A+   Yenilə  A-
Dövlət proqramlarının icrası regionların hərtərəfli inkişafını təmin edib

Qəzənfər ABBASOV
İqtisad elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Respublikasının
Maliyyə Nazirliyinin “Maliyyə və uçot jurnalı”nın baş redaktoru

 

2004-cü ildən etibarən uğurla icra olunan regionların sosial-iqtisadi inkişafına dair müvafiq Dövlət proqramları bölgələrdə iqtisadi potensialın artmasına, infrastruktur təminatının, kommunal xidmətlərin keyfiyyətinin, biznes və investisiya mühitinin yaxşılaşmasına və əhalinin rifahının yüksəlməsinə şərait yaradıb. Həmin proqramların icrası Azərbaycanın davamlı inkişafının və iqtisadi dayanıqlılığının təmin olunmasında, ölkədə sabitliyin möhkəmlənməsində, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi siyasətinin genişlənməsində mühüm rol oynamışdır.
İnfrastruktur layihələrinin uğurlu icrası regionların inkişafında əsaslı dönüş yaradıb
Regional inkişaf proqramları, ilk növbədə, infrastrukturun tam yenidən qurulmasında xüsusi əhəmiyyət kəsb etmişdir. Ötən 15 il ərzində dövlətin maliyyə dəstəyi hesabına bütün bölgələrdə ən müasir infrastruktur obyektləri tikildi. Bölgələrdə, ilk növbədə, əhalinin enerji və kommunal xidmətlərlə təmin olunması sahəsində dönüş yarandı. Ötən 15 ildə ölkəmizdə 30-dan artıq elektrik stansiyasının tikilərək istifadəyə verilməsi əhalinin elektrik enerjisi ilə təminatını maksimum səviyyədə həll etdi. Eyni zamanda, 2004-cü ildə elektrik enerjisi idxal edən Azərbaycan hazırda elektrik enerjisini ixrac edən ölkəyə çevrilib. Regionlarda qaz xətlərinin çəkilməsi, qaz təsərrüfatının yeniləşdirilməsi qazlaşdırmanın səviyyəsinin 51 faizdən 95 faizə çatdırılmasına imkan verdi. İçməli su və kanalizasiya problemləri həll edildi. 2004-cü ildə ölkə üzrə fasiləsiz içməli su ilə təminat 26 faiz idi, hazırda bu rəqəm 70 faizə çatdırılıbdır. Kənd təsərrüfatının inkişafı üçün böyük meliorativ tədbirlər görülməsi də geniş miqyas almış, son 15 ildə ən nəhəng su anbarlarının - Taxtakörpü, Şəmkirçay, Göytəpə və Tovuzçay su anbarlarının tikilib istifadəyə verilməsi kənd təsərrüfatında suvarma sistemlərinin müasir tələblərə uyğun qurulmasını təmin etdi. Aparılan bu meliorativ tədbirlər kənd təsərrüfatının inkişafına güclü təsir etmiş, aqrar sahədə son 15 ildə məhsul istehsalı 1,7 dəfə artmışdır.
Ötən illər ərzində yol-nəqliyyat infrastrukturunun yenilənməsi sahəsində də mühüm irəliləyişlər baş vermiş, ölkəmizdə 15 min kilometrə yaxın yol çəkilmiş, 45-dən artıq körpü tikilib istifadəyə verilmişdir. Beləliklə, infrastruktur layihələrinin uğurlu icrası regionların inkişafında əsaslı dönüş yaratdı. Son 15 ildə sosial obyektlərin inşası da geniş vüsət alıb. Belə ki, bu dövrdə 3 min 200-dən çox məktəb tikilib və yaxud əsaslı şəkildə təmir edilib, 600-dən çox tibb müəssisəsi inşa olunub, bölgələrdə 44 olimpiya mərkəzi yaradılıb.
