Ana səhifə »  Mədəniyyət »  AYB ədəbiyyat məbədidir
A+   Yenilə  A-
AYB ədəbiyyat məbədidir
Onunla görüşümüz əlamətdar bir günə təsadüf etdi. Ulu öndər Heydər Əliyevin yubileyi ərəfəsinə. Həm də yazıçı Anarın Heydər Əliyevlə bağlı xatirələrinin toplandığı “Unudulmaz görüşlər” kitabı işıq üzü görmüşdü. Həmsöhbətimiz qəzetçilərin ədəbiyyat söhbətinə marağını görüb AYB-nin rəhbərliyində təmsil olunan digər şəxsləri də görüşümüzə dəvət etdi: AYB-nin birinci katibi, şair Fikrət Qoca, katib Arif Əmrahoğlu, gənclər üzrə katib Rəşad Məcid, “Ulduz” jurnalının baş redaktoru, gənclər şurasının rəhbəri, yazıçı Elçin Hüseynbəyli, “Dünya ədəbiyyatı” dərgisinin baş redaktoru, şair Səlim Babullaoğlu.
 Söhbətə ənənəvi olaraq ədəbiyyatın yaranması, onun problemləri və bu problemlərin həlli yollarının çözülməsi ilə körpü salmadıq. ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 86-cı ildönümünün bir addımlığında olduğumuzdan “Yeni Azərbaycan” qəzetinin nümayəndələri qonaq statusundan istifadə edərək söhbətə girişi də fərqli başladı:
- Ulu öndər Heydər Əliyev Azərbaycan ədəbiyyatı üçün kim idi? Azərbaycan ədəbiyyatının hamisimi və ya vəfatından sonra haqqında bu ədəbiyyat var olana qədər müraciət edəcəyi real qəhrəmanmı?
Anar: Heydər Əliyev haqqında çox yazılıb, qalın-qalın kitablar çıxıb. İllər keçdikcə daha da çox yazılacaq, tarixin süzgəcindən keçmiş qiymətlər daha da dəqiqləşdiriləcək, dünyada və ölkəmizdə baş verəcək olayların, gələcək hadisələrin kontekstində Onun xidmətləri daha dərindən dərk ediləcək. Amma bu gələcək nəsillərin işidir. Bugünkü nəsillərin, Onun çağdaşlarının, özəlliklə Onunla bu və ya digər dərəcədə təmasda olanların borcu isə Heydər Əliyevlə bağlı anlarını, xatirələrini yubanmadan qələmə almaqdır.
Fikrət Qoca: Məncə, Heydər Əliyevin AYB-nin fəxri üzvü olmasını xatırlatmağımız sualınızın ətraflı cavabı deməkdir.
Anar: Son kitabım olan “Unudulmaz görüşlər”də Heydər Əliyevlə bağlı təkcə şəxsi görüşlərimizin təəssüratları yox, dahi siyasətçinin AYB və müxtəlif tədbirlərdə çıxışları da yer alıb. Heydər Əliyev Azərbaycan üçün gördüyü işlər qədər ədəbiyyat üçün də dəyərli işlər görüb. Təkcə bir faktı deyim ki, AYB və ədəbi orqanların, tərcümə mərkəzinin dövlət büdcəsindən maliyyələşməsi Azərbaycan ədəbiyyatının yaşaması, var olması üçün atılan başlıca addımdır. Sağlığında bu böyük insan çox vacib işlərinin olmasına baxmayaraq, yazıçıların yubileylərində şəxsən iştirak edirdi. Yazıçıların, incəsənət adamlarının xatirə muzeylərinin açılması Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə başladı. Bu addım isə birbaşa cəmiyyətin formalaşmasına, tərbiyəsinə hesablanmışdı. Onu da deyim ki, “Unudulmaz görüşlər” əsərim əvvəlcə silsilə şəklində “525-ci qəzet”də çap olundu. Daha sonra həmin silsilə yazılar kitab şəklində işıq üzü gördü. Heydər Əliyev şəxsən bütün yazıçı və şairlərin yubileylərinə, yaradıcılıq gecələrinə gəlir, sonuna qədər otururdu və özü də etiraf edirdi ki, belə məclislər Ona mənəvi rahatlıq gətirir. Qələm adamları da həmişə onu diqqətdə saxlayıblar. Hətta işləmədiyi dönəmlərdə belə Heydər Əliyev yadımızdan çıxmayıb. O zaman biz Moskvadan yenicə qayıtmış Heydər Əliyevi qurultayımıza dəvət etdik, gəldi. Bir az öz yetişdirdiyi kadrlardan gileyli idi. İkinci dəfə respublikaya rəhbərlik etməyə başlayanda yenə də ədəbiyyatımıza öz qayğı və diqqətini əsirgəmədi.
- “İngilis ədəbiyyatı ölkəsi üçün ingilis siyasətçisindən daha çox iş görüb” deyimi hamımıza tanışdır. Bu mənada Azərbaycan ədəbiyyatının hansı xidmətləri var?
