Ana səhifə »  Dünya »  Terrora qarşı milli səfərbərlik: Ankaranın yeni geosiyasi həmləsi
A+   Yenilə  A-
Terrora qarşı milli səfərbərlik: Ankaranın yeni geosiyasi həmləsi

Türkiyə Prezidenti terrorla mübarizədə yeni strategiyaya keçdiklərini bəyan edib. Artıq bu bəlaya qarşı bütün cəmiyyət mübarizə aparacaq. Güc strukturları bütün səlahiyyətlərindən istifadə edə biləcək. Yerli hakimiyyət orqanları isə hər evdə kimlərin yaşadığı və hansı işlərlə məşğul olması barədə məlumatlı olacaq. Siyasi qüvvələr də terror məsələsində birgə fəaliyyət göstərəcəklərini bəyan ediblər. Ekspertlər bu proseslərin regional və qlobal geosiyasətə necə təsir edə biləcəyi ilə bağlı təhlillər aparırlar. Burada Türkiyənin Yaxın Şərqdəki münaqişələrin həllində aktivliyini artırmasına xüsusi diqqət yetirirlər. Yekun qənaət olaraq, Ankaranın qərarlılıqla Suriya və İraq da daxil olmaqla geniş bir sahədə terrorla kəskin mübarizə aparacağından danışırlar. Bütün bunlar Türkiyə üçün hansı nəticələri doğura bilər? Bu məsələ ilə bağlı müəyyən proqnozlar vermək mümkündürmü?
Savaş strategiyası dəyişir: hər yerdə, hər zaman amansız mübarizə
İstanbulda qanlı terror hadisəsinin törədilməsindən sonra rəsmi Ankaranın bu bəla ilə mübarizəsi daha da güclənib. Bir tərəfdən, həmin olaya bağlılığı ola biləcək insanlar məsuliyyətə cəlb edilir, digər tərəfdən isə, terrorun kökünün kəsilməsi istiqamətində addımlar atılır. Maraqlıdır ki, bu proseslərdə artıq bütün Türkiyə cəmiyyəti aktiv iştirak etməyə başlayıb. Adi vətəndaşlardan tutmuş müxtəlif təşkilatlara qədər hamı sayıqlığını artırıb. Üstəlik, hakimiyyət terrorla mübarizədə keyfiyyətcə yeni bir mərhələyə keçdiyini bəyan edib. Bu, bütövlükdə Yaxın Şərq və ona qonşu olan regionlar üçün ciddi geosiyasi əhəmiyyəti ola biləcək faktordur. Qlobal səviyyədə də böyük dövlətlərin siyasi mövqeyinə təsir edə biləcək məqamdır. Bəs Türkiyə terrorla mübarizədə hansı strateji yenilik etməyə hazırlaşır?
Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan dekabrın 14-də Beştəpə köşkündə bölgə nümayəndələri ilə görüşdə bildirib ki, terrora qarşı milli səfərbərlik elan edir. O, güc strukturlarına üz tutaraq “səlahiyyətlərinizdən sona qədər istifadə edin” deyib. Fəaliyyət taktikası da dəyişir - artıq Türkiyə terrorla mübarizədə müdafiə mövqeyindən hücuma keçir. Bu o deməkdir ki, harada olmasından asılı olmayaraq dövlətə təhlükə olacaqsa, oraya müdaxilə ediləcək. Onu vurğulayaq ki, bu cür fəaliyyətə əsasən böyük dövlətlərin imkanları olur. Məsələn, ABŞ və Rusiya xeyli vaxtdır ki, terrorla mübarizədə həmin taktikadan istifadə edirlər.
