Ana səhifə »  İqtisadiyyat »  Azərbaycanda "elektron hökumət"ə keçid üçün əlverişli şərait mövcuddur
A+   Yenilə  A-
Azərbaycanda "elektron hökumət"ə keçid üçün əlverişli şərait mövcuddur

"Elektron hökumət" quruculuğu (EHQ) dünya səviyyəsində yeni təcrübədir və onun həyata keçirilməsi zamanı meydana çıxan problemlər də çox zaman obyektiv xarakter daşıyır. Elə isə EHQ məsələlərinə beynəlxalq aləmdə mövcud olan yanaşmalar və problemlər əsasında Azərbaycanda bu sahədə mövcud vəziyyətə nəzər salmaq olar.
Ümummiyətlə, "elektron hökumət" quruculuğuna şərait yaradan amillər sırasında əsasən, siyasi, hüquqi, texniki və mədəni faktorlar göstərilir. Siyasi amil elektron hökumət quruculuğunda, əsasən, siyasi iradə, siyasi sabitlik, siyasi sistem, dövlət islahatları, proseslərə rəhbərlik, hökumətin İKT-dən istifadənin genişləndirilməsinə münasibəti və bu kimi digər xüsusiyyətlərdə özünü göstərir. Bununla bağlı Azərbaycana nəzər saldıqda, EHQ-nin dövlət siyasətinin tərkib hissəsi olması özünü bu istiqamətdə atılan konkret addımlarda təsdiq edir. Qeyd edək ki, Azərbaycanda elektron hökumətin formalaşdırılması Ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən 2003-cü ildə imzalanmış "Azərbaycan Respublikasının inkişafı naminə informasiya-kommunikasiya texnologiyaları üzrə Milli Strategiya" ilə qarşıya qoyulmuş mühüm vəzifələrdən biridir. Prezident İlham Əliyevin bu məsələyə böyük önəm verməsi EHQ-yə əlverişli şərait yaradıb. "Azərbaycan Respublikasında rabitə və informasiya texnologiyalarının inkişafı üzrə 2005-2008-ci illər üçün Dövlət Proqramı"nın ("Elektron Azərbaycan") və 2010-2012-ci illəri əhatə edən ikinci "Elektron Azərbaycan" Dövlət Proqramı və "Azərbaycan Respublikasında "Elektron hökumət"in formalaşdırılması üzrə Fəaliyyət Proqramı"nın icrası ilə yanaşı, iqtisadi və sosial sahələr üzrə təsdiq edilmiş onlarla dövlət proqramı çərçivəsində də "elektron hökumət" layihələri həyata keçirilməkdədir. Deməli, siyasi cəhətdən Azərbaycanda elektron hökumət quruculuğunda hər hansı problem, yaxud maneə mövcud deyildir.
Məsələnin hüquqi tərəfinə gəldikdə, Azərbaycan Prezidentinin 5 fevral 2013-cü il tarixində imzaladığı "Elektron hökumət" portalı haqqında Əsasnamə"nin təsdiq edilməsi və elektron xidmətlərin genişləndirilməsi ilə bağlı tədbirlər barədə Fərmanı ilə bu sahədə praktik və hüquqi addımların genişləndirilməsi imkanı yaranıb. Bəllidir ki, elektron idarəçilik özü ilə bərabər informasiya təhlükəsizliyini daha da aktuallaşdırır. 2009-cu il sentyabrın 30-da "Kibercinayətkarlıq haqqında" beynəlxalq Konvensiyanın təsdiq edilməsi haqqında Qanun imzalanıb. Bundan sonra 2012-ci il sentyabrın 26-da İnformasiya təhlükəsizliyi sahəsində fəaliyyətin təkmilləşdirilməsi tədbirləri haqqında Azərbaycan Prezidenti Fərman imzalayıb. Fərmanda müvafiq qurumlara verilən tapşırıqların icrası informasiya məkanının kiberhücumlardan qorunması səviyyəsini daha da artıracaq.