1,5 milyonu daimi olmaqla 2 milyon yeni iş yeri yaradılıb
Regionların inkişafı ilə bağlı yürüdülən siyasət Azərbaycan iqtisadiyyatının sürətli inkişafını təmin etmişdir. Son 15 il ərzində Azərbaycan iqtisadiyyatı dünya miqyasında rekord templərlə inkişaf edib, ümumi daxili məhsul 3,3 dəfə artıb. Sənaye istehsalı 2,6 dəfə, kənd təsərrüfatı 1,7 dəfə, ixrac 4,7 dəfə artıb. Bəhs olunan dövrdə ölkədə 1,5 milyonu daimi olmaqla 2 milyon yeni iş yeri yaradılıb. Bu illər ərzində Azərbaycana 250 milyard dollar sərmayə qoyulub ki, bunun da yarısı xarici investisiyalardır. Azərbaycan regional inkişaf proqramlarının maliyyələşdirilməsini sırf öz imkanları hesabına təmin edib. Diqqət yetirsək, görərik ki, birinci proqramın icrasına başlanılan zaman Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları cəmi 1,8 milyard dollar idi. Dövlət kifayət qədər əhatəli və böyük regional inkişaf proqramına bu rəqəmlə start verdi. Buna baxmayaraq, hökumət ilk proqrama lazım olan vəsaitin ayrılmasını təmin etdi və hər istiqamət üzrə nəzərdə tutulmuş konkret tədbirlər planı maksimum səviyyədə icra olundu. Hazırda valyuta ehtiyatlarımız 45 milyard dollara bərabərdir. Bu gün adambaşına düşən valyuta ehtiyatlarının həcminə görə Azərbaycan dünya miqyasında qabaqcıl yerlərdədir. Beləliklə, respublikamız 3 Dövlət Proqramını uğurla icra etməklə qarşıya qoyulmuş bütün məqsədlərə çatıb. Cənab Prezidentin vurğuladığı kimi, ötən 15 il ərzində verilən bütün vədlər artıqlaması ilə yerinə yetirilib.
Regionlarda 500-dən çox sənaye müəssisəsi istifadəyə verilib
Regionların inkişafı ilə bağlı tədbirlərə sənaye sektorundakı iri, mühüm layihələrin həyata keçirilməsini də aid etmək olar. Sənayeləşmənin əsas ssenarilərinə uyğun olaraq, bu sahədə yeni və müasir texnologiyaların tətbiqi genişlənib ki, bu da ağır sənaye, elektrotexnika, əlvan metallurgiya, maşınqayırma, kənd təsərrüfatı məhsullarının emalı, tikinti materialları sənayesinin istehsalı müəssisələrinin yaradılmasına səbəb olub. Son 15 il ərzində regionlarda 500-dən çox sənaye müəssisəsi yaradılıb. Hazırda sənayeləşmənin ən innovativ və mütərəqqi modeli olan texnoparkların yaradılması isə industrial cəmiyyətin formalaşmasına güclü zəmin yaratmaqdadır. Sumqayıtda ən müasir sənaye parkları istifadəyə verilibdir. Xüsusilə də bu proses daha çox regional xarakter almağa yönəlib və Sumqayıtda, Gəncədə, Mingəçevirdə, Daşkəsəndə müasir sənaye istehsalatlarının yaradılması istiqamətində işlər yerinə yetirilir.
İnkişaf proqramları əhalinin sosial vəziyyətini yaxşılaşdırıb
Regional inkişaf proqramları bölgələrdə yaşayan insanların iş yerləri ilə təmin olunmasına, onların sosial yaşayış imkanlarının yaxşılaşmasına mühüm təsir göstərib. Özəl sektorun ildən-ilə genişlənərək iqtisadiyyatda payının 80 faizi ötməsi onun məşğulluq səviyyəsinin yüksəlməsində rolunun artmasına imkan verib. 15 ildə əhalinin gəlirləri 8 dəfədən çox artıb, yoxsulluğun səviyyəsi 5 faiz səviyyəsinə qədər azaldılıb. Aqrar sektorda ənənəvi sahələrin dirçəldilməsi respublika əhalisinin 47 faizinin yaşadığı kənd rayonlarında məşğulluq səviyyəsinin xeyli yüksəlməsinə və kənd əhalisinin gəlir imkanlarının artmasına şərait yaradıb.
