A+   Yenilə  A-
Mediada intihar və zorakılıq xəbərlərinin geniş işıqlandırılması hansı fəsadlara yol açır?

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, cinayət hadisələrini mətbuatda ətraflı işıqlandırmaq, kriminal verilişlərinin sayını artırmaq insanların psixikasına mənfi təsir edir
Sirr deyil ki, sosial mediada milli-mənəvi, əxlaqi dəyərlərə zidd informasiyaların, intihar və zorakılıq xəbərlərinin yayılması bir sıra problemlər yaradır. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu kimi zərərli məlumatların gündəmə gətirilməsi və ətrafında geniş diskussiyaların təşkili insanların psixikasına mənfi təsir edir. Təəssüflər olsun ki, cəmiyyət istər-istəməz virtual şəbəkədə aparılan təbliğatın təsirinə tez düşür.
Cinayət xəbərləri cəmiyyətdəki aqressiyanı artırır
Son zamanlar, sosial mediada və bir sıra saytlarda zorakılıq hallarının arzuolunmaz şəkildə təqdim olunduğunu deyən “Loqos” Psixoloji və Nitq İnkişaf Mərkəzi və “Psixoloji Xidmət və Tədqiqatlar” İctimai Birliyinin rəhbəri, psixologiya üzrə fəlsəfə doktoru Təranə Məmmədova ailədaxili kriminal hadisələrin kütləvi informasiya vasitələrində təfərrüatlı şəkildə qabardılmasının əleyhinədir. Onun sözlərinə görə, cinayət hadisələrini KİV-də yaymaq, kriminal verilişlərinin sayını artırmaq insanların psixikasına mənfi təsir edir. Hadisənin başvermə səbəbləri fonunda oxucuya heç bir maarifləndirici mesaj ötürülmür. Əksinə, cəmiyyətdəki aqressiyanı artırır. Psixoloq zorakılıq xəbərlərinin törətdiyi fəsadlardan da danışıb: “Son illərdə zorakı hadisələrin, amansız qətllərin, dəhşətli qəzaların və intihar olaylarının sosial mediada şoulaşdırılaraq işıqlandırılması, həddindən artıq tirajlanması zamanı peşəkarlıqdan çox ifrata varma halları ilə üzləşirik. Yaşadığımız cəmiyyətdə qadının şərəf və ləyaqətinin təhqir olunması, onun təcavüzə məruz qalması, bəzi hallarda döyülməsi, bədən travması alması, o cümlədən ailədaxili münasibətlərin televiziya kanallarında müzakirə olunması və s. cəmiyyətdə mənfi reaksiya doğurur. Metroda gənc qızla yaşlı qadın arasındakı xoşagəlməz hadisəni, yəqin ki, çoxları xatırlayır. Günlərlə sosial şəbəkədə müzakirə mövzusuna çevrildi. Yaxud da Sumqayıtda uşağa şillə vurmaqda ittiham olunan müəllimin aqibəti. Nəticədə nə oldu, müzakirələr, yerli-yersiz qınaqlar müəllimin ölümü ilə nəticələndi. Qəbul imtahanından sonrakı intihar hadisəsinin ictimailəşdirilməsi bir ailənin sonu oldu. Ali məktəbə qəbul ola bilməyən övladına ananın sərt təpkisi yeganə övladının özünə qəsd etməsinə, hadisənin müzakirəyə çıxarılması isə ananın intiharına səbəb oldu. Biz proseslərin içində oluruq və hiss etmirik ki, bu kimi hallar gənc nəslin, cəmiyyətimizin formalaşmasında nə qədər böyük təhlükələr yaradır, zərbələr vurur. Buna görə də media dərk etməlidir ki, o, yaydığı informasiyaya görə cəmiyyət qarşısında, fərdlər qarşısında ciddi məsuliyyət daşıyır. Təəssüf ki, bəziləri bu məsuliyyəti dərk etmir. Nəzərə almaq lazımdır ki, bu gün psixi sağlamlıq daha ciddi şəkildə qorunmalıdır. Çünki insanlar əvvəlki illərlə müqayisədə daha da həssaslaşırlar”.
