Ana səhifə »  Dünya »  Terrora qarşı milli səfərbərlik: Ankaranın yeni geosiyasi həmləsi
A+   Yenilə  A-
Terrora qarşı milli səfərbərlik: Ankaranın yeni geosiyasi həmləsi

Türkiyə Prezidenti terrorla mübarizədə yeni strategiyaya keçdiklərini bəyan edib. Artıq bu bəlaya qarşı bütün cəmiyyət mübarizə aparacaq. Güc strukturları bütün səlahiyyətlərindən istifadə edə biləcək. Yerli hakimiyyət orqanları isə hər evdə kimlərin yaşadığı və hansı işlərlə məşğul olması barədə məlumatlı olacaq. Siyasi qüvvələr də terror məsələsində birgə fəaliyyət göstərəcəklərini bəyan ediblər. Ekspertlər bu proseslərin regional və qlobal geosiyasətə necə təsir edə biləcəyi ilə bağlı təhlillər aparırlar. Burada Türkiyənin Yaxın Şərqdəki münaqişələrin həllində aktivliyini artırmasına xüsusi diqqət yetirirlər. Yekun qənaət olaraq, Ankaranın qərarlılıqla Suriya və İraq da daxil olmaqla geniş bir sahədə terrorla kəskin mübarizə aparacağından danışırlar. Bütün bunlar Türkiyə üçün hansı nəticələri doğura bilər? Bu məsələ ilə bağlı müəyyən proqnozlar vermək mümkündürmü?
Savaş strategiyası dəyişir: hər yerdə, hər zaman amansız mübarizə
İstanbulda qanlı terror hadisəsinin törədilməsindən sonra rəsmi Ankaranın bu bəla ilə mübarizəsi daha da güclənib. Bir tərəfdən, həmin olaya bağlılığı ola biləcək insanlar məsuliyyətə cəlb edilir, digər tərəfdən isə, terrorun kökünün kəsilməsi istiqamətində addımlar atılır. Maraqlıdır ki, bu proseslərdə artıq bütün Türkiyə cəmiyyəti aktiv iştirak etməyə başlayıb. Adi vətəndaşlardan tutmuş müxtəlif təşkilatlara qədər hamı sayıqlığını artırıb. Üstəlik, hakimiyyət terrorla mübarizədə keyfiyyətcə yeni bir mərhələyə keçdiyini bəyan edib. Bu, bütövlükdə Yaxın Şərq və ona qonşu olan regionlar üçün ciddi geosiyasi əhəmiyyəti ola biləcək faktordur. Qlobal səviyyədə də böyük dövlətlərin siyasi mövqeyinə təsir edə biləcək məqamdır. Bəs Türkiyə terrorla mübarizədə hansı strateji yenilik etməyə hazırlaşır?
Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan dekabrın 14-də Beştəpə köşkündə bölgə nümayəndələri ilə görüşdə bildirib ki, terrora qarşı milli səfərbərlik elan edir. O, güc strukturlarına üz tutaraq “səlahiyyətlərinizdən sona qədər istifadə edin” deyib. Fəaliyyət taktikası da dəyişir - artıq Türkiyə terrorla mübarizədə müdafiə mövqeyindən hücuma keçir. Bu o deməkdir ki, harada olmasından asılı olmayaraq dövlətə təhlükə olacaqsa, oraya müdaxilə ediləcək. Onu vurğulayaq ki, bu cür fəaliyyətə əsasən böyük dövlətlərin imkanları olur. Məsələn, ABŞ və Rusiya xeyli vaxtdır ki, terrorla mübarizədə həmin taktikadan istifadə edirlər.