Anar: Əvvəla, qeyd edim ki, bu il Yazıçılar Birliyi 75 illik yubileyini qeyd edəcək. AYB ədəbiyyat məbədidir. Düzdü, həmişə bunu da demişəm ki, AYB-nin taleyində ləkəli səhifələr də, 37-nin ürək ağrıdan məqamları da olub. Amma vətən müharibəsi illərində bizim neçə-neçə yazıçımız cəbhələrdə olub. Həlak olan yazıçı və şairlərimiz də var. Cəbhə xatirələrini sonradan əsərlərə çevirənlər də. Təəssüf ki, Yazıçılar Birliyində bəzi mənfi proseslər müharibədən sonra da davam etdirildi. Heydər Hüseynovu, Cəfər Cəfərovu, Mikayıl Rəfilini İttifaqdan çıxartdılar. Bunlar hamısı olub. Amma bununla bərabər Sovet rejimi daxil olmaqla Azərbaycan dilinin yaşamasında, mənəviyyatının formalaşmasında yazıçıların AYB-nin üzvləri və onun ədəbi orqanlarının da rolu böyük olub. Bu orqanlar olmasaydı, bugünkü ədəbi dilimiz də bu səviyyədə olmazdı. Xüsusilə, bu son vaxtlara qədər-Heydər Əliyev hakimiyyətə gələnə qədər biz çətinliklə də olsa, jurnalların nəşrini davam etdirdik. İndi nəşrin səviyyəsi, çap olunan əsərlərlə bağlı bəzən irad da tuturlar. Məsələ bundadır ki, ədəbi nəşrləri yüz faiz kamil əsərlərlə təmin etmək mümkün deyil. AYB-nin 1400 üzvü var və bunların hamısı eyni səviyyədə deyil. Və samballı əsərlər hamıdan umulmur. AYB olaraq düşünürük ki, bu qəzet və jurnallar olmasa, ədəbiyyat da olmaycaq. Və gücümüzü ədəbiyyatımızın qorunmasına veririk. Bizim təklifimizlə Tərcümə Mərkəzi yarandı. Əvvəllər AYB-nin dörd bölməsi fəaliyyət göstərirdisə, indi artıq 12 bölməsi var və bütün Azərbaycanı əhatə edir. Bunların üstünə Moskvada, Türkiyədə, Gürcüstanda fəaliyyət göstərən filiallarımızı gəlsək, onda işimizin miqyası daha aydın görünər. Qurultaydan sonra Dərbənddə də birliyin şöbəsini açmaq fikrindəyik. Gənclərlə işimizi genişləndiririk. “Ulduz” jurnalı tamamilə gənclərin ixtiyarına verilib, “Dünya ədəbiyyatı” və “Körpü” dərgiləri gənc ədəbiyyatçı Səlim Babullaoğlunun və tənqidçi Əsəd Cahangirin ixtiyarındadır, Gənc Ədiblər Məktəbi yaradılıb. Gənclər üzrə katib Rəşad Məcid, gənclər şurasının sədri Elçin Hüseynbəylidir. İstedadlı, sağlam gənclərə inanırıq və ədəbiyyatın taleyini onlara etibar edirik. Ən son işimiz “Bayatı” kitab mağazasının açılması və orada reallaşan “İmza günü” layihəsidir ki, bu da göründüyü kimi, uğurlu bir addımdır. Düzünü deyim ki, heç mən də gözləmirdim ki, layihə belə uğur qazanacaq.
- AYB-nin strukturu böyüyüb. Maraqlıdır, bəs bu prosesə paralel olaraq, Azərbaycan ədəbiyyatı və onun cəmiyyətə təsiri də böyüyürmü?
Anar: Bu məsələdə vəziyyət o qədər də ürəkaçan deyil. Səbəbi də odur ki, bütün dünyada virtual münasibətlər formalaşmağa başlayıb. Televiziya, internet insanların həyatında xüsusi önəm kəsb edir. Maddi tərəfləri də üstünə gələ bilərik: hamının kitab almaq imkanı yoxdu. Əvvəllər kitablar 30-50 min tirajla çap olunurdu, indi 1000 tirajla çıxanda sevinirik. Eləcə də ədəbi nəşrlər. Amma keyfiyyətcə, əlbəttə, ədəbiyyatımızda dəyərli əsərlərin yaranmasını müşahidə edirik. Bu proses nəsrdə, şeirdə, dramaturgiyada, tənqiddə də öz əksini tapır.
- Bu gün ədəbiyyata dövlət qayğısı sizi-AYB-nin sədri Anarı qane edirmi?
Anar: Məni qane edir. Ədəbiyyatın problemlərinin həlli üçün hansı məsələ ilə bağlı Prezidentə müraciət etmişiksə, problem az vaxt ərzində öz həllini tapıb. Ən son müraciətimiz bir il bundan öncə təqaüdlərin verilməsi ilə bağlı olub, 50-si yaşlı, 20-si gənc olamqla yazıçılara verilməklə təqaüd ayrılıb. Bundan başqa bizim Şüvəlanda yaradıcılıq evimiz var idi. O vaxt həmin evi qaçqınlara verdik. Bu yaxınlarda Prezidentə müraciət etdik ki, həmin evi bizə qaytarsınlar. Dövlət fondundan Dəvəçidə yeni yaradıcılıq mərkəzinin tikintisi üçün pul ayrıldı və inşaat işləri başladı. Həm də təkcə AYB-nin deyil, rəssamlar və bəstəkarlar ittifaqlarının da yaradıcılıq mərkəzləri orada yerləşəcək. Daha bir xahişimiz AYB-nin binasının bərpası və təmiri ilə bağlı idi ki, artıq bu işlər başa çatıb və ən müasir üslubda, standartlara cavab verəcək şəkildə bərpa edilmiş bina bura daxil olanları heyran edir. Bu il isə AYB-nin 75 illik yubileyinin keçirilməsi ilə bağlı mən yenə də Prezidentə müraciət etdim.
- Amma yenə də narazılıqlar var.
Anar: Təsəvvür edin ki, son iki ildə 140 yazarımız mükafat alıb. Yazıçılar Birliyinin isə 1400 üzvü var. Ailə vəziyyəti ilə, müxtəlif çətinliklərlə bağlı müraciət edənlər var. Anlatmaq olmur ki, Prezident təqaüdləri təminat fondu deyil, bu təqaüd ədəbiyyatdakı xidmətlərə görə verilir.
- Son illər AYB-dən qopmaları geri dönmələr əvəzləyib. Bu qayıdış dövlət qayğısının artmasıyla, yoxsa sırf ədəbi yaradıcılıqla bağlıdı?
Anar: Mən deyə bilmərəm kim hansı məqsədlə geri qayıdır. Amma bir şeyi qeyd edim ki, Azərbaycan ədəbiyyatına xidmət etmək istəyən, bu ədəbiyyatın formalaşmasına xidmət göstərmək istəyən hər bir kəsə bizim qapılarımız açıqdı.
- 60-cı illərin nəslindən söz düşəndə göz önünə yeni modern nəfəsli ədəbiyyat gəlir. Sizin nəslin sələflərinə olan münasibət, bu gün xələflərinizin sizə münasibətindən kəskin fərqlənir. Bunun bənzər və fərqli cəhətlərini necə xarakterizə edərsiniz? Yəni, qəbul etdiyiniz estafeti faktiki olaraq kimlərə verirsiniz.
Anar: Kənardan göründüyü kimi, yaşlılar və gənclər qarşıdurması yoxdur. İstedadlı və istedadsız var, sağlam düşüncəli və məntiqi pozuq, istedadı iddiasından qat-qat aşağı olan adamlar var. Hətta o dərəcədə istedadsız və məntiqləri pozuq adamlardır ki, tənqid və təhqiri fərqləndirə bilmirlər. Amma ümumiyyətlə, gənclərimiz çox ümidverən, öz dəsti-xətti olan yazarlardır və mən düşünürəm ki, biz ədəbiyyatımızı etibarlı əllərə əmanət edirik. Bu etimadı gənclər artıq öz əsərləri ilə sübut edirlər. Bizim nəsil isə ədəbiyyata gələndə əvvəlki nəsildən fərqlənməyə çalışırdı, onları inkar etməyə çalışmırdı. Biz çalışırdıq daha fərqli yazaq, seçilək, həyatın görünməyən tərəflərinə işıq salaq. Bu bəlkə də bizim yox, zamanın xüsusiyyətindən irəli gəlirdi. Repressiya xofu arxada qalmışdı, əvvəlki nəsildən öz cəsarəti ilə fərqlənən gənclər yazmağa başlamışdılar. Biz onların yaza bilmədiklərini yazırdıq.