Türkiyə Prezidenti bu qərarını ölkənin böyük təhlükə ilə qarşı-qarşıya olması ilə əlaqələndirib. Rəcəb Tayyib Ərdoğanın fikrinə görə, hazırda vəziyyət İstiqlal Savaşı dönəmində olduğu qədər kritikdir. Yəni faktiki olaraq indi də böyük güclərlə savaş baş verir. Onlar Türkiyənin ərazi bütövlüyünü hədəf alıb, ölkə vətəndaşları arasında ayrı-seçkilik etməklə ölkəni parçalamağa çalışırlar. Bu mənada əsas düşmən PKK, İŞİD, FETÖ və digər terror qrupları deyil, onları Türkiyəyə qarşı istiqamətləndirənlərdir. Bununla Ankara rəsmi olaraq terrorla mübarizədə radikal qrupları himayə edənlərlə savaş mərhələsinə keçdiyini bəyan etmiş olur. Məhz həmin səbəbdən də bütün millətin terrorla mübarizəyə hazır olmasını istəyir. O cümlədən yerli hakimiyyət orqanları hər evdə kimlərin yaşadığını və hansı işlərlə məşğul olduğunu bilməlidir.
Artıq cəmiyyət R.T.Ərdoğanın bu bəyanatına reaksiya verib. Çankaya köşkündə Baş nazir Binəli Yıldırım müxalif liderlər Kamal Kılıçdaroğlu və Dövlət Baxçalı ilə görüşüb. Siyasi liderlər terrora qarşı birləşmək barədə ortaq qərara gəliblər. Onlar mətbuat konfransı keçirərək, bu bəladan xilas olmaq üçün bütün imkanlardan istifadə edəcəklərini söyləyiblər. Türkiyə siyasi dairələrinin bu birlik mesajı ölkənin tək yumruq olaraq terrorla mübarizəyə hazır olması anlamına gəlir. Ekspertlər hesab edirlər ki, Türkiyə hakimiyyəti ilə cəmiyyəti vəhdət halında savaşmağa qadirdir.
Ekspertlərin diqqətini çəkən başqa əhəmiyyətli məqam Türkiyənin Suriya və İraqda da terrorla mübarizədə yeni addımlar atmağa başlamasından ibarətdir. Xüsusilə Hələb məsələsində Ankara təsirli tədbirlər görür. Rusiya və Türkiyə KİV-in yaydığı məlumata görə, Kreml bu məsələdə Türkiyə ilə razılaşmağın daha asan olduğunu düşünür. Bu barədə Rəcəb Tayyib Ərdoğanla Vladimir Putinin telefon danışığı olub. Xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu da rusiyalı və iranlı həmkarları ilə həmin məsələləri müzakirə edib. Artıq Hələbdən dinc əhalinin çıxarılması prosesi başlayıb, atəşkəs elan edilib.
Bundan başqa, bu ayın sonuna yaxın Hələb məsələsini Rusiya, Türkiyə və İranın müzakirə etməsi ilə bağlı razılıq əldə edilib. Ekspertlərin rəyinə görə, bunlar Türkiyənin Yaxın Şərqdə geosiyasi nüfuzunun yüksəlməsini ifadə edir. Özü də Qərbin böyük dövlətlərinin edə bilmədiyini reallaşdırmaq iqtidarında olan Ankaranın terrorla savaşda yeni uğurlar əldə edə bilməsinə yeni imkanlar yaradan bir fəaliyyətdən söhbət gedir.
Müstəqil geosiyasi güc: Ankara mövqeyini ortaya qoyur
Bəs Türkiyənin terrorla mübarizədə milli səfərbərlik elan etməsinin qlobal geosiyasi dinamikaya hansı təsirləri ola bilər? İndi analitiklər məsələnin bu tərəfini təhlil etməyə çalışırlar. Yanaşmalar müxtəlifdir. Bir sıra ekspertlər Türkiyənin Qərblə daha kəskin şəkildə qarşı-qarşıya gələcəyini və bundan ziyan görəcəyini proqnozlaşdırırlar. Onlar hesab edirlər ki, ölkənin müdafiə və təhlükəsizliklə bağlı problemləri daha çox ABŞ və Avropa ilə əlaqəlidir. NATO-nun üzvü kimi Türkiyə onlardan həm silah alır, həm də təhlükəsizliyin strateji aspektlərində əməkdaşlıq edir.