Türkiyə Prezidenti bu qərarını ölkənin böyük təhlükə ilə qarşı-qarşıya olması ilə əlaqələndirib. Rəcəb Tayyib Ərdoğanın fikrinə görə, hazırda vəziyyət İstiqlal Savaşı dönəmində olduğu qədər kritikdir. Yəni faktiki olaraq indi də böyük güclərlə savaş baş verir. Onlar Türkiyənin ərazi bütövlüyünü hədəf alıb, ölkə vətəndaşları arasında ayrı-seçkilik etməklə ölkəni parçalamağa çalışırlar. Bu mənada əsas düşmən PKK, İŞİD, FETÖ və digər terror qrupları deyil, onları Türkiyəyə qarşı istiqamətləndirənlərdir. Bununla Ankara rəsmi olaraq terrorla mübarizədə radikal qrupları himayə edənlərlə savaş mərhələsinə keçdiyini bəyan etmiş olur. Məhz həmin səbəbdən də bütün millətin terrorla mübarizəyə hazır olmasını istəyir. O cümlədən yerli hakimiyyət orqanları hər evdə kimlərin yaşadığını və hansı işlərlə məşğul olduğunu bilməlidir.
Artıq cəmiyyət R.T.Ərdoğanın bu bəyanatına reaksiya verib. Çankaya köşkündə Baş nazir Binəli Yıldırım müxalif liderlər Kamal Kılıçdaroğlu və Dövlət Baxçalı ilə görüşüb. Siyasi liderlər terrora qarşı birləşmək barədə ortaq qərara gəliblər. Onlar mətbuat konfransı keçirərək, bu bəladan xilas olmaq üçün bütün imkanlardan istifadə edəcəklərini söyləyiblər. Türkiyə siyasi dairələrinin bu birlik mesajı ölkənin tək yumruq olaraq terrorla mübarizəyə hazır olması anlamına gəlir. Ekspertlər hesab edirlər ki, Türkiyə hakimiyyəti ilə cəmiyyəti vəhdət halında savaşmağa qadirdir.
Ekspertlərin diqqətini çəkən başqa əhəmiyyətli məqam Türkiyənin Suriya və İraqda da terrorla mübarizədə yeni addımlar atmağa başlamasından ibarətdir. Xüsusilə Hələb məsələsində Ankara təsirli tədbirlər görür. Rusiya və Türkiyə KİV-in yaydığı məlumata görə, Kreml bu məsələdə Türkiyə ilə razılaşmağın daha asan olduğunu düşünür. Bu barədə Rəcəb Tayyib Ərdoğanla Vladimir Putinin telefon danışığı olub. Xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu da rusiyalı və iranlı həmkarları ilə həmin məsələləri müzakirə edib. Artıq Hələbdən dinc əhalinin çıxarılması prosesi başlayıb, atəşkəs elan edilib.
Bundan başqa, bu ayın sonuna yaxın Hələb məsələsini Rusiya, Türkiyə və İranın müzakirə etməsi ilə bağlı razılıq əldə edilib. Ekspertlərin rəyinə görə, bunlar Türkiyənin Yaxın Şərqdə geosiyasi nüfuzunun yüksəlməsini ifadə edir. Özü də Qərbin böyük dövlətlərinin edə bilmədiyini reallaşdırmaq iqtidarında olan Ankaranın terrorla savaşda yeni uğurlar əldə edə bilməsinə yeni imkanlar yaradan bir fəaliyyətdən söhbət gedir.
Müstəqil geosiyasi güc: Ankara mövqeyini ortaya qoyur
Bəs Türkiyənin terrorla mübarizədə milli səfərbərlik elan etməsinin qlobal geosiyasi dinamikaya hansı təsirləri ola bilər? İndi analitiklər məsələnin bu tərəfini təhlil etməyə çalışırlar. Yanaşmalar müxtəlifdir. Bir sıra ekspertlər Türkiyənin Qərblə daha kəskin şəkildə qarşı-qarşıya gələcəyini və bundan ziyan görəcəyini proqnozlaşdırırlar. Onlar hesab edirlər ki, ölkənin müdafiə və təhlükəsizliklə bağlı problemləri daha çox ABŞ və Avropa ilə əlaqəlidir. NATO-nun üzvü kimi Türkiyə onlardan həm silah alır, həm də təhlükəsizliyin strateji aspektlərində əməkdaşlıq edir.
