A+   Yenilə  A-
Dövlət proqramlarının icrası regionların hərtərəfli inkişafını təmin edib

Qəzənfər ABBASOV
İqtisad elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Respublikasının
Maliyyə Nazirliyinin “Maliyyə və uçot jurnalı”nın baş redaktoru

 

2004-cü ildən etibarən uğurla icra olunan regionların sosial-iqtisadi inkişafına dair müvafiq Dövlət proqramları bölgələrdə iqtisadi potensialın artmasına, infrastruktur təminatının, kommunal xidmətlərin keyfiyyətinin, biznes və investisiya mühitinin yaxşılaşmasına və əhalinin rifahının yüksəlməsinə şərait yaradıb. Həmin proqramların icrası Azərbaycanın davamlı inkişafının və iqtisadi dayanıqlılığının təmin olunmasında, ölkədə sabitliyin möhkəmlənməsində, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi siyasətinin genişlənməsində mühüm rol oynamışdır.
İnfrastruktur layihələrinin uğurlu icrası regionların inkişafında əsaslı dönüş yaradıb
Regional inkişaf proqramları, ilk növbədə, infrastrukturun tam yenidən qurulmasında xüsusi əhəmiyyət kəsb etmişdir. Ötən 15 il ərzində dövlətin maliyyə dəstəyi hesabına bütün bölgələrdə ən müasir infrastruktur obyektləri tikildi. Bölgələrdə, ilk növbədə, əhalinin enerji və kommunal xidmətlərlə təmin olunması sahəsində dönüş yarandı. Ötən 15 ildə ölkəmizdə 30-dan artıq elektrik stansiyasının tikilərək istifadəyə verilməsi əhalinin elektrik enerjisi ilə təminatını maksimum səviyyədə həll etdi. Eyni zamanda, 2004-cü ildə elektrik enerjisi idxal edən Azərbaycan hazırda elektrik enerjisini ixrac edən ölkəyə çevrilib. Regionlarda qaz xətlərinin çəkilməsi, qaz təsərrüfatının yeniləşdirilməsi qazlaşdırmanın səviyyəsinin 51 faizdən 95 faizə çatdırılmasına imkan verdi. İçməli su və kanalizasiya problemləri həll edildi. 2004-cü ildə ölkə üzrə fasiləsiz içməli su ilə təminat 26 faiz idi, hazırda bu rəqəm 70 faizə çatdırılıbdır. Kənd təsərrüfatının inkişafı üçün böyük meliorativ tədbirlər görülməsi də geniş miqyas almış, son 15 ildə ən nəhəng su anbarlarının - Taxtakörpü, Şəmkirçay, Göytəpə və Tovuzçay su anbarlarının tikilib istifadəyə verilməsi kənd təsərrüfatında suvarma sistemlərinin müasir tələblərə uyğun qurulmasını təmin etdi. Aparılan bu meliorativ tədbirlər kənd təsərrüfatının inkişafına güclü təsir etmiş, aqrar sahədə son 15 ildə məhsul istehsalı 1,7 dəfə artmışdır.
Ötən illər ərzində yol-nəqliyyat infrastrukturunun yenilənməsi sahəsində də mühüm irəliləyişlər baş vermiş, ölkəmizdə 15 min kilometrə yaxın yol çəkilmiş, 45-dən artıq körpü tikilib istifadəyə verilmişdir. Beləliklə, infrastruktur layihələrinin uğurlu icrası regionların inkişafında əsaslı dönüş yaratdı. Son 15 ildə sosial obyektlərin inşası da geniş vüsət alıb. Belə ki, bu dövrdə 3 min 200-dən çox məktəb tikilib və yaxud əsaslı şəkildə təmir edilib, 600-dən çox tibb müəssisəsi inşa olunub, bölgələrdə 44 olimpiya mərkəzi yaradılıb.