EHQ-nin həyata keçirilməsində texniki amillərə isə əsasən, əhalinin internetə çıxış imkanları, mobil və kompüter texnologiyalarının yayılma səviyyəsi, internetin sürəti, qiyməti, İKT infrastrukturunun vəziyyəti və digər göstəricilər daxildir. Bu gün Azərbaycanda bir çox xidmətlərin elektronlaşdırılması prosesi gedir. Bu isə ölkənin hər yerindəki vətəndaşlarının genişzolaqlı internetlə təminatının əhəmiyyətini artırır. Bildiyimiz kimi, Azərbaycanda genişzolaqlı internet xidmətlərinin göstərilməsinə 2006-cı ildən başlanılıb. Hazırda ölkədə hər 100 nəfərə düşən internet istifadəçilərinin sayı 73-ə, genişzolaqlı internet istifadəçilərinin sayı isə 55-ə bərabərdir. Ölkədə ən yeni 3G, 4G xidmətləri təqdim edilir və hər 100 nəfərə düşən mobil abunəçilərin sayı 110-a bərabərdir.
Eyni zamanda, əhalinin keyfiyyətli internetlə təmin olunması yönündə işlər davam etdirilir. 2014-2016-cı illər ərzində ölkənin hər bir yaşayış məntəqəsində əhalinin yüksəksürətli genişzolaqlı internetlə təminatı nəzərdə tutulub. Belə ki, yaxın gələcəkdə "Milli genişzolaqlı internetin inkişafı" layihəsinin həyata keçiriləcəyi gözlənilir. Layihənin məqsədi ucqar kənd yaşayış məntəqələrini 30 Mbit/s, şəhərləri 100 Mbit/s həddində sürətli internetlə təmin etmək və genişzolaqlı internet istifadəçilərinin sayını 85 faizə çatdırmaqdır ki, bu da Azərbaycana 2017-ci ilədək dünyanın inkişaf etmiş ölkələrinin səviyyəsinə çıxmağa imkan verəcək. 
EHQ-də mədəni faktorlar əhalinin İKT-yə etibarı, "elektron hökumət"ə keçidə psixoloji hazırlığı kimi məqamları əhatə edir. Əhalinin 73 faizinin internet istifadəçisi olduğunu nəzərə aldıqda Azərbaycanda elektron hökumətə keçidin ciddi sosial maneə ilə qarşılaşmadığını demək olar. Lakin elektron fəaliyyətlə bağlı bəzi sahələrdə vətəndaşların yeniliyə o qədər də hazır olmadığı özünü göstərir. Məsələn, alış-veriş zamanı vətəndaşlar əsasən nağdla ödəməyə üstünlük verirlər. Bunun səbəblərindən biri çalışan əhalinin bir qisminin əməkhaqlarını nağd şəklində alması, başqa bir səbəb satış məntəqələrinin bəzilərində POS-terminalların olmamasıdır. Lakin ən əsas səbəb bir çox vətəndaşların nağd ödəniş vərdişindən əl çəkməyə o qədər də maraq göstərməməsidir. Görünür, bu sahədə daha sürətli irəliləyişin əldə olunması üçün əhali arasında təbliğat və maarifləndirmə işlərinin genişləndirilməsinə ehtiyac var.
Ümumilikdə, Azərbaycanda "elektron hökumət"ə keçid üçün əlverişli şərait mövcuddur. Əhalinin sürətli internetə çıxışının daha da genişləndirilməsi, kibercinayətkarlıqla mübarizənin gücləndirilməsi və insanların "elektron hökumət"ə keçidə mənəvi hazırlığının yüksəldilməsi bu prosesi daha da asanlaşdıracaq.
Hülya MƏMMƏDLİ,
Yazı "Multimedia Mərkəzinin keçirdiyi "Onlayn media 2014" müsabiqəsinə təqdim olunur