Digər yanaşmaya görə isə, məsələni bu cür bəsit təqdim etmək doğru deyil. Burada əsas arqument ondan ibarətdir ki, birincisi, bütövlükdə dünya sürətlə dəyişir. Cəmi 1-2 il bundan əvvəl olan şərait yeniləşib. İndi fərqli qlobal dinamika vardır. Rusiyanın yeni xarici siyasət strategiyasını müəyyənləşdirməsi deyilənlərin əyani sübutudur. Moskva 2013-cü ildə qəbul edilmiş strategiyanı çevik dəyişdiyinin səbəblərini açıqlayıb.
İkincisi, Qərbin Türkiyəyə olan münasibətində bir sıra ciddi problemlərin olduğu ortaya çıxdı. Aydın oldu ki, sözdə dostluqdan danışanlar gizli olaraq terror qruplarını Türkiyəyə qarşı hazırlayırmış, bu ölkəni parçalamaq və özündən tam asılı vəziyyətə salmaq üçün müxtəlif planlar qururmuş. Bu ilin yayında dövlət çevrilişinə olan cəhd bu prosesin son nöqtəsi oldu.
Üçüncüsü, Türkiyə son illər sürətli inkişaf edərək, əsas sahələrdə kənardan olan asılılığını xeyli azalda bilib. Xüsusilə müdafiə sahəsində uğurlar əldə edib. Paralel olaraq, ölkənin iqtisadi sistemi dayanıqlılığını göstərib. Türkiyənin sosial-iqtisadi inkişafı sabit templə davam edir. Kənar təsirlərə baxmayaraq, türk iqtisadi-maliyyə infrastrukturu müstəqil inkişaf etmək qabiliyyətini nümayiş etdirir. Bu o deməkdir ki, Türkiyə iqtisadiyyatı böhran və ekstremal vəziyyətlərdə belə öz yaşarılığını saxlaya bilir. Bu dövlət özünü tam təmin edə bilən infrastruktura malikdir. Həmin keyfiyyətdə də dünyanın böyük dövlətləri arasında öz layiqli yerini tutmaqdadır. Deməli, söhbət qlobal geosiyasətdə öz sözünü deyə bilən Türkiyədən gedir. Bu ölkənin inkişaf dinamikası onun dünyada müstəqil güc olmaq iqtidarını göstərməkdədir.
Bütün bunlar birinci versiya müəlliflərinin reallığı görə bilmədiyini, yaxud Türkiyəyə qarşı qərəzli mövqedən çıxış etdiklərini təsdiqləməkdədir. Türkiyə Yaxın Şərqdə öz müstəqil sözünü deyən və onu həyata keçirə bilən dövlətdir. Deməli, Rusiya və İran onunla yalnız bərabərhüquqlu tərəfdaş kimi razılıq əldə edə bilərlər. Burada Ankaraya kiminsə nəyi isə diktə etməsi mümkün deyildir. Bu aspektdə də Qərbdə qaldırılan hay-küyün heç bir əsası yoxdur - Türkiyə heç bir tərəfə meyil etməyib, sadəcə, öz maraqlarına uyğun müstəqil addımlar atır.
Beləliklə, Türkiyənin beynəlxalq terrora qarşı milli səfərbərlik elan etməsi geniş geosiyasi təsiri ola biləcək bir hadisədir. Artıq Yaxın Şərqdə daha ciddi gücə malik bir böyük dövlətin meydanda olduğunun fərqinə varılmalıdır. O, tək deyil, yanında dost və qardaş ölkələr də yer alıb. Və əsas məqsəd çoxdandır böyük dövlətlərin itirdiyi ədalət hissini bərpa etməkdən ibarətdir. Şübhə yoxdur ki, Türkiyə və dostları bu vəzifənin öhdəsindən gələcəklər.
