A+   Yenilə  A-
ƏQİDƏSİNƏ SADİQ ZİYALI

Bütün dövrlərdə vətənpərvər, ziyalı insanlar olub və belə insanlar hər zaman ictimai fəallığı ilə cəmiyyətin ön sıralarında gediblər. Tanınmış ictimai-siyasi xadim, Milli Məclisin sabiq sədri, Əməkdar hüquqşünas Murtuz Ələsgərovun haqqında düşünəndə, ilk növbədə, yada bu sözlər düşür. Bəli, ziyalılıq və fəal vətəndaş mövqeyi Murtuz Ələsgərovun portretini tamamlayan əsas cəhətlər idi. Sentyabrın 20-də Murtuz Ələsgərovun anadan olmasının 90 ili tamam oldu. Uzun illər ərzində ardıcıl mütaliə sayəsində zəngin elmi biliklərə yiyələnən və kifayət qədər geniş erudisiyaya malik olan Murtuz Ələsgərov eyni dərəcədə fəal vətəndaş mövqeyi sərgiləyən, Vətənə olan sonsuz məhəbbətini əməldə büruzə verən, cəmiyyətdə gedən proseslərə heç vaxt biganə qalmayan bir insan idi.
Mən Murtuz müəllimi ötən əsrin 70-ci illərinin sonu, 80-ci illərinin əvvəllərində radio və televiziya efirlərində beynəlxalq məsələlərə dair icmalları apararkən tanımışam. Onun dünya miqyasında baş verən prosesləri özünəməxsus, geniş auditoriya tərəfindən başa düşülən şəkildə izah etməsi dinləyiciləri və tamaşaçıları özünə cəlb edirdi. Murtuz müəllim çox mürəkkəb, dərin köklərə malik beynəlxalq hadisələri sadə dillə elə izah edirdi ki, ona qulaq asmamaq mümkün deyildi.
Murtuz müəllimlə əyani tanışlığım 90-cı illərin əvvəllərinə təsadüf edir. O dövrdə çökməkdə olan Sovet imperiyası digər müttəfiq respublikalarda olduğu kimi, Azərbaycanda da özünün son dayaqlarını qoruyub saxlamaq üçün dəridən-qabıqdan çıxır, Moskvanın yeritdiyi siyasəti heç cür qəbul etmək istəməyən dinc əhaliyə qarşı müxtəlif təxribatlar törədirdi. Belə bir vaxtda ölkədə xalq hərəkatı geniş vüsət almağa başladı. Murtuz müəllim də bu hərəkatın fəal üzvlərindən biri kimi mitinqlərdə iştirak edir, tez-tez tribunadan nitq söyləyir, fikirlərini səsləndirirdi.
O dövrdə Ulu öndər Heydər Əliyevə qarşı respublika rəhbərliyi çirkin kampaniya aparır, müxtəlif vasitələrlə Onu xalqın gözündən salmağa çalışırdı. Həmin vaxt respublikaya rəhbərlik edənlər belə bir görkəmli dövlət xadimini yenidən hakimiyyətə buraxmamaq üçün min bir hiylə işlədirdilər. Məhz bu məqsədlə də respublika Konstitusiyasına dəyişiklik edilərək yaş senzi ilə bağlı maddə əlavə edilmişdi. O zaman görkəmli dövlət xadimi Heydər Əliyev keçmiş SSRİ rəhbərliyindən istefa verərək, Öz doğma vətəni Azərbaycana - Naxçıvana qayıtmışdı.
Ulu öndər Heydər Əliyevin xalq arasındakı nüfuzu, Ona olan inam o dövrkü siyasi qüvvələri çox narahat edirdi. Belə bir vaxtda Murtuz müəllim yaş senzinin ləğv olunması ilə bağlı mitinqlərdə cəsarətlə çıxış edərək, heç nədən çəkinmədən Ulu öndər Heydər Əliyevin hüquqlarını müdafiə edirdi.
1992-ci ilin mayında Xalq Cəbhəsi Mütəllibov hakimiyyətini devirərək, ölkənin Ali Soveti sədrliyinə öz namizədini seçmək istəyirdi. Parlamentin deputatı kimi mən digər deputat həmkarlarımla birlikdə Heydər Əliyevlə əlaqə saxlayıb, Onu Bakıya dəvət etmək istəyirdik. Ancaq Naxçıvanla telefon əlaqəsinin müəmmalı şəkildə kəsilməsi Onunla əlaqə yaratmağa mane oldu.
