Ana səhifə »  Dünya »  Trampın məktubları: ABŞ-Azərbaycan münasibətlərində yeni ümidlər
A+   Yenilə  A-
Trampın məktubları: ABŞ-Azərbaycan münasibətlərində yeni ümidlər

Amerikanın dövlət başçısı xarici siyasətdə dəyişikliklər edəcəyi barədə seçki marafonunda vədlər vermişdi. Artıq onun bir sıra əlamətləri özünü göstərir. O cümlədən Vaşinqtonun Azərbaycan siyasətində yeni nəfəs duyulmaqdadır. Ər-Riyadda Ərəb-İslam-Amerika sammitində də Donald Tramp dünya dövlətləri ilə münasibətlərdə həyata keçirmək istədiyi yeni prinsiplərdən söhbət açmışdı. Ayrıca, son iki həftədə Azərbaycan rəhbəri İlham Əliyevə iki məktub yazan ABŞ Prezidenti iki ölkə arasında münasibətlərin keyfiyyətcə yeni səviyyəyə yüksəldilməsində maraqlı olduğunu vurğulayıb. O, Azərbaycanın əldə etdiyi nailiyyətlərdən bəhs edib, müxtəlif sferalarda əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsinə hazır olduqlarını bəyan edib. Ekspertlər bunu Amerika-Azərbaycan münasibətlərində yeni səhifənin açılması kimi xarakterizə ediblər. Bu məsələyə təhlili yanaşmağa ciddi ehtiyac duyulur.
Dəyişiklik: Vaşinqtonun düzəlişləri
Ekspertlər ABŞ-ın yeni rəhbərliyinin xarici siyasətində postsovet məkanı ölkələri istiqamətinin nə dərəcədə yer aldığını maraqla gözləyirdilər. Açığı, fərqli mövqelər ifadə olunurdu. Xüsusilə, Cənubi Qafqaz dövlətləri ilə Vaşinqtonun münasibətlərinin taleyi aktual hesab edilir. Onu vurğulayaq ki, bir sıra erməni ekspertlər elə bir ciddi arqument gətirmədən Ermənistana ayrıca önəm veriləcəyindən bəhs edirdilər. Həm də bunun fonunda Amerikanın Azərbaycanı müəyyən dərəcədə özündən uzaqlaşdıracağını iddia edirdilər.
Lakin ABŞ Prezidentinin iki həftədə Azərbaycan Prezidentinə ünvanladığı iki məktubda ifadə edilən fikirlər və Ər-Riyadda keçirilən Ərəb-İslam-Amerika sammitində D.Trampın Amerikanın xarici siyasəti ilə bağlı söylədikləri tamamilə başqa bir mənzərəni ortaya qoyur. Vaşinqton Azərbaycanla nəinki mövcud əməkdaşlığı saxlamaqda maraqlı olduğunu bəyanlayır, həm də münasibətləri inkişaf etdirməyin konkret formullarını təklif edir.
Bu bağlılıqda Azərbaycan Prezidentinin xarici siyasət məsələləri üzrə köməkçisi-şöbə müdiri Novruz Məmmədovun jurnalistlərə müsahibəsində vurğuladığı bir fikri maraqlıdır. Novruz Məmmədov deyib: “Beynəlxalq aləmdə böyük gərginliyin olmasına baxmayaraq, düşünürük ki, Azərbaycan ilə ABŞ arasındakı münasibətlərdə yeni səhifənin açılması üçün geniş imkanlar var”.
Bu fikirdə ABŞ-Azərbaycan münasibətləri üç aspektdə yığcam ifadə olunub. Birinci aspekt iki ölkə arasındakı əlaqələrin beynəlxalq aləmdə cərəyan edən proseslərdən asılı olmayaraq inkişaf etmək potensialına malik olmasını ifadə edir. Bu isə yalnız tam müstəqil və suveren dövlətlər arasında mümkün ola bilər. Yəni Vaşinqton Azərbaycanın müstəqil milli dövlət kimi formalaşdığını qəbul edir. Müstəqilliyini əldə etmiş ölkə üçün bunun əhəmiyyəti böyükdür.
İkinci aspekt ölkələrimiz arasındakı əməkdaşlığın imkanlarının geniş olmasında Prezident İlham Əliyevin yeritdiyi xarici və daxili siyasət kursunun müstəqil, reallığı tam nəzərə alan, XXI əsrin çağırışlarına cavab verə bilən olması və bütün sahələr üzrə islahatların sistemli aparılmasının həlledici rol oynaması ilə bağlıdır. Donald Tramp Azərbaycan Prezidentinə yazdığı son məktublarda həmin məqamları lakonik ifadə edir.