Həm də ona görə ki, dünyada haqqı tapdamaq heç zaman qalib olmaq anlamına gəlmir. Yalnız haqq-ədalət tərəfdarları son nəticədə qalib olurlar. Dünyanın varlığı bu prinsip üzərində qurulub. Məhz həmin səbəbdən də qaliblər sırasında mütləq Azərbaycan da yer alacaq. Azərbaycan Cənubi Qafqazda haqqın, ədalətin, sivil inkişafa xidmət edən əməkdaşlıq formatlarının carçısıdır.
Newtimes.az

 
  • Oxunub:  6390  |  
  • Tarix:  04-02-2017  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Əli Həsənov: Azərbaycanda sahibkarlığa göstərilən dövlət qayğısı müxtəlif sahələrdə özünü büruzə verir

18:07
27 Aprel
“Nezavisimaya qazeta”: Qarabağ alovu müasir Rusiya üçün dərs olmalıdır
18:01
27 Aprel
Bakıda Azərbaycanın Dünya Ticarət Təşkilatına üzvlüyü prosesi ilə bağlı seminar keçirilir
17:59
27 Aprel
Vüqar Rəhimzadə: “Qoca qitə”nin İslam dünyasına baxışı ədalətsiz və qərəzlidir
17:43
27 Aprel
Zərifə xanım Əliyevanın zəngin həyat yolu bugünkü və gələcək nəsillər üçün örnək və yaşam etalonudur
17:40
27 Aprel
Əli Əhmədov: Azərbaycanda neft sektorundan sonra ən böyük sərmayə tikinti sektoruna qoyulub
17:38
27 Aprel
Azərbaycan diasporu Strasburqda Türkiyəyə dəstək aksiyası keçirib
17:21
27 Aprel
Mariya Zaxarova: Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirləri Moskvada ATƏT Minsk qrupu ilə görüşəcək
17:09
27 Aprel
YAP Yevlax rayon təşkilatının IX Konfransı keçirildi
16:56
27 Aprel
Milisa Markoviç: Suveren ölkənin daxili işlərinə müdaxilə etmək yolverilməzdir
16:18
27 Aprel
Siyavuş Novruzov: AŞ PA-nın Türkiyə ilə bağlı qərarı siyasi qərəzdir
15:51
27 Aprel
İslamiadaya qatılacaq Azərbaycan idmançılarının sayı açıqlanıb
15:27
27 Aprel
Azərbaycan və İtaliya strateji tərəfdaşlardır
14:49
27 Aprel
İsveçli nazir müavini Azərbaycanın multikultural və tolerant ənənələri barədə məlumatlandırılıb
14:30
27 Aprel
Azərbaycan və Ermənistan qoşunlarının təmas xəttində monitorinq insidentsiz başa çatıb
14:15
27 Aprel
Azərbaycan ilə Çexiya arasında bir sıra sahələrdə əməkdaşlığın inkişafı məsələləri müzakirə olunub
14:13
27 Aprel
“Bakı-2017”: Basketbolun 3x3 növü üzrə qadınlardan ibarət millimizin heyəti açıqlanıb
12:58
27 Aprel
Xəzərdən başlayan su səyahətinin iştirakçıları qədim və müasir Qəbələdə
12:51
27 Aprel
Məşhur qrossmeysterlər Şəmkirdə gənc şahmatçılarla dostluq görüşü keçiriblər
12:46
27 Aprel
Əli Əhmədov: tikinti sektorunda qeyri-rəsmi məşğulluq aradan qaldırılacaq
12:38
27 Aprel
Ramiz Həsənov: Azərbaycan açıq hökumət prinsipinin təşviqinə töhfəsini verib
12:24
27 Aprel
Rafael Hüseynov: Türkiyə uzun illərdir sübuta yetirib ki, o, demokratik dövlətdir
12:12
27 Aprel
Son 10-12 ildə Azərbaycan iqtisadiyyatı 3,5 dəfə artıb
12:09
27 Aprel