Yaxşı yadımdadır, sonralar biz - Heydər Əliyevi sevən insanlar - Fərəməz Maqsudov, Murtuz Ələsgərov və başqaları bu görkəmli dövlət xadiminin rəhbərliyi ilə yeni bir partiyanın yaradılması barədə ciddi düşünməyə başladıq. Bakı Dövlət Universitetində Murtuz müəllimin kabinetində dəfələrlə yığışaraq, bu barədə fikirlərimizi bölüşür, görüləcək işləri müzakirə edirdik. O vaxt belə qərara alındı ki, partiya yaradılması ilə bağlı Ulu öndərə müraciət edək. Beləliklə, 1992-ci il oktyabrın 16-da “Səs” qəzetində Ulu öndər Heydər Əliyevə ünvanlanmış “Azərbaycan Sizin sözünüzü gözləyir” adlı “91-lər”in müraciəti dərc olundu. Bu müraciət ölkənin ictimai-siyasi həyatında əlamətdar bir hadisəyə çevrildi. Hamı - ölkə ziyalıları, sadə zəhmətkeş adamlar nəzərlərini Naxçıvana dikmişdilər. Onlar Heydər Əliyevdən cavab gözləyirdilər.
Xalq Cəbhəsinin hakimiyyəti dövründə ölkədə baş alıb gedən anarxiya, cəzasızlıq mühiti, gələcəyə inamsızlıq, torpaqların dalbadal işğalı bütün ölkə əhalisini narahat edirdi. Belə bir vaxtda Xalq Cəbhəsi hakimiyyəti Heydər Əliyevin ətrafında birləşmək istəyənlərə təzyiqlərini daha da artırmışdı. Hətta Ulu öndərə müraciət ərəfəsində Murtuz müəllimə qarşı təxribat törədilmiş, bu görkəmli ziyalı fiziki təzyiqlərə məruz qalmışdı.
“91-lər”in müraciəti o dövrkü hakimiyyəti şoka salmışdı. Onlar nə edəcəklərini bilmir, bir-birinin ardınca xalqda ikrah doğuracaq addımlar atırdılar. Həmin vaxt Naxçıvanda Ali Məclisin Sədri işləyən Heydər Əliyevi tutduğu vəzifədən kənarlaşdırmaq üçün Ona qarşı çevriliş cəhdinə əl atıldı. Ancaq xalq öz böyük oğlunu müdafiə etdi. Naxçıvanın ətraf kəndlərindən Ali Məclisin qarşısına toplanan əhali Xalq Cəbhəsi iqtidarının çirkin niyyətlərinin baş tutmasına imkan vermədi. Və 1992-ci ilin noyabrında Naxçıvan Dram Teatrında Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) təsis konfransı keçirildi. Bu partiya yeganə siyasi qurum idi ki, ölkənin paytaxtında yox, ucqar bir bölgədə yaradıldı.
Ölkədə baş verən mürəkkəb siyasi proseslər fonunda Heydər Əliyevin başçılığı ilə Yeni Azərbaycan Partiyası (YAP) tezliklə müxalifət partiyasından iqtidar partiyasına çevrildi. 1993-cü ilin iyununda Ulu öndərin hakimiyyətə yenidən qayıdışı ilə Azərbaycan onu gözləyən bəlalardan tezliklə xilas oldu. 1995-ci ildə müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyası qəbul olundu. Milli Məclisə ilk seçkilər keçirildi. Tezliklə hüquqi islahatların aparılması üzrə komissiya yaradıldı. Xüsusi vurğulamaq istəyirəm ki, ölkənin əsas sənədi - Konstitusiyanın hazırlanmasında və yeni qanunvericilik aktlarının qəbulunda Murtuz müəllimin təcrübəli hüquqşünas kimi böyük əməyi olmuşdur.
Yaxşı yadımdadır, 1996-cı ilin payızı idi. Milli Məclisin sədrliyinə seçki keçirilməliydi və partiyamız bu posta hörmətli Murtuz Ələsgərovun namizədliyini dəstəkləyirdi. O dövrdə Heydər Əliyevin rəhbərlik etdiyi Yeni Azərbaycan Partiyası parlamentdə çoxluq təşkil edirdi və təbii ki, partiyanın namizədinin də parlamentin sədri seçilmək imkanı daha çox idi.
Milli Məclisin təşkilati məsələ ilə əlaqədar növbəti iclasında Heydər Əliyev Özü də iştirak edirdi. Bu, Ulu öndərin Murtuz müəllimə olan etimadının bariz göstəricisi idi. Həmin iclasda Murtuz Ələsgərov Milli Məclisin sədri seçildi.
O dövrdə komitə sədri kimi deyə bilərəm ki, Murtuz müəllimin qanunverici orqana sədr seçilməsi parlamentin işinə yeni ab-hava gətirdi. Ulu öndərin rəhbərliyi ilə ölkədə aparılan islahatların Milli Məclisdə hüquqi bazasının yaradılması ilə yanaşı, aqrar sahəyə aid də həyati əhəmiyyətli qanunlar qəbul olundu. Parlamentin beynəlxalq əlaqələri daha da gücləndi. Qanunvericiliyin Avropa standartlarına uyğunlaşdırılması istiqamətində əməli addımlar atıldı. Ölkəmiz tezliklə Avropa Şurasına tam hüquqlu üzv kimi qəbul olundu.
