Ana səhifə »  Dünya »  Trampın məktubları: ABŞ-Azərbaycan münasibətlərində yeni ümidlər
A+   Yenilə  A-
Trampın məktubları: ABŞ-Azərbaycan münasibətlərində yeni ümidlər

Amerikanın dövlət başçısı xarici siyasətdə dəyişikliklər edəcəyi barədə seçki marafonunda vədlər vermişdi. Artıq onun bir sıra əlamətləri özünü göstərir. O cümlədən Vaşinqtonun Azərbaycan siyasətində yeni nəfəs duyulmaqdadır. Ər-Riyadda Ərəb-İslam-Amerika sammitində də Donald Tramp dünya dövlətləri ilə münasibətlərdə həyata keçirmək istədiyi yeni prinsiplərdən söhbət açmışdı. Ayrıca, son iki həftədə Azərbaycan rəhbəri İlham Əliyevə iki məktub yazan ABŞ Prezidenti iki ölkə arasında münasibətlərin keyfiyyətcə yeni səviyyəyə yüksəldilməsində maraqlı olduğunu vurğulayıb. O, Azərbaycanın əldə etdiyi nailiyyətlərdən bəhs edib, müxtəlif sferalarda əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsinə hazır olduqlarını bəyan edib. Ekspertlər bunu Amerika-Azərbaycan münasibətlərində yeni səhifənin açılması kimi xarakterizə ediblər. Bu məsələyə təhlili yanaşmağa ciddi ehtiyac duyulur.
Dəyişiklik: Vaşinqtonun düzəlişləri
Ekspertlər ABŞ-ın yeni rəhbərliyinin xarici siyasətində postsovet məkanı ölkələri istiqamətinin nə dərəcədə yer aldığını maraqla gözləyirdilər. Açığı, fərqli mövqelər ifadə olunurdu. Xüsusilə, Cənubi Qafqaz dövlətləri ilə Vaşinqtonun münasibətlərinin taleyi aktual hesab edilir. Onu vurğulayaq ki, bir sıra erməni ekspertlər elə bir ciddi arqument gətirmədən Ermənistana ayrıca önəm veriləcəyindən bəhs edirdilər. Həm də bunun fonunda Amerikanın Azərbaycanı müəyyən dərəcədə özündən uzaqlaşdıracağını iddia edirdilər.
Lakin ABŞ Prezidentinin iki həftədə Azərbaycan Prezidentinə ünvanladığı iki məktubda ifadə edilən fikirlər və Ər-Riyadda keçirilən Ərəb-İslam-Amerika sammitində D.Trampın Amerikanın xarici siyasəti ilə bağlı söylədikləri tamamilə başqa bir mənzərəni ortaya qoyur. Vaşinqton Azərbaycanla nəinki mövcud əməkdaşlığı saxlamaqda maraqlı olduğunu bəyanlayır, həm də münasibətləri inkişaf etdirməyin konkret formullarını təklif edir.
Bu bağlılıqda Azərbaycan Prezidentinin xarici siyasət məsələləri üzrə köməkçisi-şöbə müdiri Novruz Məmmədovun jurnalistlərə müsahibəsində vurğuladığı bir fikri maraqlıdır. Novruz Məmmədov deyib: “Beynəlxalq aləmdə böyük gərginliyin olmasına baxmayaraq, düşünürük ki, Azərbaycan ilə ABŞ arasındakı münasibətlərdə yeni səhifənin açılması üçün geniş imkanlar var”.
Bu fikirdə ABŞ-Azərbaycan münasibətləri üç aspektdə yığcam ifadə olunub. Birinci aspekt iki ölkə arasındakı əlaqələrin beynəlxalq aləmdə cərəyan edən proseslərdən asılı olmayaraq inkişaf etmək potensialına malik olmasını ifadə edir. Bu isə yalnız tam müstəqil və suveren dövlətlər arasında mümkün ola bilər. Yəni Vaşinqton Azərbaycanın müstəqil milli dövlət kimi formalaşdığını qəbul edir. Müstəqilliyini əldə etmiş ölkə üçün bunun əhəmiyyəti böyükdür.
İkinci aspekt ölkələrimiz arasındakı əməkdaşlığın imkanlarının geniş olmasında Prezident İlham Əliyevin yeritdiyi xarici və daxili siyasət kursunun müstəqil, reallığı tam nəzərə alan, XXI əsrin çağırışlarına cavab verə bilən olması və bütün sahələr üzrə islahatların sistemli aparılmasının həlledici rol oynaması ilə bağlıdır. Donald Tramp Azərbaycan Prezidentinə yazdığı son məktublarda həmin məqamları lakonik ifadə edir.