Fikrət Qoca: İndiki atalar oğullar münasibətində düşmənçilik münasibətləri var. Və hər yerindən duran da açıqlama verir ki, Nobel mükafatı alacam. Əvvəl yaz, sonra al o mükafatı. Bir balaca inkar, daha çox fərqli görünmək məsələləri hər dövrdə olur. Amma bu təhqir elementləri ilə zəngin olmalı deyil. Tənqid edə bilirsən, buyur. Təhqir etmək insanın qüruruna, heysiyyətinə toxunmaq isə bu ədəbiyyat savaşı deyil.
Anar: Hətta o qədər dayaz fantaziya nümayiş etdirirlər ki, onların normal, psixi vəziyyətləri yerində olan adam olmalarına şübhə etməyə başlayırsan.
- Həmin o adamların nə ictimai, nə də siyasi nüfuzu yoxdu. Bununla belə məsələyə çox həssaslıq göstərirsiniz.
Fikrət Qoca: Bütün bü mübarizələr arxada qalacaq. Ədəbiyyat yaranacaq və həmin o qarşıdurmanın yaranacaq ədəbiyyata dəxli yoxdu. Ədəbiyyat yaranır və ədəbi proseslərin qarşısını almaq mümkün deyil. Amma bizim nəslin sözə, ədəbi prosesə münasibəti bir qədər fərqlidi. Belə məşhur bir deyim var: deyilən söz yadigardır. Bir müddət keçəcək və gələcək nəsil bizi onlara yadigar qalmış həmin sözdən öyrənəcək.
Rəşad Məcid: Qəzet konservləşdirilmiş zamandır deyirlər. O konservlər açılanda baxacaqlar ki, AYB yalnız ittiham olunub. özü də ədəbi proseslərə təsirinin azlığı, fəaliyyətsizliyi ilə yox. Cavab ona görə lazımdı ki, gələcək nəsillər həqiqəti yalandan ayıra bilinsinlər.
Anar: Biz Nazim İbrahimovu AYB-yə təsərrüfat üzrə müavin gətirdik, yazdılar ki, Anar qumar dostunu bura gətirdi. Mən kartda “duraçki”dən başqa oyun bilmirəm. Nazim İbrahimov isə heç onu da bacarmır... Bütün ictimai düşüncə etiraf edir ki, “İmza günü” uğurlu bir layihədir. Bizim “gənclər” isə yazırlar ki, AYB-yə ayrılan vəsaiti “İmza günü” kimi mənasız layihələrə sərf edirlər. Bu layihəyə heç bir vəsait ayrılmır. Mağaza AYB-nin, kitab isə müəllifin. Alıcı gəlib kitab alır. Buyurub gəlsinlər, iştirak etsinlər. Herostrat kompleksi yaşayanlar heç vaxt ədəbiyyat yarada bilməycəklər. Zaman keçəcək, bu deyişmələr, filanlar unudulacaq, yalnız yaranmış ədəbiyyat ortada qalacaq.
Elçin Hüseynbəyli: Söhbət ədəbiyyat savaşından getmir. Bu, əxlaq davasıdır. Biz tamam başqa əxlaqın adamlarıyıq. Onlar üçün söz söymək, təhqir etmək üçün vasitədir, bizim üçün isə söz müqəddəsdir və ədəbiyyat yaratmaq üçündür.
- Ədəbiyyatın inkişafı göz önündədir. Amma bu da aksiomadır ki, ədəbiyyat ədəbi tənqidlə bərabər inkişaf edir. Bu gün ədəbi tənqid susqundur. Bunun səbəbləri barədə nə düşünürsünüz?
Anar: Tənqidçi üçün ən xeyirlisi yazıçını tənqid etməkdir. Tənqid edəndə hamı səndən razı qalır, yalnız tənqid etdiyin obyekt səndən narazı qalır. Tərifləyəndə isə hamı səndən narazı qalır, bir təriflənən razı olur. İndi istedadlı tənqidçilərimiz var. Amma onlar da əlaqələrinin pozulmasını istəmirlər.
- Gəlin bir az da qarşıdan gələn qurultaydan danışaq. AYB rəhbərliyi olaraq, bu qurultaydan nə gözləyirsiniz?
Anar: İki ildir Kiyevdə Ukrayna Yazıçılar Birliyi ilə bərabər “Sərhədsiz söz” layihəsini gerçəkləşdiririk. Bu il təklif etdim ki, “Sərhədsiz söz”ün toplantısı Bakıda olsun. Bu platforma 20 ölkədən 50-yə yaxın yazıçını əhatə edir. Cənab Prezident təklifimi razılıqla qarşıladı. Bu layihə müxtəlifdilli yazarların bir-birinin ədəbiyyatı ilə tanış olmağına, ədəbiyyatın başqa dillərə tərcüməsinin sürətlənməsinə hesablanıb. Hələ ki, bu işi lazımınca sürətləndirə bilməmişik. Amma düşünürəm ki, artıq tanışlıq mərhələsi uğurlu alınıb. AYB-nin qurultayı keçirilərkən bu layihə də öz əksini tapacaq. Yubiley çərçivəsində müxtəlif topluların nəşrinə hazırlaşırıq. “Mən Manas oğluyam” toplusu artıq hazırdır. Məzmunu çingiz Aytmatov və Azərbaycan mövzusudur. Onun Azərbaycan haqqında yazdıqları və Azərbaycanda onun haqqında yazılanlar bu topluya daxil ediləcək. Daha bir kitab - “Əsrlərdən əsrlərə” və AYB-nin tarixinə aid kitab-albom çapa hazırlanır.
Fikrət Qoca: ötən qurultay ədəbi dairələrlə yanaşı, ictimaiyyətin də diqqətini çəkdi, xeyli mübahisələrə səbəb oldu və burada qəribə heç nə yox idi. İndi də yəqin ki, maraqlar var, müzakirələr olacaq.