Yürüdülən siyasət iqtisadi rayonların daxili ehtiyatlarının üzə çıxarılması və səfərbər olunması, nəticədə maliyyə imkanlarının yaxşılaşmasına səbəb olub. Rayonlardakı qeyri-neft resurslarının istehsalı və ixracı imkanlarının, aqropark və sənaye zonalarının yaradılması, bölgələrdəki sahibkarların maliyyə imkanlarından istifadə edilməsi regionların iqtisadi potensialının artmasına imkan verib. Bu gün respublikanın 33 şəhər və rayonu öz xərclərini mərkəzləşdirilmiş büdcədən dotasiya almadan formalaşdırır.
Xarici iş adamlarının regionlardakı fəaliyyəti genişlənib
Sahibkarlıq sektoru üçün yaradılmış əlverişli mühit və həyata keçirilən səmərəli siyasət Azərbaycanda fəaliyyət göstərən xarici sərmayəçilərin də regionlarda müxtəlif investisiya layihələrində iştirakını təmin etmişdir. Son 15 ildə ölkə iqtisadiyyatının müxtəlif sahələrində fəaliyyət göstərən xarici investisiyalı şirkətlərin sayı 7 mini ötüb və onların böyük bir qismi bölgələrdə müxtəlif layihələr həyata keçirir. Həmin şirkətlərin daha çox maraq göstərdikləri sahələr sənaye, tikinti, nəqliyyat, ticarət, turizm və xidmət sektorlarıdır. Bu gün ölkə iqtisadiyyatına yatırılmış sərmayələrin yarısı xarici iş adamlarına məxsusdur. Xarici sərmayənin qoyuluşu hər bir ölkə üçün ən vacib amillərdən biridir. Bu, onu göstərir ki, ölkəyə inam var.
Yeni Dövlət Proqramının hədəfləri...
Dövlət başçısı tərəfindən təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikası regionlarının 2019-2023-cü illərdə sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı” müasir çağırışları özündə əks etdirən fundamental iqtisadi sənəddir. Ötən dövrdə icra olunmuş proqramların əsas prioritetləri infrastrukturun bərpasını və yenilənməsini, istehsal və emal obyektlərinin yaradılmasını nəzərdə tuturdusa, artıq bu sahələrdə istiqamətin də dəyişməsi labüddür. Artıq ixracyönümlü, rəqabətədavamlı qeyri-neft istehsalına əsaslanan, dördüncü sənaye inqilabının tələblərinə cavab verən regional istehsal amili öndə dayanır.
Dövlət Proqramında müəyyən edilmiş məqsədə nail olmaq üçün regionlarda infrastruktur təminatının, o cümlədən əhalinin kommunal xidmətlərlə təminatının daha da yaxşılaşdırılması, ixracyönümlü və rəqabətədavamlı məhsul istehsalı istiqamətində sahibkarlığın inkişafının sürətləndirilməsi, əhalinin, xüsusi ilə kənd əhalisinin məşğulluq səviyyəsinin artırılması və yoxsulluğun səviyyəsinin azaldılması istiqamətində tədbirlərin davam etdirilməsi kimi mühüm vəzifələrin yerinə yetirilməsi nəzərdə tutulur.
Yeni proqramın əsas prioritetlərindən biri də biznes mühitinin daim yaxşılaşdırılması nəticəsində yüksəkkeyfiyyətli, ixracyönümlü və rəqabətqabiliyyətli məhsulların istehsal edilməsidir. Bu sahədə həyata keçirilən dövlət siyasəti sahibkarlığa yaradılmış fəaliyyət mühitinin daha da yaxşılaşdırılmasına, dövlət himayəsinin təkmilləşdirilməsinə və dövlət-sahibkar münasibətlərinin yaxşılaşdırılmasının təmin edilməsinə yönəldiləcəkdir.