Amerikanın rəhbəri Azərbaycanın qlobal təhlükəsizliyə, terrorla mübarizəyə, beynəlxalq əməkdaşlıq işinə verdiyi töhfələri aydın vurğulayır, ölkə başçısının apardığı siyasətin səmərəsini qeyd edir və biznes əlaqələrini möhkəmləndirməkdə maraqlı olduğunu ayrıca vurğulayır.
Üçüncü aspekt Amerika-Azərbaycan münasibətlərinin məzmunca yeni səviyyəyə yüksəlmək şansına malik olmasından ibarətdir. Bunun əsasında, təbii ki, əvvəlki iki aspekt dayanır. Xüsusilə, Azərbaycanın xarici siyasətinin səmərəliliyi, ölkənin suverenliyini təmin edən mövqenin dayanıqlığı və həyata keçirilən islahatlar kursu ayrıca əhəmiyyət kəsb edir.
Məsələnin digər tərəfi, Novruz Məmmədovun da xüsusi vurğuladığı kimi, Vaşinqtonun xarici siyasətdə etdiyi müəyyən düzəlişlərlə əlaqəlidir. Belə ki, Ərəb-İslam-Amerika sammitində D.Tramp söylədiyi nitqdə ABŞ-ın dünya ölkələri ilə əməkdaşlıqda hansı prinsiplərə üstünlük verəcəyini ortaya qoyub. Novruz Məmmədov həmin kontekstdə ifadə edib: “Biz bu prinsipləri bəyənirik. Neçə illərdir, deyirik ki, münasibətlərdə bu prinsiplər əsas götürülməlidir. Bu prinsiplərə əməl edilsəydi, bugünkü gərginlik də olmazdı, ölkələr arasında dostluq, əməkdaşlıq, tərəfdaşlıq əlaqələri daha uğurla davam edərdi. Düşünürəm ki, belə bir perspektiv var və biz də bu perspektivlərlə bağlı lazımi addımları atırıq”.
Vədlər və reallıqlar: dialoqa aparan yolda
Vurğulanan məqamların fonunda Donald Trampın Azərbaycan Prezidentinə yazdığı məktubda ifadə etdiyi bir məqam üzərində dayanmaq zəruridir. ABŞ dövlət başçısı yazıb: “Biz Azərbaycan xalqının yanındayıq və təhlükəsizlik, iqtisadi əməkdaşlıq və demokratik prinsiplər sahəsində dialoq vasitəsilə münasibətlərimizin möhkəmləndirilməsinə sadiqik”.
Bu cümlədən görünür ki, Vaşinqton Azərbaycanla bütün sahələr üzrə əməkdaşlıq etməkdə maraqlıdır. Buraya təhlükəsizlik, iqtisadi-energetik sfera, nəqliyyat və demokratik islahatlar proqramları daxildir. Təhlükəsizliyin təminində beynəlxalq terrorla mübarizə xüsusi yer tutur. D.Trampı bu məsələdə başa düşmək olar. Yaxın Şərqdə gedən proseslərdən bu, aydın görünə bilər.
Lakin terrorla mübarizə həm də Cənubi Qafqazı illərdir təhdid altında saxlayan erməni separatizmi və terroru ilə mübarizəni də mütləq şəkildə əhatə etməlidir. Təəssüf ki, həmin məqam haqqında D.Trampın məktubunda fikir yoxdur. Ancaq Vaşinqtonun nümayəndələri Ermənistan ordusunun işğal edilmiş Azərbaycan ərazisindən çıxarılmasının vacibliyini qeyd edirlər. Əslində, Amerika bu məsələyə prinsipial əhəmiyyət verməlidir.
Çünki Ermənistanın təcavüzkar siyasətinə son qoyulmasa, Cənubi Qafqazda heç bir dövlətin təhlükəsizliyini təmin etmək mümkün olmayacaq. Bu bağlılıqda D.Trampın “biz Azərbaycan xalqının yanındayıq” ifadəsi konkret məzmun kəsb etməz. Çünki erməni terroru regiona ciddi risklər gətirir və burada xalqların müstəqil inkişafına ciddi təhlükələr mövcud olaraq qalır.