Amerikanın rəhbəri Azərbaycanın qlobal təhlükəsizliyə, terrorla mübarizəyə, beynəlxalq əməkdaşlıq işinə verdiyi töhfələri aydın vurğulayır, ölkə başçısının apardığı siyasətin səmərəsini qeyd edir və biznes əlaqələrini möhkəmləndirməkdə maraqlı olduğunu ayrıca vurğulayır.
Üçüncü aspekt Amerika-Azərbaycan münasibətlərinin məzmunca yeni səviyyəyə yüksəlmək şansına malik olmasından ibarətdir. Bunun əsasında, təbii ki, əvvəlki iki aspekt dayanır. Xüsusilə, Azərbaycanın xarici siyasətinin səmərəliliyi, ölkənin suverenliyini təmin edən mövqenin dayanıqlığı və həyata keçirilən islahatlar kursu ayrıca əhəmiyyət kəsb edir.
Məsələnin digər tərəfi, Novruz Məmmədovun da xüsusi vurğuladığı kimi, Vaşinqtonun xarici siyasətdə etdiyi müəyyən düzəlişlərlə əlaqəlidir. Belə ki, Ərəb-İslam-Amerika sammitində D.Tramp söylədiyi nitqdə ABŞ-ın dünya ölkələri ilə əməkdaşlıqda hansı prinsiplərə üstünlük verəcəyini ortaya qoyub. Novruz Məmmədov həmin kontekstdə ifadə edib: “Biz bu prinsipləri bəyənirik. Neçə illərdir, deyirik ki, münasibətlərdə bu prinsiplər əsas götürülməlidir. Bu prinsiplərə əməl edilsəydi, bugünkü gərginlik də olmazdı, ölkələr arasında dostluq, əməkdaşlıq, tərəfdaşlıq əlaqələri daha uğurla davam edərdi. Düşünürəm ki, belə bir perspektiv var və biz də bu perspektivlərlə bağlı lazımi addımları atırıq”.
Vədlər və reallıqlar: dialoqa aparan yolda
Vurğulanan məqamların fonunda Donald Trampın Azərbaycan Prezidentinə yazdığı məktubda ifadə etdiyi bir məqam üzərində dayanmaq zəruridir. ABŞ dövlət başçısı yazıb: “Biz Azərbaycan xalqının yanındayıq və təhlükəsizlik, iqtisadi əməkdaşlıq və demokratik prinsiplər sahəsində dialoq vasitəsilə münasibətlərimizin möhkəmləndirilməsinə sadiqik”.
Bu cümlədən görünür ki, Vaşinqton Azərbaycanla bütün sahələr üzrə əməkdaşlıq etməkdə maraqlıdır. Buraya təhlükəsizlik, iqtisadi-energetik sfera, nəqliyyat və demokratik islahatlar proqramları daxildir. Təhlükəsizliyin təminində beynəlxalq terrorla mübarizə xüsusi yer tutur. D.Trampı bu məsələdə başa düşmək olar. Yaxın Şərqdə gedən proseslərdən bu, aydın görünə bilər.
Lakin terrorla mübarizə həm də Cənubi Qafqazı illərdir təhdid altında saxlayan erməni separatizmi və terroru ilə mübarizəni də mütləq şəkildə əhatə etməlidir. Təəssüf ki, həmin məqam haqqında D.Trampın məktubunda fikir yoxdur. Ancaq Vaşinqtonun nümayəndələri Ermənistan ordusunun işğal edilmiş Azərbaycan ərazisindən çıxarılmasının vacibliyini qeyd edirlər. Əslində, Amerika bu məsələyə prinsipial əhəmiyyət verməlidir.
Çünki Ermənistanın təcavüzkar siyasətinə son qoyulmasa, Cənubi Qafqazda heç bir dövlətin təhlükəsizliyini təmin etmək mümkün olmayacaq. Bu bağlılıqda D.Trampın “biz Azərbaycan xalqının yanındayıq” ifadəsi konkret məzmun kəsb etməz. Çünki erməni terroru regiona ciddi risklər gətirir və burada xalqların müstəqil inkişafına ciddi təhlükələr mövcud olaraq qalır.
