərrüfatının ÜDM-də payı 4,3 faiz artıb
10:51
10 Dekabr
Naxçıvanın Bakıdakı daimi nümayəndəliyinin kollektivi ulu öndər Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edib
10:49
10 Dekabr
Prezident İlham Əliyev Beynəlxalq Şahmat Federasiyasının prezidentini qəbul edib
10:47
10 Dekabr
Hafiz Paşayev: ADA Universitetinin kampusu yaşıl enerji və smart texnologiyası əsasında qurulub
10:46
10 Dekabr
Sergey Lavrov: Xəzərin hüquqi statusuna dair Konvensiya müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığın inkişafına güclü təkan verəcək
10:43
10 Dekabr
Prezident İlham Əliyev Türkiyənin kənd təsərrüfatı və meşəçilik nazirinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib
10:38
10 Dekabr
Bakıda aqrar və yaşıl texnologiyalar üzrə beynəlxalq forum işə başlayıb
10:35
10 Dekabr
Azərbaycan Lüksemburq Beynəlxalq Bazarında böyük stendlə təmsil olunub
10:30
10 Dekabr
Mariana Vasileva: Prezident İlham Əliyev və Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva ölkədə idmanın və incəsənətin inkişafına böyük töhfə verirlər
10:14
10 Dekabr
Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri sutka ərzində atəşkəs rejimini 27 dəfə pozub
09:37
10 Dekabr
Boqotada Kolumbiya KİV nümayəndələrinə Azərbaycan haqqında geniş məlumat verilib
09:29
10 Dekabr
Ümummilli lider Heydər Əliyevin xatirəsi Səudiyyə Ərəbistanında anılıb
09:27
10 Dekabr
Elçin Mirzəbəyli: Ermənistan təkcə Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatında yox, həm də MDB-də təklənir
09:26
10 Dekabr
Londonda ümummilli lider Heydər Əliyevin xatirəsi anılıb
09:23
10 Dekabr
Mixail Qusman: AZƏRTAC mötəbər informasiya mənbəyidir
14:32
08 Dekabr
Hikmət Babaoğlu: Ermənistan hər dəfə Azərbaycanın diplomatik həmlələri ilə autsayder vəziyyətinə salınır
13:31
08 Dekabr
İsa Həbibbəyli: Naxçıvan ərazi etibari ilə qədim türk-Azərbaycan torpağıdır və burada ermənilərin heç bir izi yoxdur
13:29
08 Dekabr
Niyazi Səfərov: Genişmiqyaslı sənayeləşmənin həyata keçirilməsi əsas hədəflərdən biridir
13:27
08 Dekabr
Zahid Oruc: Konstantin Zatulin öz mövqeyi ilə Rusiya dövlətinə zərbə vurur
13:24
08 Dekabr
Vaşinqtonda Azərbaycan Parlamentinin 100 illiyi qeyd olunub
13:21
08 Dekabr
Tahir Rzayev: Azərbaycan həm iqtisadi inkişafına, həm də ictimai-siyasi sabitliyə görə bir çox ölkələr üçün nümunədir
11:06
08 Dekabr
Vaşinqtonda Azərbaycan Parlamentinin 100 illiyi qeyd edilib və “Əbədi Ezamiyyət” filminin təqdimatı keçirilib
11:03
08 Dekabr
Nazir: İran ilə Azərbaycan arasında rabitə və yüksək texnologiyalar sahəsində əməkdaşlıq daha da genişlənəcək
10:58
08 Dekabr
Pərviz Şahbazov: Bu qərar bazarın və neft sənayesinin inkişafı üçün çox mühüm addım oldu
10:56
08 Dekabr
Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında yeni sazişə dair danışıqların növbəti mərhələsi yanvarda keçiriləcək
10:51
08 Dekabr
Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəsi 28 dəfə pozub
17:54
07 Dekabr
Azərbaycan könüllülərinin həmrəylik festivalında əmək yarmarkası təşkil edilib
17:43
07 Dekabr
Oqtay Əsədov: Rusiya-Azərbaycan əlaqələrini pozmaq mümkün deyil
17:39
07 Dekabr
Əli Hüseynli: Zatulinin “Lazarev klubu”nda çıxışı Rusiyanın rəsmi dairələrinə uğursuz cavab cəhdidir
17:36
07 Dekabr
Bəxtiyar Əliyev: Zatulinin hərəkətlərinə lazımi siyasi qiymət verilməlidir
17:31
07 Dekabr
Milli Məclisin aqrar siyasət komitəsinin iclası keçirilib
17:27
07 Dekabr
Bu il 330 məcburi köçkün üçün kiçik ailə təsərrüfatı yaradılıb
17:20
07 Dekabr
Milli Məclisin növbəti plenar iclası keçirilib

Video

 

Müsahibə

 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
HAVA HAQQINDA
Bakı
gündüz+9 +12
gecə+6 +8