Vaşinqton üçün Azərbaycanın iqtisadiyyat və enerji sahələrində həyata keçirdiyi proqramların əhəmiyyəti təhlükəsizliyin təmin edilməsi ilə birbaşa bağlıdır. Məsələ ondan ibarətdir ki, regional miqyasda təhlükəsizlik real əsaslara dayanmadıqca sabitliyi pozmaq riski yüksək olaraq qalır. O halda D.Trampın məktublarında vurğuladığı bir məqam üzərində ABŞ rəhbərliyinin özü ciddi düşünməlidir. Amerika Prezidenti yazıb: “Azərbaycan Avropa üçün yeni enerji mənbəyidir və biz bu sahədə uzunmüddətli və uğurlu əməkdaşlığımıza görə Sizə minnətdarıq. Sizin iqtisadiyyatınızı şaxələndirmək istiqamətində gördüyünüz işlərlə bərabər, biz ölkələrimiz arasında yeni faydalı biznes əlaqələrinin qurulmasını istəyirik. Amerika Birləşmiş Ştatları, eyni zamanda, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həllini qətiyyətlə dəstəkləyir”. Yəni “Avropa üçün yeni enerji mənbəyi olan bir müstəqil dövlətlə uzunmüddətli və uğurlu əməkdaşlıq etmək” üçün mütləq regional təhlükəsizlik məsələsinə real şərtlər prizmasından baxmaq gərəkdir. Rəsmi Vaşinqtonun Cənubi Qafqaz siyasəti bu məqamı tam ödəyirmi? Təəssüf ki, ödəmir!
Belə çıxır ki, Donald Trampın Prezident İlham Əliyevə yazdığı son məktublar, eyni zamanda, Amerikanın Cənubi Qafqaz siyasətində hansı məqamlara daha çox diqqət yetirməli olduğunu ortaya qoyur. Azərbaycan səmimi və səmərəli əməkdaşlığa tam hazırdır. ABŞ-ın bunu görüb qiymətləndirməsi və yeni addımlar atması zərurət kimi dərk edilir. Donald Trampın məktubları bu bağlılıqda ciddi siqnal ola bilər.
Newtimes.az

 
  • Oxunub:  11400  |  
  • Tarix:  21-06-2017  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Aparılan islahatlar və müvafiq Dövlət proqramları Azərbaycanın dayanıqlı inkişafını təmin edir

20:04
22 Noyabr
Bahar Muradova: İnsan kapitalının inkişafı onun müxtəlif sahələrdə hüquqlarının qorunmasının təmin olunmasını tələb edir
19:59
22 Noyabr
Eldar İbrahimov: Ölkəmizdə büdcə vəsaitləri hökumətin çox düzgün müəyyən etdiyi prioritet istiqamətlərə xərclənir
19:47
22 Noyabr
YAP Ağstafa rayon təşkilatı “Hərəyə bir ağac əkək” kampaniyası çərçivəsində ağacəkmə aksiyasına start verib
19:35
22 Noyabr
Azərbaycan Prezidenti Administrasiyasının rəhbəri Ramiz Mehdiyev Moskvada MDB dövlətləri təhlükəsizlik şuraları katiblərinin beşinci görüşündə iştirak edib
17:51
22 Noyabr
Qaçqın və məcburi köçkünlərin sosial müdafiəsi ilə bağlı tədbirlərin maliyyələşdirilməsi üçün 487 milyon manat ayrılacaq
17:44
22 Noyabr
Azərbaycan və Latviya arasında regional əlaqələr inkişaf edir
17:40
22 Noyabr
Ziyafət Əsgərov: “Bakı-Astara dəmir yolunun Astara və Lənkərandan keçən hissəsi təcili köçürülməlidir”
17:19
22 Noyabr
Akademik Vasim Məmmədəliyev İslam dəyərlərinin düzgün yozulmasında böyük xidmətlər göstərib
17:11
22 Noyabr
Əbülfəs Qarayev Yevlaxda vətəndaşları qəbul edəcək
17:06
22 Noyabr
XİN: Ermənistan tərəfi reallığı anlamalı və “dəvəquşu siyasəti”nə son qoymalıdır
16:52
22 Noyabr
Yüksək Səviyyəli Afina Toplantısının birinci panel sessiyası miqrasiya probleminə həsr olunub
16:25
22 Noyabr
Oleq Medunitsa: Brüssel forumunda terrorizmin və separatizmin dünya üçün təhlükəyə çevrilməsi barədə ciddi mesajlar verildi
16:23
22 Noyabr
Hərbi Hava Qüvvələrinin hava hücumundan müdafiə bölməsinin yeni yaşayış kompleksinin açılışı olub