Digər yanaşmaya görə isə, məsələni bu cür bəsit təqdim etmək doğru deyil. Burada əsas arqument ondan ibarətdir ki, birincisi, bütövlükdə dünya sürətlə dəyişir. Cəmi 1-2 il bundan əvvəl olan şərait yeniləşib. İndi fərqli qlobal dinamika vardır. Rusiyanın yeni xarici siyasət strategiyasını müəyyənləşdirməsi deyilənlərin əyani sübutudur. Moskva 2013-cü ildə qəbul edilmiş strategiyanı çevik dəyişdiyinin səbəblərini açıqlayıb.
İkincisi, Qərbin Türkiyəyə olan münasibətində bir sıra ciddi problemlərin olduğu ortaya çıxdı. Aydın oldu ki, sözdə dostluqdan danışanlar gizli olaraq terror qruplarını Türkiyəyə qarşı hazırlayırmış, bu ölkəni parçalamaq və özündən tam asılı vəziyyətə salmaq üçün müxtəlif planlar qururmuş. Bu ilin yayında dövlət çevrilişinə olan cəhd bu prosesin son nöqtəsi oldu.
Üçüncüsü, Türkiyə son illər sürətli inkişaf edərək, əsas sahələrdə kənardan olan asılılığını xeyli azalda bilib. Xüsusilə müdafiə sahəsində uğurlar əldə edib. Paralel olaraq, ölkənin iqtisadi sistemi dayanıqlılığını göstərib. Türkiyənin sosial-iqtisadi inkişafı sabit templə davam edir. Kənar təsirlərə baxmayaraq, türk iqtisadi-maliyyə infrastrukturu müstəqil inkişaf etmək qabiliyyətini nümayiş etdirir. Bu o deməkdir ki, Türkiyə iqtisadiyyatı böhran və ekstremal vəziyyətlərdə belə öz yaşarılığını saxlaya bilir. Bu dövlət özünü tam təmin edə bilən infrastruktura malikdir. Həmin keyfiyyətdə də dünyanın böyük dövlətləri arasında öz layiqli yerini tutmaqdadır. Deməli, söhbət qlobal geosiyasətdə öz sözünü deyə bilən Türkiyədən gedir. Bu ölkənin inkişaf dinamikası onun dünyada müstəqil güc olmaq iqtidarını göstərməkdədir.
Bütün bunlar birinci versiya müəlliflərinin reallığı görə bilmədiyini, yaxud Türkiyəyə qarşı qərəzli mövqedən çıxış etdiklərini təsdiqləməkdədir. Türkiyə Yaxın Şərqdə öz müstəqil sözünü deyən və onu həyata keçirə bilən dövlətdir. Deməli, Rusiya və İran onunla yalnız bərabərhüquqlu tərəfdaş kimi razılıq əldə edə bilərlər. Burada Ankaraya kiminsə nəyi isə diktə etməsi mümkün deyildir. Bu aspektdə də Qərbdə qaldırılan hay-küyün heç bir əsası yoxdur - Türkiyə heç bir tərəfə meyil etməyib, sadəcə, öz maraqlarına uyğun müstəqil addımlar atır.
Beləliklə, Türkiyənin beynəlxalq terrora qarşı milli səfərbərlik elan etməsi geniş geosiyasi təsiri ola biləcək bir hadisədir. Artıq Yaxın Şərqdə daha ciddi gücə malik bir böyük dövlətin meydanda olduğunun fərqinə varılmalıdır. O, tək deyil, yanında dost və qardaş ölkələr də yer alıb. Və əsas məqsəd çoxdandır böyük dövlətlərin itirdiyi ədalət hissini bərpa etməkdən ibarətdir. Şübhə yoxdur ki, Türkiyə və dostları bu vəzifənin öhdəsindən gələcəklər.