Ölkəmizdə qeyri-neft ixracının həcminin artırılması məqsədilə regionlarda qeyri-neft sahələrinin, xüsusilə də kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı imkanlarının artırılması da əsas məqsədlərdən biridir. Yeni Dövlət Proqramının tələblərinə uyğun olaraq, regionlarda müasir aqrar layihələrin miqyası artırılacaqdır. İndiyədək aqrar sahədə görülmüş işlərin davam etdirilməsi, bitkiçiliyin və heyvandarlığın inkişaf etdirilməsi üçün ən müasir qabaqcıl texnologiyaların tətbiqinin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Öz fəaliyyətində fermer və kəndlilərə yaxınlıq prinsipini əsas götürən Dövlət Aqrar İnkişaf Mərkəzləri və regionlarda yaradılan Fermer Evləri qarşısında müasir iqtisadi prinsiplərə əsaslanaraq fermerlərə hərtərəfli qayğı göstərmək tapşırığı qoyulubdur.
Regionların sosial-iqtisadi inkişafına dair dördüncü Dövlət Proqramının icrası üçün ən azı 17 milyard manatdan çox vəsait nəzərdə tutulur. Həmin vəsaitin 4,6 milyard manatı özəl sektor tərəfindən qoyulacaq. Bu, o deməkdir ki, yerli biznes sektorunun iqtisadiyyatda fəallığı daha da yüksələcək. Eyni zamanda, dövlət tərəfindən 13 milyard manata yaxın kapital qoyuluşu həyata keçiriləcək.

 
  • Oxunub:  3210  |  
  • Tarix:  04-04-2019  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
İndiyədək respublikamızda qaçqın və məcburi köçkünlər üçün 3,5 milyon kvadratmetr sahəsi olan yaşayış kompleksləri salınıb

17 İyul 21:33
Mənfur erməni terrorizminin növbəti qanlı səhifəsi
17 İyul 20:45
Azərbaycanda “Qahirə+25” konfransına hazırlıq kampaniyası çərçivəsində növbəti regional dinləmələr Gəncədə keçirilib
17 İyul 20:41
Vergilər Nazirliyində seminar–müşavirə keçirilib
17 İyul 20:38
Xoşbəxt Yusifzadə: Qarşıdakı dövrdə əsas hədəf köhnələn yataqların ömrünü uzatmaqdır
17 İyul 20:35
Avropa Şurasının nümayəndələri Azərbaycanda gender bərabərliyinin təmini ilə bağlı görülən işlər barədə məlumatlandırılıb
17 İyul 20:21
Azərbaycan Ordusunun erməni kəndini atəşə tutması barədə Ermənistan mətbuatının yaydığı məlumatlar əsassızdır
17 İyul 20:19
BDU-da “Gender bərabərliyi və media azadlığı” fənninin tədrisi planlaşdırılır
17 İyul 20:17
FHN-in İdman-Sağlamlıq Klubunun kompleksi XV Avropa Gənclər Olimpiya Festivalına hazırdır
17 İyul 20:13
IX Beynəlxalq Multikulturalizm Yay Məktəbinin iştirakçıları ilə görüş olub
17 İyul 20:12
Avropa Gənclər Olimpiya Festivalının nəqliyyat əməliyyatlarının icrasını Bakı Nəqliyyat Agentliyi həyata keçirəcək
17 İyul 17:55
Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyində arıçılıqla məşğul olan sahibkarlarla görüş keçirilib
17 İyul 17:50
İsrailin Vergi Orqanının rəhbərliyi Qubada olub
17 İyul 17:50
Mişel Solal: Xalçaçılıq qədim sənətdir, onun qorunub saxlanması və yeni nəsillərə ötürülməsi vacibdir
17 İyul 17:40
Lerikdə Silahlı Qüvvələrin sıralarından ehtiyata buraxılan gənclərlə görüş olub
17 İyul 17:33