16:07
22 Noyabr
UNICEF-in regional direktoruna Azərbaycanda gənclər sahəsində əldə olunan nailiyyətlər barədə məlumat verilib
16:05
22 Noyabr
Brüsseldə keçirilən Beynəlxalq Forum separatizmin çox ciddi təhlükə olduğuna bir daha aydınlıq gətirdi
15:51
22 Noyabr
Bahar Muradova: Ölkədə ümumi vəziyyət yaxşıdır və inkişaf tendensiyası var
15:30
22 Noyabr
ADU-da “Folklor və ədəbi abidələr Heydər Əliyevin azərbaycançılıq konsepsiyası kontekstində” mövzusunda dəyirmi masa keçirilib
15:25
22 Noyabr
Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan: Dağlıq Qarabağ məsələsi bizim də problemimizdir
15:07
22 Noyabr
“Avro–Aralıq dənizi tərəfdaşlığının humanitar problemlərinin həlli” mövzusunda XIII Yüksək Səviyyəli Afina Toplantısı sessiyalarla davam edir
14:53
22 Noyabr
Ölkəmiz ISESCO-ya üzv ölkələrin Mədəniyyət Nazirlərinin 10-cu konfransında təmsil olunur
14:50
22 Noyabr
Azərbaycan Qılıncoynatma Federasiyası üzvlərinin ümumi yığıncağı və İcraiyyə Komitəsinin iclası keçirilib
14:35
22 Noyabr
Gürcüstan Prezidenti Giorgi Marqvelaşvili: Gürcüstan etibarlı müttəfiqi Azərbaycanla dostluğu və səmərəli əməkdaşlığı yüksək qiymətləndirir
14:31
22 Noyabr
Pakistanın Birləşmiş Qərargah Rəisləri Komitəsinin sədri Azərbaycana gələcək
14:15
22 Noyabr
Özbəkistanın review.uz portalı Azərbaycanın turizm sənayesindən yazıb
14:10
22 Noyabr
Əli Həsənov: Yüksək Səviyyəli Afina Toplantısı müasir dünyanı narahat edən çox aktual mövzuya həsr olunub
14:08
22 Noyabr
BDU-da akademik Vasim Məmmədəliyevin 75 illik yubileyinə həsr olunan elmi konfrans keçirilir
13:53
22 Noyabr
UEFA Çempionlar Liqası: “Qarabağ” Bakı Olimpiya Stadionunda “Çelsi”ni qəbul edəcək
12:55
22 Noyabr
TANAP və “Şahdəniz-2” 2018-ci ildə Azərbaycanın iqtisadi artımına təkan verəcək
12:53
22 Noyabr
Azərbaycan COMCEC-in İstanbulda keçirilən iclasında rəsmi heyətlə təmsil olunur
12:39
22 Noyabr
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyində UNİCEF-in regional direktoru ilə görüş olub
12:33
22 Noyabr
Milli Məclisdə 2018-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsinin müzakirəsi davam etdirilir
12:30
22 Noyabr
Bakı Ali Neft Məktəbində beynəlxalq təlim proqramı uğurla davam edir
12:27
22 Noyabr
“The Washington Times” qəzetində Xankəndindəki qanunsuz rejimə yardım göstərilməsi barədə məqalə dərc edilib
12:24
22 Noyabr
Sahibə Qafarova: Gələn ilin dövlət büdcəsi Azərbaycanın iqtisadi inkişafını real ifadə edir
12:20
22 Noyabr
Bakıda FIFA İcraedici Futbol Sammiti keçirilib
12:18
22 Noyabr
Afinada “Avropa İttifaqı – Aralıq dənizi hövzəsi ölkələri tərəfdaşlığının humanitar çağırışları” mövzusunda beynəlxalq konfrans keçirilir
12:14
22 Noyabr
Ədliyyə işçiləri Fəxri xiyabanda ulu öndər Heydər Əliyevin məzarını və Şəhidlər xiyabanını ziyarət ediblər
12:00
22 Noyabr
Azərbaycan elmi qloballaşan dünyanın elm sisteminin ayrılmaz tərkib hissəsinə çevrilib
11:57
22 Noyabr
Hikmət Babaoğlu: Brüsseldə keçirilən beynəlxalq forum separatizmin və terrorizmin çox təhlükəli olduğunu aktuallaşdırdı
11:52
22 Noyabr
Bakıda gənclər arasında tolerantlığın təbliği mövzusunda beynəlxalq konfrans keçirilib
11:27
22 Noyabr
Hikmət Hacıyev: Terroru dövlət səviyyəsində dəstəkləyən Ermənistan həm də nasizmin təbliğini dövlət siyasətinə çevirib
11:20
22 Noyabr