Həm də ona görə ki, dünyada haqqı tapdamaq heç zaman qalib olmaq anlamına gəlmir. Yalnız haqq-ədalət tərəfdarları son nəticədə qalib olurlar. Dünyanın varlığı bu prinsip üzərində qurulub. Məhz həmin səbəbdən də qaliblər sırasında mütləq Azərbaycan da yer alacaq. Azərbaycan Cənubi Qafqazda haqqın, ədalətin, sivil inkişafa xidmət edən əməkdaşlıq formatlarının carçısıdır.
Newtimes.az

 
  • Oxunub:  9000  |  
  • Tarix:  04-02-2017  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Azərbaycan dünya miqyasında çox etibarlı tərəfdaş, ləyaqətli ölkə kimi tanınır

17:47
18 Oktyabr
Yeni Azərbaycan Partiyası ölkəmizin siyasi palitrasına yeni nəfəs gətirib
17:45
18 Oktyabr
Sahibə Qafarova: Rusiyanın Ermənistana silah verməsi regionda onsuz da həssas olan vəziyyətin daha da gərginləşməsinə gətirib çıxara bilər
17:36
18 Oktyabr
Sınaq təcrübə stansiyalarında nümunəvi əkinlər zamanı ABŞ-ın təcrübəsi tətbiq oluna bilər
17:31
18 Oktyabr
Azərbaycan ilə Latviya arasında hüquqi əməkdaşlıq genişlənir
17:15
18 Oktyabr
İspaniya mətbuatı: Bakının mərkəzi hissəsi avanqard üslubda binalar və dəbdəbəli mehmanxanalarla zəngindir
17:02
18 Oktyabr
Bakıda Azərbaycan-Avstraliya biznes-forumu keçirilib
16:22
18 Oktyabr
YAP-ın yaranmasının 25-ci və dövlət müstəqilliyimizin 26-cı ildönümü münasibətilə Nizami rayonunda tədbir keçirilib
16:04
18 Oktyabr
Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı ilə dövlət müstəqilliyi qorunub saxlanılıb, möhkəmləndirilib
15:59
18 Oktyabr
Azərbaycanın suverenliyinin qorunub saxlanılmasında ümummilli lider Heydər Əliyevin xidmətləri əvəzsizdir
15:48
18 Oktyabr
Daşkənddə “İslam həmrəyliyi Özbəkistan-Azərbaycan dostluğu timsalında” mövzusunda beynəlxalq konfrans keçirilir
15:45
18 Oktyabr
Şahin Mustafayev: Prezident İlham Əliyev sosial-iqtisadi sahədə qarşıdakı dövr üçün mühüm vəzifələr müəyyənləşdirib
15:44
18 Oktyabr
Azərbaycan ilə Latviya arasında məhkəmə-hüquq sahəsində əlaqələr uğurla inkişaf edir
15:22
18 Oktyabr
Rob Sobhani: Azərbaycan torpaqlarının işğalı erməni xalqının maraqlarına cavab vermir
15:14
18 Oktyabr
Yaqub Mahmudov: Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin bərpa edilməsi tarixi nailiyyətimizdir
15:11
18 Oktyabr
Nazir müavini: İkinci Bakı Şopinq Festivalında əsas hədəfimiz xarici turistlərdir
14:41
18 Oktyabr
Azərbaycan ilə Polşa arasında yüksək səviyyəli siyasi əlaqələr var
14:24
18 Oktyabr
Elmar Məmmədyarov: Sarkisyan məsuliyyətsiz şəkildə birgə bəyanatın çərçivəsindən kənara çıxdı
14:17
18 Oktyabr
Xalça Muzeyində maraqlı sərgi - “Uçan xalça”
14:14
18 Oktyabr
Müstəqilliyimizə qədəm qoyduğumuz gündən qazandığımız nailiyyətlər Ümummilli Liderin uzaqgörən siyasətinin nəticəsidir
14:10
18 Oktyabr