Rəşad Məcid: Son on illə müqayisədə ədəbiyyata marağın artmasını heç kim dana bilməz. Həm əsərlərin yaranması, həm kitaba marağın artması əlamətdardır. Təbii ki, ədəbi aləmdə növbəti qurultay əhəmiyyətli hadisə kimi yadda qalacaq. Eyni zamanda, böyük tədbirlər planı işlənib hazırlanıb. Bununla belə fövqəladə nəsə baş verəcəyini gözləmirik. Əvvəlki qurultayların davamı kimi ənənəvi olacaq.
Səlim Babullaoğlu: “İmza günü” ən maraqlı layihələrdən olsa da, biz bir qədər fərqli layihələr üzərində də düşünürük. Məsələn, qəzet və metro kitablarının çapı, bu günlərdə Kapellhausda reallaşan “2+1” layihəsi. Bu layihə ədəbiyyatın və musiqinin sintezindən tamaşaçı və oxucuya çıxmaq cəhdi idi və hesab edirəm ki, uğurlu da alındı.
Elçin Hüseynbəyli: Bizim daha bir təklifimiz var: analoqu olmayan ədəbiyyat bayramı. Bu bayram açıq havada - küçələrdə, istirahət yerlərində keçiriləcək. Monotamaşalar, teatrlaşdırılmış şeirlər. Poeziya və hətta, ədəbiyyat həvəskarlarının bayramın təşkilatçılarının sırasına qatılması da nəzərdə tutulur. Bu ədəbiyyata marağın artırılmasına yönəldilmiş bir hadisə olacaq, məncə.
Anar: Cavanların təklif etdikləri layihələri həmişə dəstəkləyirik. Sadəcə, detallarını işləyib gətirmələri kifayətdir.
Elçin Hüseynbəyli: Ədəbiyyat elə bir sahədir ki, təkbaşına yol gedə bilməz. Və dünyanın bugünkü diktəsi, ümumiyyətlə, incəsənətin bütün növlərinin sintezini tələb edir. Düşünürük ki, yubley ərəfəsində Bakıdan kənara çıxaq. Məsələn, yubiley tədbirlərinin bir neçəsi Sumqayıtda keçirilsin.
- Ədəbiyyat bütün dövrlərdə tarixin çağırışlarına cavab verir və bu çağırışları özündə tərənnüm edir. Bugünkü cəmiyyətin çağırışları necə, Azərbaycan ədəbiyyatında öz əksini tapa bilirmi?
Anar: Yəqin ki, tam yox. Amma qismən cavab verən əsər də var. Bəlkə də, yazıçı hadisənin içində olanda əsər yaranmır. Bəlkə hadisənin üstündən müəyyən vaxt keçəndən sonra, müəyyən təhlillər aparıb nəticə çıxarandan sonra yaranır əsərlər, yəni, bu sırf yaradıcılıq prosesi ilə bağlı bir şeydi və o məqamı da mütləq qeyd edim ki, hər bir istetdadlı yazıçı bir az da öncəgörən olmalıdı. Baş verən hadisənin axarını öz istədiyi şəklə salsa da, o reallıqla hesablaşmalıdı.
- Ədəbiyyatı dəyərləndirmək kriteriyaları itmiş kimi görünür. AYB ədəbi tənqidi yetişdirmək, ədəbi zövqü formalaşdıraq yönümündə iş aparmaq, fəaliyyətini bir qədər də bu istiqamətə yönəltmək fikrində deyil ki?
Anar: Yeni kitablar, onların təqdimatları, artıq köhnəlmiş və oxucu üçün marağını itirmiş ədəbi aktların yeni layihələrlə əvəzlənməsi, ədəbiyyatın təbliği ilə yanaşı, məhz ədəbi zövqün formalaşmasına da yardımçı olur. Tərcümə və tənqid məktəbinin tam dirçəlməsi və ayaqda durması üçün görülən işlər öz bəhrəsini verəndə ədəbiyyat topluma müdaxilə edə bilmək imkanı da qazanacaq. Amma bu günün tələbləri də başqadı. Ədəbiyyat virtual dünya ilə sıx bağlı olmalıdır. Televiziyalar da bu təbliğata qoşulmalıdır. Bu gün televiziyalara baxın, çox vaxt cəmiyyətin zövqünü korlamaqla məşğuldur və bir əsasları da var ki, məhsulları tamaşaçı istəyinə hesablanıb. İş o yerə çatıb ki, cadugərləri, falçıları təbliğ etməklə məşğul olurlar. Elə bil Nərimanov yenə də bir “Pir” hekayəsi yazmalıdır ki, bunlar ayılsınlar. Televiziyalar cəmiyyətin sağlamlaşması üçün bədii ədəbiyyatı, musiqini, teatrı təbliğ etməlidir. Düşüncə və zövq sağlam cəmiyyətdə birləşir. Amma bu gün eybəcərliklər ciddi müzakirə mövzusuna çevrilir. Adama elə gəlir ki, XIII əsrdə yaşayırıq. Bizim bir layihəmiz də televiziya kanalları ilə bağlı olacaq. Ədəbiyyatın təbliği telekanallardan da keçməlidir.
Səlim Babullağolu: Sovet dövrünün özünün təqdirəlayiq ənənələri var idi ki, yenə də o üsullardan bir qədər modern şəkildə istifadə etmək olar. Bununla belə, mən şübhə edirəm ki, 100 min tirajla çıxan ədəbi bir nəşrin elə o sayda da oxucusu olsun. Yaxşı ədəbiyyat həmişə az oxunub. Normal ədəbiyyat yenə də oxunur. Say dəyişib təbii. Və ədəbiyyatın da gücü öz ətrafına həmin o sayı daha çox cəm etməkdir.
Arif Əmrahoğlu: Ədəbi proses müəllif, mətn və oxucu arasında baş verir. Bizim ədəbiyyat nə qədər maraqlı da olsa Bakıdan kənara çıxmır, heç demək olar ki, rayonlara gedib çatmır. Rayonlarda ədəbiyyat televiziyadan görünən qədərdir. Sanki televiziya nəyi göstərirsə ədəbiyyat odur. Ədəbi proseslərdən oxucuların böyük hissəsi kənarda qalır. Və bu da ona gətirib çıxarır ki, artıq orta yaş həddinə çatan yazarlarımız gənc nəslə o qədər də məlum deyil. İsa Muğannanın “İdeal” əsərini oxuyanların sayı barmaqla hesablana bilər. O da filoloqlar. Yazıçılar Birliyinin üzvlərinin hamısının yazıçı olduğunu güman etmək olmaz. Bu birlik həm də sözü sevənlər birliyidir. Soruşula bilər ki, burada birlik üzvlərinin sayı azdır, hələ filiallar da yaradırsız? Biz ədəbiyyatı sevdirmək, cəmiyyətilə ədəbiyyatın münasibətini tənzimləmək amacayındayıq. çalışırıq ki, regionları da Bakı ədəbi prosesinə qoşa bilək.