 
  • Oxunub:  20550  |  
  • Tarix:  13-11-2014  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Əli Əhmədov: Əli İnsanov əvvəlki səhvinin mənəvi yükünü nəinki dərk edir, hətta onu yenidən etməyə hazırdır

21 Mart 17:46
Azərbaycan və Argentina arasında əməkdaşlığın perspektivləri müzakirə edilib
21 Mart 17:42
Formula 1 Azərbaycan Qran-Prisinə hazırlıq davam edir
21 Mart 17:39
Mənəvi dəyərlərimizə böyük qayğı
21 Mart 17:35
Əli Həsənov: Nursultan Nazarbayevin qərarı qazax xalqının firavan gələcəyini təmin edəcək
21 Mart 15:07
Doğma bulvarda Novruz...
21 Mart 14:09
İstanbulda türk xalqlarının təmsil olunduğu Novruz şənliyi keçirilib
21 Mart 14:07
Suraxanı rayonunda Novruz bayramı geniş qeyd edilir
21 Mart 14:02
Azərbaycan və İran dövlət sərhədində Novruz bayramı münasibətilə tədbir təşkil olunub
21 Mart 13:53
Meksikada Novruz bayramı və Azərbaycan Mədəniyyəti Günü qeyd olunub
21 Mart 13:49
21 mart - Beynəlxalq Meşələr və Ağaclar Günüdür
21 Mart 13:43
Azərbaycan komandası Xüsusi Yay Olimpiya Oyunlarında möhtəşəm qələbə qazanıb
21 Mart 13:38
Paytaxtımızda Novruz bayramı böyük təntənə ilə qeyd edilir
21 Mart 13:30
UNESCO-nun baş qərargahında Alim Qasımovun “Yeddi gözəl” muğam konserti olub
21 Mart 13:24
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Dariqa Nazarbayevanı təbrik edib
21 Mart 10:16
Qırxa yaxın ölkənin iştirak etdiyi sərgidə XİN-in Beynəlxalq İnkişafa Yardım Agentliyi öz stendi ilə təmsil olunub
21 Mart 10:12
“Avro 2020”: Bu gün Azərbaycan millisi ilk oyununa çıxacaq
21 Mart 10:09
Azərbaycan və Xorvatiya arasında müdafiə sahəsində əməkdaşlıq müzakirə edilib
21 Mart 10:03
Elmar Məmmədyarov: Ermənistanın hərbi işğalına son qoyulacağı təqdirdə, Azərbaycan Cənub-Cənub əməkdaşlığına daha fəal töhfə verə biləcək
21 Mart 09:58
Azərbaycana yaz gəldi…
20 Mart 17:30
Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi Novruz bayramı münasibətilə hərbi hospitalda olub
20 Mart 16:09
Gürcüstan Prezidenti Salome Zurabişvili Qardabanidə azərbaycanlıların Novruz şənliklərinə qatılıb
20 Mart 16:00
Prezidentin Mətbuat Xidmətinin məlumatı
20 Mart 15:36
Azərbaycan Ordusunun nümayəndələri Pakistanın Milli Gününə həsr olunmuş paradda iştirak edəcəklər
20 Mart 15:25
Prezidentin Mətbuat Xidmətinin məlumatı
20 Mart 14:41
Novruz bayramı muxtar respublikamızda yüksək əhval-ruhiyyə ilə qeyd edilib
20 Mart 14:32
Azərbaycan ilə Çili arasında müxtəlif sahələrdə əlaqələrin inkişafı üçün geniş potensial var
20 Mart 14:29
20 mart – Ümumdünya Yer Kürəsi Günüdür
20 Mart 14:24
Bayram konserti əsgər və zabitlərdə xoş əhval-ruhiyyə yaradıb
20 Mart 14:19
Hikmət Hacıyev: Azərbaycanın işğal edilmiş torpaqları azad olunmalı, qaçqın və məcburi köçkünlər öz torpaqlarına qayıtmalıdırlar
20 Mart 11:51
İsveçrədə Novruz bayramı sevinci yaşanıb
20 Mart 11:49
Prezident: Bizim beynəlxalq mövqelərimiz möhkəmlənir
20 Mart 11:45
“İdman – sağlamlıq, dostluq, birlik...” mövzusunda keçiriləcək rəsm müsabiqəsinin təqdimatı olub
20 Mart 11:43
Vaşinqtondakı Azərbaycan məktəbində Novruz bayramı qeyd olunub
20 Mart 11:40
“Azərxalça”nın filiallarında Novruz şənlikləri keçirilib
20 Mart 11:37
Prezident: Cənub Qaz Dəhlizinin icrası ölkəmizin uzunmüddətli, dayanıqlı inkişafını təmin edəcək
20 Mart 11:36
Kiyevdə keçirilən Novruz şənliyində Azərbaycanın milli mətbəx nümunələri təqdim olunub
20 Mart 11:34
Novruz bayramı - ortaq mənəvi dəyər kimi
20 Mart 11:33
Prezident İlham Əliyev: Bu gün Azərbaycan islahatların yeni mərhələsinə qədəm qoyub