Bakıda “Caspian Energy Tourism Forum” keçirilib
14:06
18 Oktyabr
Vitold Vaşçikovski: Azərbaycan Polşa üçün əhəmiyyətli ölkədir
14:01
18 Oktyabr
Fəzail İbrahimli: Azərbaycan xalqı tarix boyu öz müstəqilliyi uğrunda şərəflə mübarizə aparıb
12:50
18 Oktyabr
Azərbaycan Xəzərdə kruizlərin təşkili üçün Rusiya ilə danışıqlara başlayıb
12:07
18 Oktyabr
Elman Məmmədov: Sarkisyan beynəlxalq hüquqa uyğun deyil, kriminal aləmin qanunlarına uyğun davranır
12:06
18 Oktyabr
Vitali Kliçko: Bakının inkişafına tətbiq olunan təcrübəni Kiyevdə istifadə etmək istəyirik
12:03
18 Oktyabr
Azərbaycan-Avstraliya biznes-forumunun iştirakçıları ulu öndər Heydər Əliyevin məzarını və Şəhidlər xiyabanını ziyarət ediblər
11:46
18 Oktyabr
Azərbaycan ilə Rusiya arasında Samur çayı üzərində salınacaq avtomobil körpüsünün təməli qoyulub
11:26
18 Oktyabr
“Atletiko Madrid” klubunun saytında Bakı haqqında videosujet yerləşdirilib
11:22
18 Oktyabr
MM-in deputatı Musa Quliyev: Azərbaycanda idarəetmə sistemində daim uğurlu islahatlar aparılır
11:14
18 Oktyabr
Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri atəşkəs rejimini 122 dəfə pozub
10:47
18 Oktyabr
Prezident İlham Əliyev Polşanın xarici işlər nazirini qəbul edib
10:43
18 Oktyabr
Bakıda V Beynəlxalq Azərbaycan Xalçası Simpoziumu işə başlayıb
10:41
18 Oktyabr
UEFA Çempionlar Liqası: “Qarabağ” doğma meydanda “Atletiko Madrid”i qəbul edəcək
10:22
18 Oktyabr
Prezident İlham Əliyev Körfəz Ərəb Dövlətlərinin Əməkdaşlıq Şurasının nümayəndə heyətini qəbul edib
10:08
18 Oktyabr
Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin bərpasından 26 il keçir
21:02
17 Oktyabr
Nizami Kino Mərkəzində “Pəncərədən düşən işıq” sənədli filminin təqdimat mərasimi olub
20:48
17 Oktyabr
Azərbaycan turizmin inkişafına yönəlib
20:34
17 Oktyabr
YAP-ın 25 illik yubileyi münasibətilə Pirallahıda keçirilən futbol yarışına yekun vurulub
20:01
17 Oktyabr
Rusiya telekanalı Bakıda keçirilən şopinq festivalı barədə süjet yayımlayıb
19:26
17 Oktyabr
Azərbaycan nümayəndə heyəti Ciddədə sərhəd təhlükəsizliyinə dair beynəlxalq simpoziumda iştirak edib
19:10
17 Oktyabr
Con Hammond: Azərbaycanda əlverişli biznes və investisiya mühiti var
17:54
17 Oktyabr
Nazirlər Kabinetində aparılan islahatlar idarəetmədə səmərəliliyin təşkilinə hesablanan islahatların tərkib hissəsidir
17:39
17 Oktyabr
Sevinc Fətəliyeva: Konqresmen Smit işğalçı Ermənistanın ən fəal dəstəkçilərindən biridir
17:32
17 Oktyabr
Mədəniyyət, incəsənət xadimlərinə və turizm işçilərinə fəxri adlar və mükafatlar təqdim edilib
17:27
17 Oktyabr
İqtisadiyyat Nazirliyində geniş kollegiya iclası keçirilib
17:06
17 Oktyabr
İsrailli ekspert Azərbaycan Dillər Universitetinin tələbələri ilə görüşüb
16:58
17 Oktyabr