- Bütün bu problemlərə diaspor ədəbiyyatının problemləri də əlavə olunub.
Anar: Qurultayın gündəliyində Dərbənd, Pribaltika, İsveçrə, Amerika üzrə təmsilçiliyimizi yaratmaq nəzərdə tutulub. Elə bilirəm ki, ədəbiyyatımızın ölkə hüdudlarından kənarda da təbliği üçün bunun böyük əhəmiyyəti olacaq.
Səlim Babullaoğlu: 2004-cü ildən bu yana bir neçə xarici ölkədə yazarlarımızdan- həm 60-cı illərin yazarlarından, həm gənclərdən tərcümələr olub və baxmışıq ki, mətnə münasibət eynidir. Burada oxucunu hansı mətn cəlb edirsə, o ölkələrdə də həmin mətnlər bəyənilib. Bizdə bir müddət sonra əlahiddə ehtiyac yaranacaq ki, diaspora ədəbiyyatının ehtiyacları üçün dövlətin yardımı, dəstəyi olsun. Azərbaycanın klassik irsi, 20 əsr klassikası, həm də müasir ədəbiyyatımız zaman-zaman xaricə çıxsın. İldə dünyanın beş aparıcı dilində ədəbi nümunələrin antologiyasını çap etmək və bura 20,-25 müəllifi daxil etmək məncə dövlət üçün əslində çox kiçik xərclərdir. Məsələn, Almaniyadan Orxan Aras Bakıda qonaq olanda hesablamışdı ki, bu antologiyanın alman dilində nəşri və KİV-lə təbliğatı 10 min avro tələb edirdi. Azərbaycan ədəbi nümunələrinin Avropanın mədəniyyət diktə edən ölkəsi olan Almaniyada yayımlanması qarşısında bu xərc o qədər də böyük məbləğ deyil. Bütün ölkələrdə nüfuzu olan yazıçılardan yararlanaraq ədəbiyyatımızın təbliği ilə məşğul ola bilərik. Amma vətən - ölkə dəstək olanda təbii ki, diasporanın da stimulu olacaq.
- Ədəbiyyat və ideologiya və yaxud sifarişli ədəbiyyat. XX əsrdə ölkəmizin tarixində çox böyük hadisələr baş verib. Müstəqillik və Qarabağ hadisələrinin heç biri insanların-təkcə Azərbaycan oxucusunun deyil, dünya oxucusunun müraciət edəcəyi şəkildə ədəbiyyatda öz əksini tapa bilmədi. Ədəbiyyat yoxdursa, deməli teatrdan, kinodan da danışmağa dəyməz. Bəlkə sifariş lazımdı?
Anar: Mən elə bilirəm ki, bunu ədəbiyyatın publisistika janrı öz üzərinə götürməlidi. II Cahan savaşından dərhal sonra da belə oldu. Əvvəl məşhur publisistik əsərlər yaradıldı, işıq üzü gördü. Bədii ədəbiyyat nə qədər güclü olsa da, faktların öz önəmi var. Və mən düşünürəm ki, dövlətin bu məsələlərlə bağlı xüsusi təbliğat idarəsi olmalıdır. Bu məsələləri həm diaspor ədəbiyyatı, həm də həmin ölkələrin təbliğat vasitələri ilə koordinasiya edən təbliğat idarəsi.
Fikrət Qoca: Diaspor ədəbiyyatının sənədli janrını toplamaq, yaymaq və bunu daha çox ölkəmizin sərhədlərindən kənarda etmək lazımdır. Kənar müəlliflərin də barmaqla sayılacaq qədər olsa mətnləri var. Xocalı ilə bağlı bunları araşdırıb ortaya çıxarmaq, bir qədər həssas və diqqətli olmaq lazımdır. Balayan Xocalı soyqırımı ilə bağlı yazır ki, türk uşağı ağlayırdı biz onu ağaca mıxladıq, anasının döşünü də kəsib uşağın ağzına basdıq. Bu faşist vəhşiliyini qəzet və jurnallar-KİV-lər dünyaya yaymalıdır. Dediyiniz işi əslində qəzetçilər başlamalıdı. Əsl yazıçı olmayanlar, sadəcə ədəbiyyata həvəs kimi baxanlar bu faktlara öz fantaziyalarının gözü ilə baxanda həqiqəti korlayırlar. çoxlu sayda əsərlər çapdan çıxır. Baxırsan həqiqətə kölgə salıb, keyfiyyətsiz əsərlər qoyurlar ortaya.
Anar: Bu mövzu ilə spekulyasiya edənlər də var.
- Söhbətin bu məqamında Anar müəllimi “Sizsiz” romanının yazıldığı tarixə qaytarmaq istəyirik. Sovet dövründə publisistikanın incisi hesab edilən bu əsərin ardınca “Unudulmaz görüşlər” yazıldı və eyni səviyyədə qarşılandı. Ona görə də, hesab etmirsiniz ki, Qarabağ hadisələri ilə bağlı ən sanballı publisistik əsərlər yazmaq sizin boynunuza düşür.
Anar: Bu məsuliyyət hamımızın boynundadı. Mən çoxdandı Qarabağ hadisələri ilə bağlı publisistik bir əsər işləmək istəyirəm. Amma söhbət burada janrdan getmir. Təbii ki, mənim publisistikamla hansısa istedadlı bir qəzetçinin yazacağı publisistik bir kitabın fərqi olacaq. Hər kəsin peşəsinin xüsusiyyətlərindən qaynaqlanacaq bu fərq. Amma fikrimi gerçəkləşdirməkdə qərarlıyam.
Rəşad Məcid: 80-ci illərdə Qarabağ hadisələri yenicə başlayanda Anar müəllimin bir yazısı çap olundu: “Qarabağ şikəstəsi...” Şuşa səfərindən qeydlər, tarixi məqamlarla bağlı yazıçı baxışlarının işıq saldığı həqiqətlər.
Anar: Bir onillik ərzində bir neçə böyük faciə baş verdi həyatımızda. Həmin o faciələrin şahidlərinin, o faciədən sağ çıxanların ifadələri əsasında yaranan sənədli əsərlər sonradan bədii ədəbiyyata köçə bilər. Bu gün sənədli əsərlər tələb olunur.