1,5 milyonu daimi olmaqla 2 milyon yeni iş yeri yaradılıb
Regionların inkişafı ilə bağlı yürüdülən siyasət Azərbaycan iqtisadiyyatının sürətli inkişafını təmin etmişdir. Son 15 il ərzində Azərbaycan iqtisadiyyatı dünya miqyasında rekord templərlə inkişaf edib, ümumi daxili məhsul 3,3 dəfə artıb. Sənaye istehsalı 2,6 dəfə, kənd təsərrüfatı 1,7 dəfə, ixrac 4,7 dəfə artıb. Bəhs olunan dövrdə ölkədə 1,5 milyonu daimi olmaqla 2 milyon yeni iş yeri yaradılıb. Bu illər ərzində Azərbaycana 250 milyard dollar sərmayə qoyulub ki, bunun da yarısı xarici investisiyalardır. Azərbaycan regional inkişaf proqramlarının maliyyələşdirilməsini sırf öz imkanları hesabına təmin edib. Diqqət yetirsək, görərik ki, birinci proqramın icrasına başlanılan zaman Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları cəmi 1,8 milyard dollar idi. Dövlət kifayət qədər əhatəli və böyük regional inkişaf proqramına bu rəqəmlə start verdi. Buna baxmayaraq, hökumət ilk proqrama lazım olan vəsaitin ayrılmasını təmin etdi və hər istiqamət üzrə nəzərdə tutulmuş konkret tədbirlər planı maksimum səviyyədə icra olundu. Hazırda valyuta ehtiyatlarımız 45 milyard dollara bərabərdir. Bu gün adambaşına düşən valyuta ehtiyatlarının həcminə görə Azərbaycan dünya miqyasında qabaqcıl yerlərdədir. Beləliklə, respublikamız 3 Dövlət Proqramını uğurla icra etməklə qarşıya qoyulmuş bütün məqsədlərə çatıb. Cənab Prezidentin vurğuladığı kimi, ötən 15 il ərzində verilən bütün vədlər artıqlaması ilə yerinə yetirilib.
Regionlarda 500-dən çox sənaye müəssisəsi istifadəyə verilib
Regionların inkişafı ilə bağlı tədbirlərə sənaye sektorundakı iri, mühüm layihələrin həyata keçirilməsini də aid etmək olar. Sənayeləşmənin əsas ssenarilərinə uyğun olaraq, bu sahədə yeni və müasir texnologiyaların tətbiqi genişlənib ki, bu da ağır sənaye, elektrotexnika, əlvan metallurgiya, maşınqayırma, kənd təsərrüfatı məhsullarının emalı, tikinti materialları sənayesinin istehsalı müəssisələrinin yaradılmasına səbəb olub. Son 15 il ərzində regionlarda 500-dən çox sənaye müəssisəsi yaradılıb. Hazırda sənayeləşmənin ən innovativ və mütərəqqi modeli olan texnoparkların yaradılması isə industrial cəmiyyətin formalaşmasına güclü zəmin yaratmaqdadır. Sumqayıtda ən müasir sənaye parkları istifadəyə verilibdir. Xüsusilə də bu proses daha çox regional xarakter almağa yönəlib və Sumqayıtda, Gəncədə, Mingəçevirdə, Daşkəsəndə müasir sənaye istehsalatlarının yaradılması istiqamətində işlər yerinə yetirilir.
İnkişaf proqramları əhalinin sosial vəziyyətini yaxşılaşdırıb
Regional inkişaf proqramları bölgələrdə yaşayan insanların iş yerləri ilə təmin olunmasına, onların sosial yaşayış imkanlarının yaxşılaşmasına mühüm təsir göstərib. Özəl sektorun ildən-ilə genişlənərək iqtisadiyyatda payının 80 faizi ötməsi onun məşğulluq səviyyəsinin yüksəlməsində rolunun artmasına imkan verib. 15 ildə əhalinin gəlirləri 8 dəfədən çox artıb, yoxsulluğun səviyyəsi 5 faiz səviyyəsinə qədər azaldılıb. Aqrar sektorda ənənəvi sahələrin dirçəldilməsi respublika əhalisinin 47 faizinin yaşadığı kənd rayonlarında məşğulluq səviyyəsinin xeyli yüksəlməsinə və kənd əhalisinin gəlir imkanlarının artmasına şərait yaradıb.