Vaşinqton üçün Azərbaycanın iqtisadiyyat və enerji sahələrində həyata keçirdiyi proqramların əhəmiyyəti təhlükəsizliyin təmin edilməsi ilə birbaşa bağlıdır. Məsələ ondan ibarətdir ki, regional miqyasda təhlükəsizlik real əsaslara dayanmadıqca sabitliyi pozmaq riski yüksək olaraq qalır. O halda D.Trampın məktublarında vurğuladığı bir məqam üzərində ABŞ rəhbərliyinin özü ciddi düşünməlidir. Amerika Prezidenti yazıb: “Azərbaycan Avropa üçün yeni enerji mənbəyidir və biz bu sahədə uzunmüddətli və uğurlu əməkdaşlığımıza görə Sizə minnətdarıq. Sizin iqtisadiyyatınızı şaxələndirmək istiqamətində gördüyünüz işlərlə bərabər, biz ölkələrimiz arasında yeni faydalı biznes əlaqələrinin qurulmasını istəyirik. Amerika Birləşmiş Ştatları, eyni zamanda, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həllini qətiyyətlə dəstəkləyir”. Yəni “Avropa üçün yeni enerji mənbəyi olan bir müstəqil dövlətlə uzunmüddətli və uğurlu əməkdaşlıq etmək” üçün mütləq regional təhlükəsizlik məsələsinə real şərtlər prizmasından baxmaq gərəkdir. Rəsmi Vaşinqtonun Cənubi Qafqaz siyasəti bu məqamı tam ödəyirmi? Təəssüf ki, ödəmir!
Belə çıxır ki, Donald Trampın Prezident İlham Əliyevə yazdığı son məktublar, eyni zamanda, Amerikanın Cənubi Qafqaz siyasətində hansı məqamlara daha çox diqqət yetirməli olduğunu ortaya qoyur. Azərbaycan səmimi və səmərəli əməkdaşlığa tam hazırdır. ABŞ-ın bunu görüb qiymətləndirməsi və yeni addımlar atması zərurət kimi dərk edilir. Donald Trampın məktubları bu bağlılıqda ciddi siqnal ola bilər.
Newtimes.az

 
  • Oxunub:  6480  |  
  • Tarix:  21-06-2017  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
“İlham Əliyev. İnkişaf - məqsədimizdir” çoxcildliyinin 42-ci kitabı çapdan çıxıb

17:19
19 Sentyabr
Kamran Nəbizadə: Gələcəkdə təbii sərvətlərimiz yalnız ehtiyat faktoru kimi önəm kəsb edəcək
17:17
19 Sentyabr
Müdafiə naziri cəbhəboyu zonada yerləşən yeni hərbi hissənin açılışını edib
17:11
19 Sentyabr
Qarabağ münaqişəsinə dair təmas qrupu toplandı
16:39
19 Sentyabr
Bu il “Cənub Qaz Dəhlizi” üzrə layihələrə 1,7 milyard dollaradək investisiya qoyulub
16:29
19 Sentyabr
İsveçrənin “Romandie” qəzeti AÇG üzrə yeni sazişdən yazır
16:26
19 Sentyabr
Azərbaycan Dünya Bankı ilə güclü tərəfdaşlıq qurub
16:24
19 Sentyabr
Gələn ilin dövlət büdcəsində sosial sahəyə diqqət yetiriləcək
16:03
19 Sentyabr
Şahin İsmayılov: Həyata keçirilən dövlət proqramlarından minlərlə Azərbaycan gənci yararlanıb
15:32
19 Sentyabr
Ermənistan rəhbərliyinin siyasi təşvişi: Azərbaycan Prezidenti qarşısında acizlik
15:27
19 Sentyabr
Dəniz Nəqliyyatı İşçiləri Müstəqil Həmkarlar İttifaqı Respublika Komitəsinin VI Qurultayının iştirakçıları Fəxri xiyabanı ziyarət ediblər
15:25
19 Sentyabr
Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədinin müdafiə zolağında yerləşən hərbi hissələrə baxış keçirilib
14:51
19 Sentyabr
Milli Məclisin komitə iclasında bir sıra məsələlər müzakirə edilir
14:44
19 Sentyabr
Səttar Mehbalıyev: Azərbaycan dövləti dəniz nəqliyyatının inkişafına xüsusi önəm verir
14:31
19 Sentyabr