20 Mart 11:31
Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində bayram tədbiri keçirilib
20 Mart 11:29
Prezident İlham Əliyevin Novruz bayramı münasibətilə Azərbaycan xalqına təbriki
20 Mart 11:15
Baş nazirin müavini Əli Əhmədov Bilgəhdəki sosial xidmət müəssisəsində keçirilən bayram tədbirində iştirak edib
20 Mart 11:14
Akademik Nərgiz Paşayeva Oksford Universitetinin Bodli Kitabxanasının yaradıcısının şərəfinə təşkil edilən təntənəli qəbulda iştirak edib
20 Mart 11:13
Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə kimsəsiz və xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün Novruz şənlikləri keçirilib
20 Mart 11:12
Əli Həsənov: Bob Woodwardın “Fear: Trump in the White House” kitabında yayılan məlumat yalan və saxtadır
20 Mart 11:12
“Araşdırmaq lazımdır ki, burada yanğın törətmə əməli olub, ya yox”
20 Mart 11:11
Bundestaqda Azərbaycan-Almaniya əməkdaşlığının perspektivləri ilə bağlı növbəti simpozium keçirilib
20 Mart 11:09
Əli Əhmədov: Əfv Sərəncamı Prezident İlham Əliyevin humanizm siyasətinin daha bir nümunəsidir
20 Mart 11:08
Baş nazirin müavini: Hökumətin imkanları artdıqca Prezident İlham Əliyev əhalinin sosial müdafiəsi istiqamətində addımlar atacaq
20 Mart 11:07
Ağsaqqallar Şurasının sədri Novruz bayramı münasibətilə Azərbaycan xalqını təbrik edib
20 Mart 11:05
Azərbaycan heç bir qüvvənin diktəsi ilə hərəkət etmir, tam müstəqil siyasət həyata keçirir
20 Mart 11:04
Berlində keçirilən görüşlərdə Azərbaycan-Almaniya əlaqələrinin inkişafına dair fikir mübadiləsi aparılıb
20 Mart 11:03
Filip Qotye: Azərbaycanın Birinci vitse-prezidentinin Fransa səfəri ikitərəfli əlaqələrin inkişafına mühüm töhfələr verəcək
20 Mart 11:02
Hərbi Prokurorluğun rəhbər işçilərinin iştirakı ilə Novruz bayramı münasibətilə tədbirlər davam etdirilir
20 Mart 11:01
Naxçıvanda Novruz bayramı münasibətilə ümumxalq şənliyi keçirilib
20 Mart 11:00
Respublika Veteranlar Təşkilatında Azərbaycanda təhlükəsizlik orqanlarının yaradılmasının 100 illiyi qeyd edilib
20 Mart 10:59
Bolqarıstanın Kırcali şəhərində Novruz bayramı qeyd olunub
20 Mart 10:59
Akademik Telman Əliyev: UNEC-də son 5 ildə yüksək inkişaf dinamikasını müşahidə edirik
20 Mart 10:58
ADU-da təntənəli “Multikultural Novruz bayramı” tədbiri keçirilib
20 Mart 10:57
Novruz bayramı Sofiyada təntənəli şəkildə qeyd olunub
20 Mart 10:56
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti Bolqarıstanda mühüm görüşlər keçirib
20 Mart 10:55
Gədəbəy rayonunda N saylı hərbi hissədə Novruz bayramı münasibətilə tədbir keçirilib
20 Mart 10:54
Misirdə Novruz bayramı ilə əlaqədar tədbir keçirilib
20 Mart 10:53
Baş Prokurorluqda könüllülərlə görüş keçirilib
20 Mart 10:52
Ölkəmizdə tütünçülüyün inkişafına dövlət tərəfindən yüksək dəstək göstərilir
20 Mart 10:51
Əli Əhmədov: Əli İnsanov əvvəlki səhvinin mənəvi yükünü nəinki dərk edir, hətta onu yenidən etməyə hazırdır
20 Mart 10:50
Novruz bayramı münasibətilə Bakıda ümumxalq şənliyi təşkil olunub
20 Mart 10:49
Amerika Analitik Mərkəzi Prezident Əliyevin yüzlərlə məhkumun əfv edilməsi haqqında Sərəncamını alqışlayır
20 Mart 10:47
Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyasının məlumatı
20 Mart 10:46
“Azərsu” Novruz bayramı günlərində gücləndirilmiş iş rejimində fəaliyyət göstərəcək
20 Mart 10:46
“Nar” abunəçiləri üçün Novruz kampaniyası!

Video

 

Müsahibə

 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
HAVA HAQQINDA