İctimai nəzarət mexanizminin əhəmiyyətini vurğulayan Təranə Məmmədova deyir ki, bu işdə psixoloji mərkəzlərin də üzərinə böyük iş düşür. Onun sözlərinə görə, bu məqsədlə artıq 5 ilə yaxındır ki, “Loqos” Psixoloji və Nitq İnkişaf Mərkəzi olaraq paytaxt və bölgələrdə müxtəlif sahələr üzrə cəmiyyətin psixoloji maarifləndirilməsi üçün kompleks tədbirlər görülüb və görülməkdə davam edir.
“Ailədaxili münaqişələrin işıqlandırılması zamanı konfidensiallıq qorunmalıdır”
Mənəvi psixoloji tərbiyənin öncə ailədən başlanmasının vacibliyini vurğulayan “Vienna” uşaq akademiyasının direktoru, psixoloq Fərqanə Mehmanqızının sözlərinə görə isə günümüzün narahatlıq doğuran məsələlərindən biri də biganəlikdir. Psixoloq uşaqlar sosial şəbəkələrdən istifadə edən zaman valideynlərin ciddi nəzarət etməsini məsləhət görür: “İnsanın mənəviyyatı, bir tərəfdən, genetik əsaslara malik olsa da, əsasən sosial-mənəvi mühitin təsiri ilə formalaşır. Burada cəmiyyətin mənəvi həyatı, insanın yetişdiyi mühitin kulturoloji aspektləri mühüm rol oynayır. Bir sözlə, məişət zorakılığının kökündə ailə münaqişələri durur ki, bu da daha çox uşaqlara təsir edir, onlar mənəvi-psixoloji zədə alırlar. Nəticədə gənc yaşda intiharlara səbəb olur. Valideynlərin bir qismi ağıllarına belə gətirmirlər ki, övladlarının intiharının əsl səbəbi sosial mediada aparılan intihar təbliğatı ola bilər. Məişət zorakılığının qurbanı olan şəxslərin sosial və hüquqi müdafiəsi üçün maarifləndirmə işinin gücləndirilməsi mütləqdir”.
Psixoloq onu da bildirib ki, bu tipli materiallara başlıq qoyarkən, şəkil verərkən oxucunun psixologiyası nəzərə alınmalı, hadisə ilə üzləşən insanların yaxınlarına necə təsir edəcəyi düşünülməlidir. “Ölkədə 300-dən artıq internet-media resursu fəaliyyət göstərir. İnternet media inkişaf etdikcə problemlərin də yarandığını müşahidə edirik. Belə ki, bəzi media orqanları neqativ xəbərlərə üstünlük verməklə cəmiyyətdə mənfi rəy formalaşdırmağa, hətta ailə-məişət zəminində törədilmiş cinayətləri şoulaşdırmağa çalışırlar. Belə hallarda özləri də fərqində olmadan sırf reytinq xətrinə məişət zorakılığını təbliğ etmiş olurlar. İstər qanuni, istərsə də psixoloji nöqteyi-nəzərdən ailədaxili münaqişələrin işıqlandırılması zamanı konfidensiallıq qorunmalıdır. Ən azından xəbərlərdə adı çəkilən və şəkilləri göstərilənlərin yaxınları ilə empatiya qurmaq, özünü o insanın yerinə qoymaq lazımdır. Təəssüf ki, bu cür xəbərlərin çox vaxt sosial şəbəkələr üzərindən yayıldığını görürük. Xəbərlərin altında yazılan söyüş və təhqir dolu şərhləri oxuyanda insan heyrətə gəlir. Hadisəni törədənləri qınayanlarla yanaşı, onları dəstəkləyənləri belə görə bilərsiniz. Yaranan fikirayrılıqları isə insanları virtual aləmdə bir-birinə qarşı qoyur”, - deyə Fərqanə Mehmanqızı söyləyib.
Müşfiqə BAYRAMLI