İdman jurnalistləri “Asiada-2017”nin informasiya təminatı məsələlərini müzakirə ediblər
14:30
19 Sentyabr
Pakistan Hərbi Hava Qüvvələrinin komandanı Bakıya gəlir
14:06
19 Sentyabr
SOCAR: TANAP ilə Azərbaycan qazının nəzərdə tutulan vaxtda Türkiyəyə çatdırılması tamamilə realdır
14:02
19 Sentyabr
Elman Rüstəmov: DB-nin Azərbaycan üzrə portfeli MDB ölkələri arasında ən böyük portfellərdən biridir
13:57
19 Sentyabr
İlham Əliyev: Mən çalışıram və çalışacağam ki, Azərbaycan xalqı yaxşı yaşasın
12:50
19 Sentyabr
Avropa çempionu adını qazanan gənc cüdoçularımız Vətənə qayıdıblar
12:49
19 Sentyabr
Seymur Səfərli: Prezidentin Sərəncamı ölkəmizdə çayçılıq ənənələrinin bərpasına şərait yaradacaq
12:38
19 Sentyabr
Şahin Mustafayev: Qeyri-neft sektorunun inkişafı və şaxələndirilməsi Azərbaycan iqtisadiyyatının prioritetləridir
12:28
19 Sentyabr
Bakıda “Maddi-texniki təminatın əsasları” mövzusunda seminar keçirilir
12:23
19 Sentyabr
Bakı Dövlət Universitetində yaponşünaslıq ixtisasının tədrisi ilə bağlı auditoriyalar açılıb
12:21
19 Sentyabr
Görkəmli şərqşünas alim Aida İmanquliyevanın xatirəsi anılıb
12:17
19 Sentyabr
Səyyar “ASAN xidmət” Goranboy şəhərində
12:04
19 Sentyabr
Dünya Bankı Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin işləri üzrə Dövlət Komitəsinə 170 milyon dollar vəsait ayırıb
11:55
19 Sentyabr
DİA-nın “Heydər Əliyev Dövlət İdarəçiliyi Məktəbi”ndə birinci kurs tələbələri ilk mühazirəni dinləyiblər
11:47
19 Sentyabr
“TurAz Qartalı - 2017” birgə taktiki təlimləri davam edir
11:44
19 Sentyabr
Yaqub Mahmudov: İndiki Ermənistan ərazisi tamamilə bizim tariximizdir
11:43
19 Sentyabr
Azərbaycanın iqtisadi ticarət tərəfdaşlarının sayı 180 ölkəyə çatıb
11:41
19 Sentyabr
Dünya Bankı: Azərbaycan 25 il ərzində öz regionunda ən böyük artım nümayiş etdirib
11:16
19 Sentyabr
Bu gün görkəmli şərqşünas alim Aida İmanquliyevanın xatirə günüdür
10:57
19 Sentyabr
Çində "Bir kəmər, bir yol" layihəsi çərçivəsində Media Əməkdaşlıq Forumu keçirilir
10:53
19 Sentyabr
Əfqan İsayev: Azərbaycan “Cənub Qaz Dəhlizi” layihəsi üzrə maliyyə öhdəliklərinin 62 faizini icra edib
10:44
19 Sentyabr
Hava Hücumundan Müdafiə qoşunları bölmələrinin birində növbəti yaşayış kompleksi istifadəyə verilib
10:13
19 Sentyabr
Azərbaycan ilə Dünya Bankı arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsinə dair müzakirələr aparılıb
10:07
19 Sentyabr
Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri sutka ərzində atəşkəs rejimini 125 dəfə pozub
17:37
18 Sentyabr
Hərbi Hava Qüvvələrinin hərbi hissəsində yeni yaşayış kompleksi istifadəyə verilib
17:27
18 Sentyabr
ISESCO-nun İslam Dünyası üçün Mədəniyyət Strategiyasının Tətbiqi üzrə Məşvərət Şurasının növbəti iclası keçirilib
17:21
18 Sentyabr
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Nyu-Yorkda ABŞ Etnik Anlaşma Fondunun sədri ilə görüşüb
17:20
18 Sentyabr
Tahir Mirkişili: Sahibkarlığın inkişafında əlçatan malliyyə mənbələri xüsusi rol oynayır
17:10
18 Sentyabr
“İlham Əliyev. İnkişaf - məqsədimizdir” çoxcildliyinin 42-ci kitabı çapdan çıxıb
17:03
18 Sentyabr