Yürüdülən siyasət iqtisadi rayonların daxili ehtiyatlarının üzə çıxarılması və səfərbər olunması, nəticədə maliyyə imkanlarının yaxşılaşmasına səbəb olub. Rayonlardakı qeyri-neft resurslarının istehsalı və ixracı imkanlarının, aqropark və sənaye zonalarının yaradılması, bölgələrdəki sahibkarların maliyyə imkanlarından istifadə edilməsi regionların iqtisadi potensialının artmasına imkan verib. Bu gün respublikanın 33 şəhər və rayonu öz xərclərini mərkəzləşdirilmiş büdcədən dotasiya almadan formalaşdırır.
Xarici iş adamlarının regionlardakı fəaliyyəti genişlənib
Sahibkarlıq sektoru üçün yaradılmış əlverişli mühit və həyata keçirilən səmərəli siyasət Azərbaycanda fəaliyyət göstərən xarici sərmayəçilərin də regionlarda müxtəlif investisiya layihələrində iştirakını təmin etmişdir. Son 15 ildə ölkə iqtisadiyyatının müxtəlif sahələrində fəaliyyət göstərən xarici investisiyalı şirkətlərin sayı 7 mini ötüb və onların böyük bir qismi bölgələrdə müxtəlif layihələr həyata keçirir. Həmin şirkətlərin daha çox maraq göstərdikləri sahələr sənaye, tikinti, nəqliyyat, ticarət, turizm və xidmət sektorlarıdır. Bu gün ölkə iqtisadiyyatına yatırılmış sərmayələrin yarısı xarici iş adamlarına məxsusdur. Xarici sərmayənin qoyuluşu hər bir ölkə üçün ən vacib amillərdən biridir. Bu, onu göstərir ki, ölkəyə inam var.
Yeni Dövlət Proqramının hədəfləri...
Dövlət başçısı tərəfindən təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikası regionlarının 2019-2023-cü illərdə sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı” müasir çağırışları özündə əks etdirən fundamental iqtisadi sənəddir. Ötən dövrdə icra olunmuş proqramların əsas prioritetləri infrastrukturun bərpasını və yenilənməsini, istehsal və emal obyektlərinin yaradılmasını nəzərdə tuturdusa, artıq bu sahələrdə istiqamətin də dəyişməsi labüddür. Artıq ixracyönümlü, rəqabətədavamlı qeyri-neft istehsalına əsaslanan, dördüncü sənaye inqilabının tələblərinə cavab verən regional istehsal amili öndə dayanır.
Dövlət Proqramında müəyyən edilmiş məqsədə nail olmaq üçün regionlarda infrastruktur təminatının, o cümlədən əhalinin kommunal xidmətlərlə təminatının daha da yaxşılaşdırılması, ixracyönümlü və rəqabətədavamlı məhsul istehsalı istiqamətində sahibkarlığın inkişafının sürətləndirilməsi, əhalinin, xüsusi ilə kənd əhalisinin məşğulluq səviyyəsinin artırılması və yoxsulluğun səviyyəsinin azaldılması istiqamətində tədbirlərin davam etdirilməsi kimi mühüm vəzifələrin yerinə yetirilməsi nəzərdə tutulur.
Yeni proqramın əsas prioritetlərindən biri də biznes mühitinin daim yaxşılaşdırılması nəticəsində yüksəkkeyfiyyətli, ixracyönümlü və rəqabətqabiliyyətli məhsulların istehsal edilməsidir. Bu sahədə həyata keçirilən dövlət siyasəti sahibkarlığa yaradılmış fəaliyyət mühitinin daha da yaxşılaşdırılmasına, dövlət himayəsinin təkmilləşdirilməsinə və dövlət-sahibkar münasibətlərinin yaxşılaşdırılmasının təmin edilməsinə yönəldiləcəkdir.