Elçin Hüseynbəyli: İdeoloji məsələlərlə bağlı mən də bir-iki məqama toxunmaq istəyirəm. Dövlətin konkret olaraq Qarabağla, bizə qarşı edilən bu təcavüzlə bağlı ideoloji proqramı olmalıdır. Və bu ideoloji proqramın əsaslarından birini də məhz bədii mətnlər təşkil etməlidir. Bu hərəkat kampaniyaçılıq xatirinə yox, məqsədli şəkildə start götürməlidir. Bizdə bir qədər yanlış düşüncələr də var. Məsələn, niyə biz Qarabağ haqqında bir melodrama işləməyək. Dərhal etiraz edirlər, faciəni melodrama kimi işləməkmi olar? Olar, niyə olmur. Amerika döyüş filmlərinə marağı nəzərə alıb bu üsula əl atdı. Amerikalı həmişə qalibdir, həmişə haqlıdır və ədalət uğrunda ən yaxşı, döyüşkən mübarizdir. Mən vətəni sevdirmək üçün kinonun, ədəbiyyatın, musiqinin bütün janrlarından istifadə etməliyəm. çünki hər janrın öz seyrçisi var. Məqsəd də seyrçini qazanmaq və onu məlumatlandırmaqdan ibarətdir. Və hətta ən kiçik janrlarda belə faciələrimizin əksini tapmasına çalışsaq bundan yalnız qazanarıq. Mən bir yazar olaraq düşünürəm ki, bu proqram çox gecikir. Və söhbət ondan gedir ki, bizim ideoloji ədəbiyyata çox ciddi şəkildə ehtiyacımız var. Məlumat üçün onu da deyim ki, mənim təklifimlə Kaşqari Fondu ilə bərabər, bu il Qarabağ və soyqırımı mövzusunda ən yaxşı rəsm müsabiqəsi keçirmək fikrindəyik. Müsabiqə qaçqın şəhərciklərində məskunlaşan məktəblilər arasında keçiriləcək. Və bütün bunlar görüləcək işlərin başlanğıcıdı. Həyata keçirdiyimiz işlərin inkişaf etməsi, yeni ideyaların meydana gəlməsi üçünsə artıq maliyyə dəstəyi, yəni, dövlət dəstəyi lazımdır. Bu dəstək ona görə lazımdır ki, təkcə özümüz yazıb özümüz oxumayaq, yazdıqlarımızı başqaları da oxusun.
- Fəallığınız qazandığınız mükafatlarda da öz əksini tapır. Bu il gənc yazarlar, konkret olaraq bu görüşdə iştirak edən Səlim Babullaoğlu və Elçin Hüseynbəyli ən ali ədəbiyyat mükafatı olan “Qızıl kəlam”a layiq görüldü. Hansı hissləri keçirirsiniz? Yeri gəlmişkən, bu münasibətlə sizi təbrik edirik.
Elçin Hüseynbəyli: Mən düşünürəm ki, bu mükafat ortaq-hamımızın mükafatıdır və bütövlükdə Yazıçılar Birliyinin uğurudur.
Səlim Babullaoğlu: Mənim fikrimcə, dövlətin ən kiçik mükafatını belə, ən böyük mükafat kimi qəbul etmək yazıçının borcudur. Biz əlbəttə ki, şeir yazanda, ya da nəsr yazanda, mükafat haqqında düşünmürük. Amma yaradıcılığımız dövlət tərəfindən yüksək səviyyədə mükafatlandırılırsa, qiymətləndirilirsə, bu təbii ki, çox yaxşıdır.
- Azərbaycan cəmiyyəti dünyanın şöhrətli yazarlarını, məsələn Şekspiri, Dostoyevskini, Markezi, demək olar ki, hamısını tanıyır. Maraqlıdır, dünya ictimaiyyəti də bizim Cəlil Məmmədquluzadə, Hüseyn Cavidlə yaxından tanışdı?
Anar: Markezin arxasında neçə yüz milyonluq ispan dili durur. Dostoyevskini rus dili dəstəkləyir. Ən böyük problem az əhalisi olan ölkənin yazıçısı olmaqdır. Bu həm də ədəbiyyatın dünyaya çıxışına maneçilik törədir. Aytmatovu misal gətirəndə də bilirik ki, onun dünya şöhrətinə önəmli dərəcədə səbəb rus dilində yazmasıdır.
Fikrət Qoca: Bizim dil ərazimiz kiçikdir.
Səlim Babullaoğlu: Yazıçının taleyini ölkənin taleyi həll edir. Miqyas böyüdükcə yazıçının tanınma dairəsi də artır.
Anar: Ona görə də, fikrimiz bölmələrimizin yarandığı şəhərləri ədəbiyyat ocaqlarına çevirməkdir.
- Bu gün böyük yazarımızın xəyal etdiyi Bakı qurulur: Məlik Məmmədli arzu edirdi ki, Bayıldan Zığa qədər bulvar olsun, 20 yanvar prospekti salınsın, vağzaldan “Fizuli” meydanınadək istirahət guşəsi salınsın, Xocalı soyqırımını əks etdirən prospekt olsun. Bu gün Bakı Məlik Məmmədlinin arzuladığı kimi qurulmaqdadı. Bu, xəyalların gerçəkləşməsidirmi? Həm tənqidiniz, həm də şəhərin proqramı təklif edilən əsərinizin reallığa çevrilməsi sizdə hansı hissləri oyadır?
Anar: Bəlkə şəhər rəhbərliyi də “Ağ qoç qara qoç” əsərimi oxuyub. Amma orda mən təhlükələrdən də yazmışam. Dini fanatizm təhlükəsi, terror təhlükələri. Arzularla bərabər xəbərdarlıqlar da var. Bugünkü cəmiyyətdə arzularımız həyata keçdikcə sevinirik, amma təhlükələrin də reallaşmağa başlaması qəlbimizi ağrıdır. Lap elə son olaraq Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında baş verən hadisələri götürək....
- Bəs, Azərbaycan mətbuatında vəziyyət necədir: Qartal Təkin Qaplansoy və Hədyan Həris azalıbmı 2003-dən bu yana?