Heydər Əliyev “İslam həmrəyliyi” ideologiyasının banisidir
16:58
18 Sentyabr
Sahibsiz heyvanlarla mübarizəyə dair profilaktik tədbirlər davam etdirilir
16:55
18 Sentyabr
Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Masallıda vətəndaşları qəbul edəcək
16:35
18 Sentyabr
Etibar Nəcəfov: Azərbaycanın multikulturalizm siyasəti ölkədəki milli azlıqların sosial, iqtisadi və mədəni məsələlərinin həllində mühüm rol oynayır
15:49
18 Sentyabr
Zakir Həsənov və Türkiyənin ölkəmizdəki səfiri Erkan Özoral “TurAz Qartalı - 2017” birgə taktiki-uçuş təlimlərinin açılış mərasimində iştirak ediblər
15:46
18 Sentyabr
Vüqar Bayramov: Dolların aparıcı valyutalara nisbətən dəyərsizləşməsi neftin qiymətinin yüksəlməsinə təsir edən faktorlardan hesab edilir
15:33
18 Sentyabr
Heydər Əliyev Fondunun Regional İnkişaf İctimai Birliyinin könüllüləri ilə görüş keçirilib
15:24
18 Sentyabr
Azərbaycandakı günəş elektrik stansiyalarında 28,9 milyon kilovat/saat elektrik enerjisi istehsal edilib
15:18
18 Sentyabr
Cocuq Mərcanlıda tikinti işlərinin növbəti mərhələsi yekunlaşmaq üzrədir
12:54
18 Sentyabr
İƏT Təmas qrupu BMT-də Ermənistanın Azərbaycana təcavüzünü müzakirə edəcək
12:43
18 Sentyabr
Azərbaycanda “TurAz Qartalı - 2017” təlimləri başlayıb
12:38
18 Sentyabr
Bu gün Ümumdünya Su Monitorinqi Günüdür
12:32
18 Sentyabr
Bakı Musiqi Akademiyasının qarşısında Milli Musiqi Günü təntənəli şəkildə qeyd edilib
12:24
18 Sentyabr
Milli Məclisin komitə iclasında 19 məsələ müzakirə olunub
12:23
18 Sentyabr
Səfir Xanım İbrahimova etimadnamələrini İsveçrə Konfederasiyasının Prezidentinə təqdim edəcək
12:21
18 Sentyabr
Milli Musiqi Günü münasibətilə ilk konsert Milli Konservatoriyada olub
11:58
18 Sentyabr
Azərbaycan ilə Belorus Milli kitabxanaları arasında əməkdaşlığa dair saziş imzalanıb
11:42
18 Sentyabr
Bakıda “İslam dünyasında həmrəylik: dünən, bu gün, sabah” mövzusunda konfrans işə başlayıb
11:24
18 Sentyabr
İntiqam Babayev: Dövlət proqramı Azərbaycan gənclərinin inkişafında yeni bir mərhələ olacaq
10:51
18 Sentyabr
Bakıda MDB ölkələri Botanika Bağlari Cəmiyyətinin dördüncü qurultayı keçirilir
10:39
18 Sentyabr
Aşqabadda qapalı məkanlarda və döyüş növləri üzrə V Asiya Oyunları davam edir
10:26
18 Sentyabr
Hikmət Babaoğlu: Azərbaycan dövləti öz maraqlarından geri addım atmır
10:18
18 Sentyabr
Jan-Batist Lömuan: Fransanın aparıcı şirkətləri Azərbaycan ilə əməkdaşlıqda çox maraqlıdır
10:03
18 Sentyabr
Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinin qırıcıları Azərbaycan səmasında təlim keçirlər
09:59
18 Sentyabr
Silahlı Qüvvələrin genişmiqyaslı təlimləri keçiriləcək
09:24
18 Sentyabr
Sahibə Qafarova: Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyi davamlı olaraq güclənir
09:17
18 Sentyabr
Flora Qasımova: Ermənistan müxtəlif bəhanələr və təxribatlarla sülh danışıqları pozur
09:15
18 Sentyabr
Sevinc Hüseynova: Ölkəmizdə sosial-iqtisadi baxımdan daim inkişaf tendensiyası müşahidə olunur

Video

 

Müsahibə

»»»
 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
HAVA HAQQINDA
Bakı
gündüz+30 +35
gecə+17 +21