 
  • Oxunub:  5010  |  
  • Tarix:  05-01-2019  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Baş nazirin müavini, YAP Sədrinin müavini-İcra katibi Əli Əhmədov 22 iyul - Milli Mətbuat Günü münasibətilə jurnalistlərlə görüşüb

23 İyul 20:39
Hakimlərin Seçki Komitəsinin iclası keçirilib
23 İyul 20:37
Dövlət Komitəsində Ağdamın işğal günü ilə bağlı tədbir keçirilib
23 İyul 20:23
Argentinalı və uruqvaylı jurnalistlərə ölkəmizdə mövcud olan dini vəziyyət barədə məlumat verilib
23 İyul 20:20
Azərbaycanın Xarici İşlər naziri Ekvatorial Qvineyanın dövlət katibi ilə görüşüb
23 İyul 20:15
Dağlıq Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı icması Ağdam rayonunun işğalının 26-cı ildönümü ilə əlaqədar bəyanat yayıb
23 İyul 20:13
İdlib qlobal geosiyasi kontekstdə: Türkiyə və supergüclərin mübarizəsi
23 İyul 20:10
“EYOF Bakı 2019”: Cəbrayıl Hacıyev Azərbaycana səkkizinci qızıl medalı qazandırıb
23 İyul 20:08
“Bakı 2019”: Ukrayna millisi idman gimnastikası üzrə komanda yarışlarının qalibi olub
23 İyul 20:04
DİN-in Baş Pasport, Qeydiyyat və Miqrasiya İdarəsi tabeçiliyində olan orqanlarda vakant vəzifələrə müsabiqə elan edir
23 İyul 20:02
Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Komitə könüllüləri ilə görüşüb
23 İyul 19:59
XV Avropa Gənclər Olimpiya Festivalında velosiped idmanı üzrə oğlanlar arasında yarışlar başa çatıb
23 İyul 19:55
Çin nümayəndə heyəti Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü Mübariz Abdullayevin ailəsinin qonağı olmuşdur
23 İyul 17:51
Azərbaycan ilə İsrail arasında daxili və ictimai təhlükəsizlik məsələlərində əməkdaşlığın inkişafı müzakirə edilib
23 İyul 17:45
Milli Mətbuat Gününə həsr olunmuş “Din və media” mövzusunda konfrans keçirilib
23 İyul 17:40
Oktyabrda Bakıda İslam Ölkələri Gənc Sahibkarlar Şəbəkəsinin 3-cü Baş Assambleyası keçiriləcək
23 İyul 17:32
Baş nazirin müavini, YAP Sədrinin müavini – İcra katibi Əli Əhmədov ölkəmizdə səfərdə olan Çin Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin nümayəndə heyəti ilə görüşüb
23 İyul 17:29
Azərbaycan biznesə başlama üzrə dünyanın ən yaxşıları sırasına daxil ola bilər
23 İyul 17:25
Beynəlxalq İnformatika Olimpiadasının praktiki sessiyası işə başlayıb
23 İyul 17:10
Azərbaycan sülhməramlılarının bir qrupu Əfqanıstana yola salınıb
23 İyul 16:54
Yunan-Roma güləşçisi Xasay Həsənli əzmkar qələbə qazanaraq “EYOF 2019”un çempionu olub
23 İyul 16:32
“EYOF Bakı 2019”: Yunan-Roma güləşçimiz Elmir Əliyev komandamızın beşinci qızıl medalını qazanıb
23 İyul 16:11
Azərbaycan Banklar Assosiasiyasının Ekspert Qrupunun iclası keçirilib
23 İyul 16:10
ADA Universitetində XIII Bakı Yay Enerji Məktəbi başa çatıb
23 İyul 15:46
Samuxda kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalında artım qeydə alınıb
23 İyul 15:39
XI Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalında 11 ölkədən musiqiçilər çıxış edəcək
23 İyul 14:57
Eldəniz Səlimov: Azərbaycanla Çin arasında münasibətlər daha da genişlənir
23 İyul 14:53
Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri vətəndaşları qəbul edib
23 İyul 14:49
Mübariz Qurbanlı: Sosial mediada dinlə bağlı yayılan yazılar bəzi hallarda bizi qane etmir
23 İyul 14:36
Gədəbəydə metodiki tövsiyələrin təqdimatı olub
23 İyul 14:24
Xanlar Fətiyev: Azərbaycan istənilən böyük və mötəbər yarışlara ev sahibliyi etməyə qadirdir
23 İyul 14:17
Həmkarlar təşkilatlarının xətti ilə hər il 100 mindən çox vətəndaşa istirahət etmək imkanı yaradılır
23 İyul 14:16
Robert Landa: Azərbaycan bu səviyyəli idman tədbirləri keçirilməsində zəngin təcrübəyə malikdir
23 İyul 14:11
TAP-ın İtaliya hissəsində boruların inşasına başlanılıb
23 İyul 14:03
Mübariz Qurbanlı: Ağdamda 17 məscidin dağıdılması ilə bağlı bizdə məlumatlar var
23 İyul 14:00