Anar: Həndəsi proporsiyada artıb və bayağılıq çoxalıb. Hərdən özünü azad yazar adlandıran, müxalif sayan qəzetçilərlə görüşürəm. Bu adamlar o qədər yalan danışıblar ki, artıq düz danışmağı da yadırğayıblar. Ona görə də, danışanda da heç kim inana bilmir. Bu müxalif mətbuatın vəziyyətidir. İqtidar mətbuatında da bəzi problemlər var. Hətta ən demokrat və sivil cəmiyyətlərin də öz problemləri var. Bu problemləri işıqlandırmaqdan çəkinmək lazım deyil. Hər iki düşərgənin mətbuatı problemlərə işıq salmağı bacarmalı, onun aradan qaldırılmasına yardımçı olmalıdır. Yəni, mətbuat cəmiyyətin güzgüsüdür. Qəzetlərin problemlərindən biri də səhifəlik yazıların verilməsidir. Bu gün o yazılar oxunmur. Bizim “Ədəbiyyat qəzeti”nin də belə bir problemi var və həll etməyə çalışırıq. Nə qədər maraqlı yazılar olur-olsun bu günün oxucusunun tələbləri tam başqadır.
- “Beşmərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi”. Müharibə veteranı, nüfuz sahibi olan bir ailənin oğlunun taleyinin timsalında ədəbiyyat cəmiyyəti qamçılayırdı.
Anar: Bu əsər “Ağ liman”ın davamıdır. Müharibə iştirakçıları-həyatlarını təhlükəyə atan və ölümlə qarşılaşıb qələbə çalan bu adamlar hörmətə layiqdir. Amma onlardan bəziləri yeni dövrlə ayaqlaşa bilmirlər. Stalinin dəmir pərdəsi arasında yetişən və saxta əxlaq nümayiş etdirən bu adamların müharibə iştirakçısı olmaları kimi haqları var cəmiyyətdə. Amma onların mühafizəkar düşüncələrinə tənqidi yanaşmaq da olar. Onların cəmiyyəti azad insanın ölümünə hesablanmışdı.
- Təhminənin ölümü azad insanın məğlubiyyəti idimi? Niyə öldürdünüz Təhminəni?
Anar: Tolstoy “Anna Karenina”nı niyə öldürüb? Leyli ilə Məcnun əzablardan keçəndən sonra evlənə bilməzdilərmi? Təhminənin ölümü oxucunu həyəcanlandırmaq, heyrətdə buraxmaq üçün deyildi. Və əslində, mən düşünürəm ki, “Beşmərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi” oxucu tərəfindən qəbul edildiyi kimi yalnız məhəbbət romanı deyil. Bu azad olmayan cəmiyyətdə azad insanın faciəsidir. Əsərin qəhrəmanlarından biri ölür, amma ikinci qəhrəman həmin cəmiyyətin qanunlarına təslim olur və adi, arzuları olmayan, çərçivəyə alınmış həyat keçirən canlıya çevrilir. Təhminənin ölümü isə labüd idi. çünki o cəmiyyət azad insan üçün məzardan başqa bir seçim qoymurdu.
Rəşad Məcid: Günel xanımın çox gözəl bir əsəri var: “Altıncı”. Anarın “Beşmərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi”ndə oxucuya qaranlıq qalan suallar, bəzi qəhrəmanların gələcək taleyi qələmə alınıb. Və əsər həmin romanın davamıdır. Bu yaxınlarda Anar müəllimin “Ağ liman”, “Beşmərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi” və Günel Anarqızının “Altıncı povestin” povesti bir kitab şəklində çapdan çıxacaq.
- Anar müəllim “Cavid ömrü” ilə kino yaradıcılığına nöqtə qoymaq niyyətindədir, yoxsa qarşıda daha bir görüş olacaq?
Anar: Mirzə Fətəli Axundovun həyatından bir film işləmək istəyirəm. Bəzi məmurlar əngəl törətməsələr.
Anar müəllim sonda bu görüşə və maraqlı söhbətə görə, sizə və görüşdə iştirak edən AYB üzvlərinə təşəkkür edirik.
Söhbəti qələmə aldı: KƏBUTƏR
 
  • Oxunub:  19380  |  
  • Tarix:  16-05-2009  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Əmək pensiyalarının minimum məbləğinin artırılması böyük sosial əhəmiyyət daşıyır

20 Avqust 00:13
Əli Kərimlinin dövlətçilik və hüquqi təfəkkürü məntiqsiz və natamamdır
19 Avqust 23:20
Altı ayın uğurları: Azərbaycan liderliyini saxlayır
19 Avqust 20:58
Yanvar-iyun aylarında pensiya və müavinətlərin maliyyələşdirilməsinə yönəldilmiş vəsaitin məbləği ötən ilin müvafiq dövrünə nisbətən 3,4 faiz artırılıb
19 Avqust 20:52
Çinin Şansi istedadlar dərnəyinin nümayəndə heyəti AZƏRTAC-da olub
19 Avqust 20:46
Rusiya-Azərbaycan: İqtisadi inkişafımızı bərabər həyata keçiririk
19 Avqust 20:44
Naxçıvanda yüksək bal toplamış tələbələrlə görüş olub
19 Avqust 20:37
Cavanşir Paşazadə: Ölkəmizdə həyata keçirilən böyük sosial paketin əhatə dairəsi kifayət qədər genişdir
19 Avqust 18:04
Rafiq Bayramov: Mədəniyyət sahəsində müasir sistemin qurulması, xidmət səviyyəsinin yüksəldilməsi istiqamətində ardıcıl işlər aparılır
19 Avqust 18:02
“Suriya düyünü”: təhlükəsizlik zonası və risklər
19 Avqust 17:40
Vergilər, Daxili İşlər nazirlikləri və Baş Prokurorluğun mətbuat xidmətləri birgə məlumat yayıblar
19 Avqust 17:30
“ASAN xidmət" mərkəzinin tikintisində "Yaşıl ASAN" konsepti tətbiq olunur
19 Avqust 17:26
Daxili İşlər naziri Daxili Qoşunların paytaxtda yerləşən “N” saylı hərbi hissəsində olub
19 Avqust 16:45
Rauf Əliyev: Azərbaycan unikal sosial-iqtisadi inkişaf modelinə malik olan ölkədir
19 Avqust 16:16
İçərişəhər haqqında film beynəlxalq kinofestivalda göstəriləcək
19 Avqust 15:52
Naxçıvan Qarnizonu qoşunlarında növbəti komanda-qərargah təlimi icra olunur
19 Avqust 15:46
Ölkəmizdə vahid məktəbli forması 2020-2021-ci tədris ilindən tətbiq ediləcək
19 Avqust 15:44
Sona Əliyeva: Azərbaycanda əhalinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi siyasəti ardıcıl xarakter daşıyır