Bəxtiyar Sadıqov: Azərbaycan tərəfi öz prinsipial mövqeyindən geri çəkilən deyil
16:55
17 Oktyabr
Məcburi köçkünlər üçün salınmış yaşayış komplekslərinin internet xətti ilə təmin edilməsinə dair layihə müzakirə olunub
16:10
17 Oktyabr
Azərbaycanda miqrantlara münasibətdə heç bir hüquq pozuntusu qeydə alınmayıb
15:46
17 Oktyabr
Prezident İlham Əliyev Yunanıstanın Azərbaycanda yeni təyin olunmuş səfirinin etimadnaməsini qəbul edib
15:06
17 Oktyabr
Dövlət Müstəqilliyi Günü Naxçıvanın Bakıdakı daimi nümayəndəliyində qeyd edilib
15:01
17 Oktyabr
Robert Sekuta: ABŞ Azərbaycanda iqtisadi islahatları yüksək qiymətləndirir
14:47
17 Oktyabr
Azərbaycan Seulda keçirilən mədəniyyət festivalında təmsil olunub
14:13
17 Oktyabr
“Vaşinqton Tayms”: Azərbaycan terrorizmə qarşı mübarizədə ABŞ-ın tərəfdaşıdır
14:10
17 Oktyabr
Bakı Dövlət Universiteti ilə Yaponiya universitetləri arasında əməkdaşlıq genişlənir
14:03
17 Oktyabr
Ziyad Səmədzadə: Azərbaycan 2017-ci ilin 9 ayını müsbət sosial-iqtisadi inkişaf göstəriciləri ilə başa vurub
12:57
17 Oktyabr
Azərbaycan ilə Belarus arasında ticarət dövriyyəsi 100 milyon dollar təşkil edib
12:55
17 Oktyabr
Dilarə Cəbrayılova: Cəmiyyətin intellektual potensialının artması ölkənin inkişafına güclü təsir göstərir
12:33
17 Oktyabr
Hikmət Babaoğlu: Azərbaycanın beynəlxalq miqyasda nüfuzu mütəmadi olaraq artır, milli dövlətçiliyimizin əsasları möhkəmlənir
11:09
17 Oktyabr
Vüqar Namazov: Kapital bazarlarına çıxış bu gün tələb deyil, zərurətdir
11:03
17 Oktyabr
Azərbaycan ilə Pakistan arasında dini-mənəvi sahədə əlaqələr müzakirə edilib
10:53
17 Oktyabr
Vüsal Qasımlı: İlin əvvəlindən Azərbaycanda pul bazası 18 faiz artıb
10:37
17 Oktyabr
Azərbaycan ilə Türkiyə arasında hərbi əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olunub
10:34
17 Oktyabr
BANM-ə qəbul olunan Prezident təqaüdçülərinin sayı ötən illərə nisbətən iki dəfə artıb
10:33
17 Oktyabr
İtaliya Senatında Azərbaycan-İtaliya strateji tərəfdaşlığının aspektləri müzakirə olunacaq
10:28
17 Oktyabr
Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə Silahlı Qüvvələri rəhbərlərinin görüşü keçiriləcək
10:25
17 Oktyabr
Ermənistan silahlı bölmələri iriçaplı pulemyotlardan istifadə etməklə atəşkəs rejimini 105 dəfə pozub
10:18
17 Oktyabr
Sabah Daşkənd şəhərində “İslam həmrəyliyi Özbəkistan-Azərbaycan dostluğu timsalında” mövzusunda Beynəlxalq Konfrans keçiriləcək
17:56
16 Oktyabr
Vüqar Rəhimzadə: Rusiya regionda təhlükəsizliyə xələl gətirə biləcək addımlara yol verməməlidir
17:21
16 Oktyabr
Sosial təminat haqqında Azərbaycan-Bolqarıstan hökumətlərarası Saziş layihəsi müzakirə olunub

Video

 

Müsahibə

»»»
 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
HAVA HAQQINDA
Bakı
gündüz+16 +20
gecə+9 +12