Gənclər və İdman naziri “EYOF 2019”da iştirak edəcək velosipedçilərlə görüşüb
17 İyul 17:27
Sosial Tədqiqatlar Mərkəzində müasir dövlət quruculuğu ilə əlaqədar müzakirələr aparılıb
17 İyul 17:22
Avropa Gənclər Yay Olimpiya Festivalı ilə əlaqədar polis gücləndirilmiş iş rejimində işləyəcək
17 İyul 17:21
“Yay məktəbi”nin iştirakçılarının Lerik rayonu ilə tanışlığı
17 İyul 16:37
Generallar Bakıda görüşür: qlobal təhlükəsizlik və əməkdaşlıq imkanları
17 İyul 16:18
“Elm” nəşriyyatının fəaliyyəti təkmilləşdirilir
17 İyul 16:01
Beş ayda ölkəyə 70 avtobus gətirilib
17 İyul 15:56
Heydər Əliyev Fondu ürək qüsurlu uşaqların əməliyyatına dəstək oldu
17 İyul 15:28
İxrac olunan kənd təsərrüfatı məhsullarının geri qaytarılması barədə yayılan məlumatlar həqiqəti əks etdirmir
17 İyul 15:27
Sahibə Qafarova: Azərbaycan gender məsələlərinə böyük əhəmiyyət verən dövlətlərdən biridir
17 İyul 15:02
“Loqos”da Prof.Dr. İshak Özkan ilə görüş keçirilib
17 İyul 14:59
Naxçıvanda gənc polis əməkdaşları təntənəli şəkildə and içiblər
17 İyul 14:36
“Euronews” telekanalı UNESKO-nun Bakı sessiyası haqda süjet yayımlayıb
17 İyul 14:25
Nazirliyin təltif edilmiş əməkdaşlarına vəsiqələr və medallar təqdim olunub
17 İyul 14:19
Azərbaycanın Norveç və İsrail ilə əlaqələrinin inkişaf perspektivləri müzakirə olunub
17 İyul 13:56
Bakıda V beynəlxalq “Yay hüquq məktəbi” keçirilib
17 İyul 13:55
Paytaxtdakı sürücülərdən festival günlərində sarı zolaqlarda təhlükəsiz hərəkət üçün şərait yaratmaları tövsiyə edilir
17 İyul 13:51
Azərbaycana gətirilən məhsulların 16,4 faizi dəmir yolu nəqliyyatı ilə daşınıb
17 İyul 13:44
Azərbaycan ilə BMT-nin İnkişaf Proqramı arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsinə dair müzakirələr aparılıb
17 İyul 13:42
Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu Milli Mətbuat Günü münasibətilə media nümayəndələrini mükafatlandırıb
17 İyul 12:44
Hər bir ölkə sakini bu il orta hesabla 414 manatlıq müxtəlif ödənişli xidmətlərdən istifadə edib
17 İyul 12:38
BMT Baş Assambleyasında Azərbaycanda həyata keçirilən sosial islahatlar barədə danışılıb
17 İyul 12:13
Ankarada TÜRKSOY kuboku uğrunda at yarışması təşkil olunub
17 İyul 12:02
İsrailin Vergi Orqanının rəhbəri Gömrük Komitəsindəki islahatlar barədə məlumatlandırılıb
17 İyul 12:00
Yay məktəbinin ikinci Oğuz turunun son günü Şəki rayonuna ekskursiya təşkil olunub
17 İyul 11:52
Bakı Mədəniyyətlərarası Gənclər Forumu çərçivəsində plenar sessiyalar keçirilib
17 İyul 11:36
Ukraynanın televiziya kanalı Azərbaycan haqqında növbəti reportajını yayımlayıb
17 İyul 11:26
Sahilboyu torpaqların mühafizəsi üzrə monitorinq qrupları yaradılıb
17 İyul 11:16
BMT-nin Baş katibi: İqlim dəyişmələrinə qarşı mübarizədə zaman bizi qabaqlayır
17 İyul 11:08
Sabahdan kolleclərin xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisasları üzrə qabiliyyət imtahanları başlanır