19 Avqust 15:27
İlham Məmmədov: Bu il ərzində ölkəmizdə minimum pensiya məbləğinin əhəmiyyətli şəkildə artması təmin edilib
19 Avqust 15:24
Peşə təhsili müəssisələrinə sənəd qəbulu yekunlaşır
19 Avqust 15:05
“Avro 2020”: UEFA nümayəndələrinin Bakıya işgüzar səfəri başlayıb
19 Avqust 14:57
Mir Şahin Gəncə teraktı ilə bağlı - şok VİDEO yaydı
19 Avqust 14:33
Azərbaycan Gürcüstanın ticarət tərəfdaşları sırasında ilk beşlikdədir
19 Avqust 14:06
Qadın voleybolçulardan ibarət Azərbaycan millisi Sloveniya yığmasına qalib gəlib
19 Avqust 14:04
Sabah Abşeron çimərliklərində 25-27 dərəcə isti olacaq
19 Avqust 14:01
Çörək alarkən və saxlayarkən diqqət yetirilməli məsələlər
19 Avqust 12:33
Avqustun 19-u Ümumdünya Humanitar Yardım Günüdür
19 Avqust 12:25
Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə elmi-tarixi və fəlsəfi müstəvidə baxış
19 Avqust 12:17
“Sosial bağlar” layihəsi çərçivəsində 250 ailə üçün meyvə bağlarının salınmasına başlanılıb
19 Avqust 11:45
Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsində növbəti kollegiya iclası keçirilib
19 Avqust 11:42
Bakı məktəblərində iki sinfin bütün şagirdləri ali məktəblərə qəbul olublar
19 Avqust 11:37
Futbol üzrə Azərbaycan Premyer Liqasının ikinci turunun təqvimi açıqlanıb
19 Avqust 11:33
Maestro Niyazinin xatirəsi yad olunacaq
19 Avqust 11:23
Bakalavrların qəbul olunduqları təhsil müəssisələrində qeydiyyatı davam edir
19 Avqust 11:19
Qazlı sudan aşırı dərəcədə istifadə insulta səbəb ola bilər
19 Avqust 10:53
“Azərsu” ASC-nin sədri Qazaxda vətəndaşları qəbul edib
19 Avqust 10:41
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: Azərbaycanın layiqli övladları, əsgər və zabitləri ilə fəxr edirəm
19 Avqust 10:30
İlahiyyat İnstitutunun rektoru sənədlərin qəbul prosesini izləyib
19 Avqust 10:22
Azərbaycan Almaniyaya ixracı artıb
19 Avqust 10:16
Abituriyentlərin nəzərinə: boş qalan plan yerlərinə ixtisas seçimi bu gün başa çatır
19 Avqust 09:50
Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəs rejimini 23 dəfə pozub
19 Avqust 09:43
Muğam Mərkəzində “Rast dünyası” adlı konsert olacaq
19 Avqust 09:38
Qusarda Cibir-Həzrə-Mucuq-Sudur avtomobil yolu yenidən qurulur
19 Avqust 09:36
Dünya şöhrətli müğənni Müslüm Maqomayevin xatirəsi anılıb
19 Avqust 09:33
Müdafiə Nazirliyi: Ordumuz düşmənin istənilən fəaliyyətini müxtəlif kalibrli silahların nişangahı altında saxlayır
17 Avqust 15:43
Anna Netrebko Azərbaycana qonaqpərvərlik üçün təşəkkür edib
17 Avqust 15:02
“Əlilliyi olan şəxslərin məşğulluq qabiliyyətlərinin artırılması proqramı” iştirakçılarının seçiminə başlanıb
17 Avqust 13:36
Şəhriyar Məmmədyarov Sinkfild kuboku turnirində mübarizə aparacaq
17 Avqust 12:47
Dünyanı fəth edən ecazkar səs
17 Avqust 12:36
“ASAN Yay Festivalı” Gəncədə
17 Avqust 12:31
Gömrük təmsilçiliyi institutu təkmilləşdirilir
17 Avqust 12:27
Bu il Azərbaycanın əsas kapitalına 7 milyard manatdan çox vəsait yönəldilib
17 Avqust 10:38
Bakalavrların nəzərinə: qeydiyyatdan keçməyənlər qəbul olunanlar siyahısından xaric ediləcəklər
17 Avqust 10:36
Deputat: Ölkəmizdə sosial siyasət ardıcıl və davamlı olacaq
17 Avqust 10:33
Dünya birjalarında neftin qiyməti bahalaşıb
17 Avqust 10:02
Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəs rejimini 21 dəfə pozub
17 Avqust 09:57
İmtahanda rekord bal toplayan Bərdə məktəblisi
17 Avqust 09:50
“İaşə müxalifəti” bütün ümidlərini xarici anti-Azərbaycan dairələrin ayırdığı qrantlara bağlayıb
17 Avqust 09:48
Əmək pensiyalarının minimum məbləğinin artırılması böyük sosial əhəmiyyət daşıyır
16 Avqust 21:23
Prezident İlham Əliyev Sərhəd Mühafizəsinin 100 illik yubileyi münasibətilə DSX-nin şəxsi heyətini təbrik edib
16 Avqust 21:16
Gürcüstanın hökumət rəsmiləri azərbaycanlıların yığcam yaşadıqları Marneuli rayonunda olublar
16 Avqust 20:24
İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzi Beynəlxalq Bank ilə əməkdaşlıq edəcək
16 Avqust 20:17
Ədliyyə Nazirliyinin yerli qurumlarına qulluğa qəbulla bağlı açıq müsabiqə elan edilir
16 Avqust 19:59
Avropa-Qafqaz-Asiya nəqliyyat dəhlizinin Azərbaycan hissəsində daşınmış yüklərin həcmi açıqlanıb
16 Avqust 19:55
General-mayor Elçin İbrahimov: Azərbaycan sərhədçiləri qoyulan tapşırıqları qısa müddətdə yerinə yetirməyə qadirdirlər
16 Avqust 19:48
Rusiyanın və İranın hərbi gəmiləri Bakı limanını tərk edib
16 Avqust 19:35
Bakıda WKF hakimlər komissiyasının seminarı yüksək səviyyədə keçirilib
16 Avqust 18:07
Prezident İlham Əliyev milli bayram münasibətilə İndoneziya Prezidentini təbrik edib
16 Avqust 17:53
Bu il Zaqatalanın fındıq bağlarından 15 min tondan çox məhsul yığılması gözlənilir
16 Avqust 17:41
Patruşev İrəvanda: şübhələr, qeyri-müəyyənlik və suallarla dolu müttəfiqlik
16 Avqust 17:33
Zenit-Raket Qoşunlarında döyüş atışlı təlimlər keçirilib

Video

 

Müsahibə

 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
HAVA HAQQINDA