Ölkəmizdə qeyri-neft ixracının həcminin artırılması məqsədilə regionlarda qeyri-neft sahələrinin, xüsusilə də kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı imkanlarının artırılması da əsas məqsədlərdən biridir. Yeni Dövlət Proqramının tələblərinə uyğun olaraq, regionlarda müasir aqrar layihələrin miqyası artırılacaqdır. İndiyədək aqrar sahədə görülmüş işlərin davam etdirilməsi, bitkiçiliyin və heyvandarlığın inkişaf etdirilməsi üçün ən müasir qabaqcıl texnologiyaların tətbiqinin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Öz fəaliyyətində fermer və kəndlilərə yaxınlıq prinsipini əsas götürən Dövlət Aqrar İnkişaf Mərkəzləri və regionlarda yaradılan Fermer Evləri qarşısında müasir iqtisadi prinsiplərə əsaslanaraq fermerlərə hərtərəfli qayğı göstərmək tapşırığı qoyulubdur.
Regionların sosial-iqtisadi inkişafına dair dördüncü Dövlət Proqramının icrası üçün ən azı 17 milyard manatdan çox vəsait nəzərdə tutulur. Həmin vəsaitin 4,6 milyard manatı özəl sektor tərəfindən qoyulacaq. Bu, o deməkdir ki, yerli biznes sektorunun iqtisadiyyatda fəallığı daha da yüksələcək. Eyni zamanda, dövlət tərəfindən 13 milyard manata yaxın kapital qoyuluşu həyata keçiriləcək.

 
  • Oxunub:  4290  |  
  • Tarix:  04-04-2019  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Ölkəmizdə xüsusi qayğıya ehtiyacı olan vətəndaşlara dövlət tərəfindən yüksək diqqət və qayğı göstərilir

14 Oktyabr 21:44
Mədəniyyət naziri Bakı şəhərində vətəndaşları qəbul edib
14 Oktyabr 21:41
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Macarıstanın Baş Naziri Viktor Orban ilə görüşüb
14 Oktyabr 21:36
Orta İxtisas Polis Məktəbi üçün yeni tədris kompleksi istifadəyə verilib
14 Oktyabr 21:31
Türk Şurasının VII Zirvə Görüşü çərçivəsində Bakıda biznes forum keçirilib
14 Oktyabr 21:23
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Qırğızıstan Prezidenti Sooronbay Jeenbekov ilə görüşü olub
14 Oktyabr 21:18
Dağlıq Qarabağın azərbaycanlı icmasının üzvləri ABŞ Konqresinin Nümayəndələr Palatasına etiraz məktubu göndərib
14 Oktyabr 21:12
MDB dövlətlərinin əmək, məşğulluq və əhalinin sosial müdafiəsi üzrə Məşvərət Şurasının üzvləri DOST Agentliyində olublar
14 Oktyabr 21:07
Rəcəb Tayyib Ərdoğan: Başda Azərbaycan olmaqla “Sülh çeşməsi” əməliyyatında yanımızda olan hər kəsə təşəkkür edirəm
14 Oktyabr 21:01
Bədii Şura AzTV-də işin düzgün və səmərəli qurulmasını prioritet hesab edir
14 Oktyabr 20:54
Polşa Azərbaycanlılarının Koordinasiya Şurası yaradılıb
14 Oktyabr 20:51
MDB-nin əmək, məşğulluq və əhalinin sosial müdafiəsi üzrə Məşvərət Şurasının iclasında Azərbaycanın tibbi-sosial ekspertiza və reabilitasiya üzrə elektron sisteminin təqdimatı olub
14 Oktyabr 20:45
Azərbaycanla Özbəkistan maliyyə və büdcə idarəetməsi sahəsində əməkdaşlığa dair müzakirələr aparıb
14 Oktyabr 20:42
Prezident: Azərbaycanla Türkiyə nə qədər güclü olarsa, xaricdəki soydaşlarımız da bir o qədər güclü olacaq
14 Oktyabr 20:32
Mələk Çakmak: FAO Azərbaycanın Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinə bütün sahələrdə müvafiq dəstək göstərməyə hazırdır