BƏƏ Rəqəmsal Ticarət Qovşağına qoşulmaqla Yaxın Şərqdə rəqəmsal geriliyin aradan qaldırılmasında iştirak edə bilər
10:55
22 Noyabr
Sürixdə Bakının “Expo 2025” Sərgisinə namizəd şəhər olması ilə bağlı təqdimat keçirilib
10:53
22 Noyabr
Çen Qopinq: Azərbaycan İpək Yolunun vacib iştirakçılarından biridir
10:52
22 Noyabr
Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri minaatanlardan da istifadə edərək atəşkəs rejimini 138 dəfə pozub
10:01
22 Noyabr
Leyla Əliyeva UNİCEF-in regional direktoru ilə görüşüb
17:51
21 Noyabr
Yeni Azərbaycan Partiyası ölkə qarşısında duran əsas vəzifələrin uğurla yerinə yetirilməsində aparıcı qüvvə olub
17:42
21 Noyabr
Deputat: “Dövlət autizm xəstəliyinə düçar olmuş uşaqların müalicəsinə ciddi dəstək verməlidir”
17:27
21 Noyabr
Gələn il informasiya və rabitə sektorunda 5,1 faiz artım gözlənilir
17:21
21 Noyabr
Azərbaycanın müdafiə naziri BƏƏ generalı ilə görüşüb
16:25
21 Noyabr
İqtisadiyyat naziri: Tədiyə balansının cari hesabı 1,4 milyard ABŞ dolları həcmində proqnozlaşdırılır
16:20
21 Noyabr
Çexiya arxivlərində Azərbaycanla bağlı sənədlərin nüsxələri əldə olunu
16:18
21 Noyabr
YAP-ın ümumxalq partiyasına çevrilməsi ulu öndər Heydər Əliyevin təməlini qoyduğu uğurlu siyasətə əsaslanır
16:11
21 Noyabr
Sankt-Peterburqda Avrasiyanın gənc jurnalistlərinin “Mədəniyyətlərarası dialoq” media-forumu işə başlayıb
15:58
21 Noyabr
Azərbaycan və Koreya Respublikası arasında növbəti siyasi məsləhətləşmələr keçirilib
15:50
21 Noyabr
Hikmət Babaoğlu: Yeni Azərbaycan Partiyası bundan sonrakı mərhələdə də Azərbaycanın inkişafında öz sözünü deyəcək
15:43
21 Noyabr
Azərbaycan İstanbulda keçirilən Asiya Parlament Assambleyasının plenar sessiyasında təmsil olunur
15:04
21 Noyabr
Qurban Qurbanov: Sabah rəqib komandaya qarşı layiqli oyun göstərməyə çalışacağıq
14:57
21 Noyabr
Azərbaycanla Moldova arasında ticarət dövriyyəsi 4 milyon 286,37 min dollar təşkil edib
14:33
21 Noyabr
Elman Rüstəmov: Mərkəzi Bank gələn il də konservativ monetar siyasət yürüdəcək
14:23
21 Noyabr
Leyla Əliyeva "Ekoloji problemlər və onların həlli yolları tələbələrin gözü ilə" sərgisinin açılışında iştirak edir
14:15
21 Noyabr
Gələn il aqrar sektorda 6,2 faiz artım gözlənilir
14:07
21 Noyabr
Azərbaycanın energetika naziri Qaz İxrac edən Ölkələr Forumunun IV sammitində iştirak edəcək
14:01
21 Noyabr
Nazir: Gələn ilin dövlət büdcəsi layihəsi hazırlanarkən 2018-2021-ci illərin qlobal iqtisadi prosesləri nəzərə alınıb
13:54
21 Noyabr
Ziyad Səmədzadə: Dövlət büdcəsində neftin qiymətinin 45 dollardan götürülməsi hədəflərə nail olmağa imkan verəcək
13:52
21 Noyabr
Samir Şərifov: 2018-ci il üçün dövlət büdcəsinin gəlirləri 20,127 milyard manat həcmində proqnozlaşdırılır
13:23
21 Noyabr
Oqtay Əsədov: Təqdim edilmiş büdcə zərfinin sənədləri göstərir ki, gələn il üçün də real iqtisadi artım proqnozlaşdırılır
12:49
21 Noyabr
Eldar İbrahimov: YAP Azərbaycanın ən böyük siyasi təşkilatı olmaqla bərabər, həm də öz xalqına ən yaxın siyasi təşkilatdır
12:10
21 Noyabr
Yol Xəritəsində nəzərdə tutulan islahatların tətbiqi uğurla həyata keçirilir
12:09
21 Noyabr
Milli Məclisdə 2018-ci il üzrə dövlət büdcəsi haqqında qanun layihəsi müzakirə edilir

Video

 

Müsahibə

»»»
 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30
HAVA HAQQINDA