17 İyul 11:05
Azərbaycanda əhalinin sayı 0.3 faiz artaraq 10013133 nəfərə çatıb
17 İyul 10:47
Azərbaycanda fərdi sahibkarların sayı 880 mini ötüb
17 İyul 10:40
Hərbi birlikdə təlim-metodiki toplantı keçirilib
17 İyul 10:33
Bu gün “Qarabağ” klubu UEFA Çempionlar Liqasının birinci təsnifat mərhələsində cavab görüşünü keçirəcək
17 İyul 10:18
Sutka ərzində Ermənistan və Azərbaycan qoşunlarının təmas xəttində nisbi sakitlik müşahidə olunub
17 İyul 09:32
Lerikdə “Yay məktəbi” işini davam etdirir
17 İyul 09:31
YAP Gənclər Birliyinin “Yay məktəbi” layihəsinin ikinci Oğuz turunun iştirakçıları şimal-qərb bölgəsində yerləşən tarixi abidələrlə və muzeylərlə tanış olublar
17 İyul 09:30
Əməkdar memar, akademik Rasim Əliyevin 85 illiyi qeyd edilib
17 İyul 09:26
Qəzənfər Əhmədov: ANAMA indiyədək 54 min hektar ərazini mina və partlamamış hərbi sursatdan təmizləyib
17 İyul 09:20
Azərbaycan xalqı zəngin milli-mənəvi dəyərlərə sahibdir
17 İyul 09:18
İndiyədək respublikamızda qaçqın və məcburi köçkünlər üçün 3,5 milyon kvadratmetr sahəsi olan yaşayış kompleksləri salınıb
17 İyul 09:13
Regionlarda çəltikçiliyin inkişafı üçün mühüm tədbirlər görülür
16 İyul 23:18
Mehman Əliyevə xatırlatma
16 İyul 21:14
Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının Ədliyyə nazirinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti ilə Konstitusiya Məhkəməsində görüş keçirilib
16 İyul 21:09
DSX Akademiyası məzunlarının buraxılış mərasimi olub
16 İyul 20:43
Diplomatik xidmət orqanlarının 100 illiyinə həsr olunmuş VI müşavirə çərçivəsində seminar müzakirələr keçirilib
16 İyul 20:36
Çingiz Hüseynzadə: Əminik ki, Azərbaycan idmançıları Avropa Gənclər Olimpiya Festivalında uğurla çıxış edəcəklər
16 İyul 20:33
DTX-nin Heydər Əliyev adına Akademiyasında növbəti məzun buraxılışına həsr olunan tədbir keçirilib
16 İyul 20:26
Nazir: İndiyədək neft-qaz sektoruna 100,6 milyard dollar investisiya yatırılıb
16 İyul 20:23
Azərbaycan Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Keşikçidağ kompleksi ərazisində törədilmiş insidentlə bağlı AZƏRTAC-ın suallarını cavablandırıb
16 İyul 20:21
Baş Prokurorluqda Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının Ədliyyə naziri ilə görüş keçirilib
16 İyul 20:15
"Azərenerji" ASC-nin Reabilitasiya Proqramı və yeni hədəflər" mövzusunda fərdi jurnalist yazıları müsabiqəsinin nəticələri açıqlanıb
16 İyul 20:13
Piter Teys: Beynəlxalq Multikulturalizm Yay və Qış məktəbləri mədəniyyətlərarası dialoqu möhkəmləndirən mühüm təşəbbüsdür
16 İyul 20:10
Fövqəladə missiya, yaxud tarixin ən böyük Azərbaycanlısı
16 İyul 20:08
Gədəbəydə Silahlı Qüvvələrin sıralarından ehtiyata buraxılmış gənclərin qarşılanma mərasimi keçirilib
16 İyul 20:06
Mərkəzi Gömrük Hospitalı İtaliyanın tibb müəssisələri ilə əməkdaşlıq edəcək

Video

 

Müsahibə

»»»
 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31
HAVA HAQQINDA