14 Oktyabr 20:30
Azərbaycan və Qazaxıstan hökumətləri arasında miqrasiya sahəsində əməkdaşlıq sazişi imzalanıb
14 Oktyabr 20:25
Rəcəb Tayyib Ərdoğan: Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurası bütün türklərin birləşdiyi təşkilatdır
14 Oktyabr 17:55
Litvanın Druskininkay şəhərinin meri ulu öndər Heydər Əliyevin məzarını və Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib
14 Oktyabr 17:49
Əli Əhmədov: Əsas gözləntimiz türk dövlətlərinin birliyinin daha da gücləndirilməsindən ibarətdir
14 Oktyabr 17:46
Nazir: Özbəkistan Mərkəzi Asiya ölkələrini Şərqi Avropa ilə birləşdirən yeni nəqliyyat dəhlizlərinin yaradılmasında maraqlıdır
14 Oktyabr 17:45
Uğurlu və ardicil inkişaf illəri
14 Oktyabr 17:41
Gənclər işğaldan azad olunmuş Şıxarx qəsəbəsinə “Qarabağ bizimdir, bizim olacaq” şüarı ilə yürüş ediblər
14 Oktyabr 17:39
Leyla Abdullayeva: Konstantin Zatulinin Xankəndidə keçirilən “forumda” iştirakı onun Azərbaycan əleyhinə yönəlmiş növbəti təxribatıdır
14 Oktyabr 17:36
Bakıda Beynəlxalq Nəqliyyat Forumunun Avtomobil Nəqliyyatı Qrupunun növbəti iclası işə başlayıb
14 Oktyabr 17:23
İlham Əliyev Nikol Paşinyanın “tsexakronist” olduğunu necə ifşa etdi?
14 Oktyabr 17:19
Türk Şurasının VII Zirvə Görüşündə Macarıstanın Baş Naziri Viktor Orban da iştirak edəcək
14 Oktyabr 17:14
ADU-nun rektoru Fransa səfiri ilə görüşüb
14 Oktyabr 17:03
“Qlobal medianın inkişaf trendləri: Risklər və imkanlar” mövzusunda Bakı Beynəlxalq Media Konfransı keçirilib
14 Oktyabr 17:01
Səkkiz ayda Azərbaycanla Özbəkistanın ticarət dövriyyəsi 63 faiz artıb
14 Oktyabr 16:51
Azərbaycan Ordusunda “NATO günləri” başlayıb
14 Oktyabr 16:48
Qazaxıstanın birinci Prezidenti, Türk Şurasının fəxri sədri Nursultan Nazarbayev Azərbaycana gəlib
14 Oktyabr 16:46
Türk Şurası fəaliyyətini gücləndirir
14 Oktyabr 16:29
Azərbaycanın və Qazaxıstanın daxili işlər orqanları arasında əməkdaşlığın inkişafı məsələləri müzakirə olunub
14 Oktyabr 16:28
YAP Beynəlxalq əlaqələr şöbəsinin müdiri Sevinc Fətəliyeva Venesuela Bolivar Respublikasının ölkəmizdəki səfiri ilə görüşüb
14 Oktyabr 16:20
Mərkəzi Seçki Komissiyası seçki hüququ üzrə ixtisaslaşdırılmış kurslara başlayır
14 Oktyabr 16:14
Demoqrafik inkişafa dair proqnozlara uyğun olaraq pensiya sisteminin inkişaf planları işlənilir
14 Oktyabr 16:11
Qırğızıstan Prezidenti Sooronbay Jeenbekov Azərbaycana səfərə gəlib
14 Oktyabr 16:04
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ilə görüşüb
14 Oktyabr 15:59
Azərbaycan Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasına üzv ölkələrin iqtisadiyyatına 15,3 milyard dollar investisiya yatırıb
14 Oktyabr 15:52
Bakıda Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun yeni inzibati binasının açılışı olub
14 Oktyabr 15:46
Vüqar Rəhimzadə: Azərbaycan Prezidenti Paşinyanın iddialarını darmadağın etdi
14 Oktyabr 15:31
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Azərbaycanda səfərdədir
14 Oktyabr 15:22
Akademik Vasim Məmmədəliyevlə vida mərasimi keçirilib