“Eternity-2019” təliminin yekun planlaşdırma konfransı keçirilib
23 İyul 13:55
Çin Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Beynəlxalq əlaqələr şöbəsinin müdiri Sonq Taonun başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti Fəxri xiyabanda Ümummilli Lider Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edib
23 İyul 12:40
XV Avropa Gənclər Olimpiya Festivalında velosiped idmanı üzrə qızlar arasında yarışların qalibləri müəyyən edilib
23 İyul 12:23
Artıq ödənilmiş vergilərin qalan məbləğləri 45 gün ərzində vergiödəyicisinə qaytarılır
23 İyul 12:13
Prezident İlham Əliyev Çinin Azərbaycanda yeni təyin olunmuş səfirinin etimadnaməsini qəbul edib
23 İyul 12:09
BDU-nun məzunu müəllimlərin işə qəbulu imtahanlarında maksimum nəticə göstərib
23 İyul 12:05
Prezident İlham Əliyev Almaniyanın Azərbaycanda yeni təyin olunmuş səfirinin etimadnaməsini qəbul edib
23 İyul 12:00
Prezident İlham Əliyev İsveçrənin Azərbaycanda yeni təyin olunmuş səfirinin etimadnaməsini qəbul edib
23 İyul 11:57
Prezident İlham Əliyev Malayziyanın Azərbaycanda yeni təyin olunmuş səfirinin etimadnaməsini qəbul edib
23 İyul 11:51
Prezident İlham Əliyev Kolumbiyanın Azərbaycanda yeni təyin olunmuş səfirinin etimadnaməsini qəbul edib
23 İyul 11:17
“EYOF Bakı 2019”: Tennisçilərin fərdi yarışlarında otuzikidəbir final mərhələsinin görüşləri keçirilir
23 İyul 11:15
“EYOF Bakı 2019”: güləş yarışlarının sonuncu günündə yeddi idmançımız mübarizə aparır
23 İyul 11:13
Avropa Gənclər Olimpiya Festivalının atletika yarışlarının ikinci gününə start verilib
23 İyul 11:06
“EYOF Bakı 2019”: Bakı Su İdmanı Sarayında üzgüçülük yarışlarının ikinci gününə start verilib
23 İyul 11:02
XV Avropa Gənclər Yay Olimpiya Festivalında idman gimnastikası yarışları başlayıb
23 İyul 11:01
Hesablama Palatasının nümayəndə heyəti Nyu-Yorkda beynəlxalq toplantıda iştirak edib
23 İyul 10:56
DOST xidmətləri sırasına övladlığagötürmə üzrə xidmətlər də əlavə edilib
23 İyul 10:31
Ermənistan ordusu iriçaplı pulemyotlardan və snayper tüfənglərindən istifadə etməklə atəşkəs rejimini 18 dəfə pozub
23 İyul 10:24
“Azeri Light”ın bir barreli 65,34 dollara satılır
23 İyul 10:22
Neftin qiyməti bahalaşıb
23 İyul 09:38
Azərbaycan söz və mətbuat azadlığının yüksək səviyyədə təmin olunduğu ölkədir
23 İyul 09:35
Hikmət Babaoğlu: Media azadlığının təmin edilməsi və mətbuata qayğı keyfiyyətcə yeni KİV formalaşdırdı
23 İyul 09:34
Qurban Qurbanov: Azarkeşlərin inamını doğrultduğum üçün sevinirəm
23 İyul 09:32
Regionların elektrik enerjisi ilə təminatı gücləndirilir
23 İyul 09:30
Ağdamın Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğalından 26 il keçir
22 İyul 21:54
Fərdi jurnalist yazıları müsabiqəsinin qalibləri mükafatlandırılıb
22 İyul 21:44
Litvanın və İordaniyanın Azərbaycandakı səfirlərinin diplomatik fəaliyyəti başa çatır
22 İyul 20:58
“EYOF Bakı 2019” XV Avropa Gənclər Yay Olimpiya Festivalının tennis yarışlarının ikinci günü başa çatıb
22 İyul 20:45
Azərbaycanın Gənclər və İdman naziri Slovakiya Baş Nazirinin müavini ilə görüşüb
22 İyul 20:41
Azərbaycan Prezidenti milli bayram münasibətilə misirli həmkarını təbrik edib
22 İyul 20:25
ATƏT-in İnsan Ölçüsü üzrə görüşündə Azərbaycanda insan hüquqlarının müdafiəsi ilə bağlı görülən işlərdən danışılıb
22 İyul 20:22
Məhkəmə-hüquq islahatlarının yeni mərhələsi
22 İyul 18:04
BDU-nun rektoru Milli Mətbuat Günü münasibətilə görüş keçirib
22 İyul 18:01
Qadın güləşçimiz “EYOF Bakı 2019”un gümüş medalına sahib olub
22 İyul 18:00
AzerTelecom Microsoft şirkətinin rəsmi tərəfdaşı oldu
22 İyul 17:59
Vergilər nazirinin müavini Qaxda vətəndaşları qəbul edib

Video

 

Müsahibə

 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31
HAVA HAQQINDA
Bakı
gündüz+28 +33
gecə+21 +25