Azərbaycan Şəhər Bələdiyyələri Milli Assosiasiyasının ümumi yığıncağı keçirilib
12:02
27 Aprel
“Tütün məmulatlarının istifadəsinin məhdudlaşdırılması haqqında” qanun layihəsi müzakirə edilir
11:42
27 Aprel
Fuad Ələsgərov: Azərbaycanda korrupsiyaya qarşı bütün mexanizmlər yaradılır
11:32
27 Aprel
Görkəmli yazıçı, alim-pedaqoq Mir Cəlal Paşayevin İçərişəhərdə yaşadığı binada “Ədibin evi”nin açılışı olub
11:22
27 Aprel
Azərbaycanın və Fransanın hərbi mütəxəssisləri arasında kibertəhlükəsizlik üzrə işçi görüşü keçirilir
11:12
27 Aprel
Litva Seyminin bir qrup üzvü Xocalı soyqırımı ilə bağlı müraciət qəbul edib
11:08
27 Aprel
Ötən il dövlət tərəfindən tikinti sektoruna 11,4 milyard manat vəsait qoyulub
11:04
27 Aprel
Əfqanıstandakı sülhməramlılarımızın bir qrupu Azərbaycana qayıdıb
10:49
27 Aprel
Azərbaycanlı deputat: Multikultural dəyərləri qorumaq bu gün həyati əhəmiyyət kəsb edən məsələdir
10:40
27 Aprel
Əli Əhmədov: Son 10 il ərzində Azərbaycan iqtisadiyyatı 3,5 dəfə artıb
10:39
27 Aprel
Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi beynəlxalq müdafiə sərgisində iştirak edib
10:35
27 Aprel
Viktor Dovqan: Ukrayna və Azərbaycan Transxəzər Nəqliyyat Marşrutunun əsas tərkib hissələridir
10:32
27 Aprel
Florans Manjən: Azərbaycan ilə Fransa arasında siyasi dialoq yüksək səviyyədədir
10:28
27 Aprel
Rusiyadan Azərbaycana müasir silah və hərbi texnikanın yeni partiyası gətirilib
10:26
27 Aprel
MM-in deputatı: Türkiyə özünün oturuşmuş demokratik cəmiyyətini qurub
10:23
27 Aprel
Xələf Xələfov: Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllində Fransanın rolu böyükdür
10:18
27 Aprel
Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri minaatanlardan istifadə etməklə atəşkəs rejimini 130 dəfə pozub
17:53
26 Aprel
Ramiz Həsənov: İxtiraçılıq sahəsində müsabiqələrin təşkilində məqsəd bu sahəyə marağı artırmaqdır
17:49
26 Aprel
Akademik Zərifə Əliyevanın doğum günü münasibətilə aksiya keçiriləcək
17:48
26 Aprel
Azərbaycan-Səudiyyə Ərəbistanı əməkdaşlığının inkişafı üçün böyük perspektivlər var
17:45
26 Aprel
Mixail Zabelin: AŞPA tez-tez öz iradəsini qəbul etdirir – bu, düzgün deyil
17:39
26 Aprel
Azərbaycanın qaçqın və məcburi köçkün qadınlarının problemləri Avropa Şurasında qaldırılıb
17:37
26 Aprel
Azərbaycanın Dünya Bankı ilə əməkdaşlığı uğurla davam edir
17:22
26 Aprel
“Bakı-2017”nin futbol yarışında Azərbaycanı təmsil edən hakimlər də fəaliyyət göstərəcəklər
17:10
26 Aprel
YAP İmişli rayon təşkilatının X konfransı keçirilib
16:38
26 Aprel
Prezident İlham Əliyev: 25 il müstəqil dövlət kimi yaşayan Azərbaycan bu gün ayaqda möhkəm dayanır
16:26
26 Aprel
Əli Həsənov: Azərbaycanda sahibkarlığa göstərilən dövlət qayğısı müxtəlif sahələrdə özünü büruzə verir