14 Oktyabr 15:16
“Azərxalça”nın Ağdam filialında “Qarabağ da, Qarabağ xalçası da Azərbaycanındır” mövzusunda tədbir keçirilib
14 Oktyabr 15:15
Nazirlik rəsmisi: Azərbaycanda elektron ticarət vahid sənəd çərçivəsində inkişaf etdiriləcək
14 Oktyabr 15:10
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyevin görüşü olub
14 Oktyabr 15:07
Paytaxt məktəblisi şahmat üzrə dünya çempionu oldu
14 Oktyabr 15:03
Azərbaycan və Latviyanın daha iki şəhəri qardaşlaşacaq
14 Oktyabr 15:01
“ASAN xidmət”də Yaponiyanın mədəniyyət günləri keçirilib
14 Oktyabr 14:59
Nazir Ketevan Tsxelaşvili: Azərbaycan ilə Gürcüstan arasında həlli mümkün olmayan məsələ yoxdur
14 Oktyabr 14:57
Polşada Azərbaycan icması ilə görüş keçirilib
14 Oktyabr 14:49
Ramiz Həsənov: Türk Şurasının Macarıstanda ofisinin açılması təşkilatın Aİ ilə əlaqələrinin güclənməsinə imkan yaradacaq
14 Oktyabr 14:32
Əli Əhmədov: Torpaqlarımız işğaldan azad olunana qədər “Qarabağ Azərbaycandır!” hərəkatı cəmiyyətimizin milli ideyası olaraq qalacaq
14 Oktyabr 14:31
Səməd Seyidov: Azərbaycanın milli maraqlarının qorunması istiqamətində ən güclü silahlarımızdan biri Prezidentin şəxsi keyfiyyətləridir
14 Oktyabr 14:24
Ağcabədidə Prezident İlham Əliyevin “Qarabağ Azərbaycandır və nida işarəsi” mesajına dəstək məqsədilə yürüş-mitinq keçirilib
14 Oktyabr 14:21
Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev Azərbaycana səfərə gəlib
14 Oktyabr 14:20
Bakıda Türk Şurasının Xarici İşlər Nazirləri Şurasının 7-ci iclası keçirilib
14 Oktyabr 14:17
Tural Gəncəliyev: Dağlıq Qarabağ erməni icmasının yeganə çıxış yolu bayrağımız altında yaşamağa razılıq verməkdir
14 Oktyabr 14:11
Yeni Azərbaycan Partiyasının İcra Katibliyində “Qarabağ Azərbaycandır!” mövzusunda konfrans keçirilib
14 Oktyabr 14:10
DİN post-patrul xidmətinə qəbulla əlaqədar müsabiqə elan edir
14 Oktyabr 14:05
Türkiyə Prezident Administrasiyası: Türkdilli ölkələrin əməkdaşlığının güclənməsi bütün regionun xeyrinədir
14 Oktyabr 14:00
Azərbaycan və Türkiyə Xarici İşlər nazirlərinin görüşü olub
14 Oktyabr 13:58
Ərdoğandan Bakıya səfəröncəsi bəyanat: Türkiyə türkdilli ölkələrlə münasibətləri ilə fəxr edir
14 Oktyabr 13:54
Əli Əhmədov: Ermənistanın faşist ideologiyasına əsaslanan siyasət apardığını Prezident İlham Əliyev sübuta yetirdi
14 Oktyabr 13:42
Azərbaycan nümayəndəsi Bern Konvensiyasına qoşulan dövlətlərin Assambleyasına sədr seçilib
14 Oktyabr 13:39
Oktyabrın 15-də paytaxtda 26 dərəcə isti olacaq
14 Oktyabr 13:07
Azərbaycanın Xarici İşlər naziri macarıstanlı həmkarı ilə görüşüb
14 Oktyabr 12:48
Özbəkistanın milli informasiya agentliyi Azərbaycanla əlaqələrin inkişafından bəhs edən müsahibə yayıb
14 Oktyabr 12:17
Darxan Kıdırali: Azərbaycan Türk Akademiyasının fəaliyyətinə hər zaman dəstək verir
14 Oktyabr 12:14
Azərbaycan-Qırğızıstan əməkdaşlıq əlaqələri müzakirə edilib
14 Oktyabr 11:48
Akademik Vasim Məmmədəliyevlə vida mərasimi keçiriləcək

Video

 

Müsahibə

»»»
 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
HAVA HAQQINDA
Bakı
gündüz+23 +26
gecə+15 +18