15:47
26 Aprel
Xalid Əbdüləziz Əl Falih: Azərbaycan neft hasilatı ilə bağlı öhdəliklərinə əməl etdiyinə görə ən yüksək hörməti qazanıb
15:38
26 Aprel
Hikmət Babaoğlu: AŞPA və bu kimi digər Avropa strukturları əslində Qərb imperializminin şantaj mexanizmləridir
15:31
26 Aprel
YAP Nizami rayon təşkilatının IX konfransı keçirilib
15:26
26 Aprel
Moskvada Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə bağlı xarici işlər nazirləri səviyyəsində üçtərəfli görüş keşiriləcək
15:16
26 Aprel
Müdafiə Nazirliyinin nümayəndə heyəti Moskvada beynəlxalq təhlükəsizlik konfransında iştirak edir
15:01
26 Aprel
“İşsizlikdən sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun layihəsi Milli Məclisə təqdim olunub
15:00
26 Aprel
Elman Nəsirov: Türkiyə ilə bağlı qərar sübut etdi ki, AŞPA islamofob qüvvələrin təzyiq alətinə çevrilib
14:37
26 Aprel
Ziyad Səmədzadə: “Daşınar əmlakın yüklülüyü haqqında” qanun layihəsi qanunvericilikdə yeni bir istiqamətin əsasını qoyur
14:33
26 Aprel
Vüqar Bayramov: Valyuta dəyişmə məntəqələrinin bərpası həm də yeni leqal iş yerləri deməkdir
14:29
26 Aprel
Energetika naziri Natiq Əliyev Səudiyyə Ərəbistanının energetika, sənaye və təbii ehtiyatlar naziri Xalid Əl Falih ilə görüşüb
14:19
26 Aprel
Türkiyə Jandarma Qüvvələrinin Baş Komandanı ulu öndər Heydər Əliyevin məzarını və Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib
14:17
26 Aprel
Bakı-2017” ilə əlaqədar bütün məscid və ziyarətgahlarda hər cür şərait yaradılıb
13:27
26 Aprel
"Sahibkarlar Günü"nə həsr olunan konfransın iştirakçıları ulu öndər Heydər Əliyevin məzarını ziyarət ediblər
13:24
26 Aprel
Ramin Quluzadə: Azərbaycan dünyada mühüm tranzit daşımalarda əsas tərəfdaşlardan biri kimi qəbul edilir
13:07
26 Aprel
Sahibə Qafarova: AŞPA-nın Türkiyə ilə bağlı qərarı siyasi məqsədlərə xidmət edir
12:38
26 Aprel
Azərbaycan ilə Səudiyyə Ərəbistanının enerji əməkdaşlığının gələcək perspektivləri müzakirə edilib
12:34
26 Aprel
VII Xəzər Beynəlxalq Yol İnfrastrukturu və İctimai Nəqliyyat “Road&Traffic 2017” sərgisi öz işinə başlayıb
12:31
26 Aprel
Moskvada Azərbaycanın tərəfdaş olduğu “Svyaz-2017” sərgisi öz işinə başlayıb
12:16
26 Aprel
“Xəzər və Mərkəzi Asiya: ticarət, logistika, neft emalı, neft-kimya” forumu işini davam etdirir
11:56
26 Aprel
Prezident İlham Əliyev Səudiyyə Ərəbistanının energetika, sənaye və təbii sərvətlər nazirinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib
11:38
26 Aprel
Elçin Əhmədov: AŞPA-nın Türkiyə ilə bağlı ədalətsiz qərarı ikili standartların daha bir nümunəsidir

Video

 

Müsahibə

»»»
 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30
HAVA HAQQINDA