1990-cı illərin sonlarında Qafqazda baş verən proseslər dünya ictimaiyyətinin diqqətini özünə cəlb edirdi. Belə bir vaxtda Rusiyanın təşəbbüsü ilə Qafqaz ölkələri parlament sədrlərinin görüşləri təşkil edildi. Yaxşı yadımdadır, belə görüşlərdən biri də Rusiyanın Stavropol vilayətinin Kislovodsk şəhərində baş tutmuşdu. O vaxt mən Minvodı şəhərinin rəhbəri Mixaylenko Vitaliy İvanoviçdən xahiş etdim ki, tədbir çərçivəsində Rusiya tərəfdən Murtuz müəllimi o müşayiət etsin. Tezliklə Murtuz müəllimlə şəhərin meri arasında dostluq əlaqələri yarandı.
Rusiya Dövlət Dumasında Murtuz müəllimin rəhbərliyi ilə keçirilən görüşlər də yaxşı xatirimdədir. O vaxt o, rusiyalı deputatların Dağlıq Qarabağa icazəsiz səfərləri ilə bağlı qəti etirazını bildirirdi. Onun müsahibləri bu ağsaqqal hüquqşünasa, ictimai xadimə diqqətlə qulaq asır, iradlarını qəbul edirdilər.
Rusiya Dövlət Dumasının 90 illiyi ilə əlaqədar Sankt-Peterburqun Tavriya sarayında keçirilən tədbir zamanı burada azərbaycanlı deputatların o dövrkü Rusiya Dumasında iştirakı ilə bağlı fotosərgi təşkil edilmişdi. Rusiya Federal Şurası Federal Məclisinin Şura sədri Yeqor Stroyev sərgidən məmnun olduğunu dilə gətirərək, XX əsrin əvvəllərində azərbaycanlıların Rusiyanın ictimai-siyasi həyatındakı iştirakını yüksək qiymətləndirdi. Ermənilər buna qısqanclıqla yanaşaraq, onların da Dumada fəal olduqlarını bildirdilər. Murtuz müəllim isə təmkinini pozmadan, “ola bilər, yəqin, Dumanın bufetində fəallıq göstəriblər”, - deyə cavab verdi. O dövrdə İrəvan quberniyasından Dumaya təkcə azərbaycanlılar seçilmişdilər.
Murtuz müəllim güclü yumor hissinə malik olmaqla yanaşı, həm də yaxşı yol yoldaşı idi. O, xalq arasında deyildiyi kimi, hər kəslə öz dilində danışmağı bacarırdı. Heç vaxt haqqı nahaqa verməzdi. Moskvaya səfərlərin birində Murtuz müəllimlə tək qalmışdıq. O, keçmişdən, gələcəkdən şirin-şirin söhbət edir, mənimlə birgə qaldığımız mehmanxananın həyətində var-gəl edirdi. Ayağında problem olduğu üçün çox da uzağa gedə bilmirdi. Belə gəzintilərin birində su içmək istədik. O, suyu stəkana süzərək, mənə uzatdı. Etiraz etmək istəyəndə isə dedi ki, su kiçiyindir, yol böyüyün.
Murtuz müəllim həm gözəl hüquqşünas, həm də dünya tarixinə dərindən bələd olan dəyərli ziyalı idi. O, dünyada baş verən proseslərdən düzgün nəticə çıxarmağı bacaran təcrübəli siyasətçi idi. Heç də təsadüfi deyildir ki, müstəqilliyimizin möhkəmləndirilməsi üçün önəmli olan illərdə məhz Murtuz müəllim Milli Məclisə rəhbərlik etmişdi. Onun əziz xatirəsi əqidəsinə sadiq ziyalı, gözəl insan, ictimai-siyasi xadim kimi Murtuz müəllimi sevənlərin yaddaşında daim yaşayacaqdır!
Eldar İBRAHİMOV,
Milli Məclisin Aqrar siyasət
komitəsinin sədri

 
  • Oxunub:  6390  |  
  • Tarix:  21-09-2018  |  
  •    Çap et   |  
Get Adobe Flash player
Azərbaycanda qida təhlükəsizliyinin təmin edilməsi istiqamətində mühüm işlər görülür

19 May 21:28
Rusiya telekanalı Formula 1 SOCAR Azərbaycan Qran Prisinə reportaj həsr edib
19 May 17:54
Avropada təhsil alan azərbaycanlı gənclərin Roma forumu keçirilib
19 May 16:06
Bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatında top və halqa üzrə yarışların qalibləri müəyyənləşib
19 May 15:28
II və III ixtisas qruplarının abituriyentləri üçün keçirilən qəbul imtahanı başa çatıb
19 May 15:25
Rusiya millisi Bakıda bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatının qrup hərəkətləri yarışında iki qızıl medal qazanıb
19 May 14:56
Polşalı gimnast: Azarkeşlərin güclü dəstəyi mübarizəyə xüsusi rəng qatır
19 May 14:49
Sabaha olan hava proqnozu açıqlanıb
19 May 14:27
Milli Məclisin deputatı AŞPA-nın komitə iclasında iştirak edəcək
19 May 14:22
Pərvin Kərimzadə: Azərbaycan Avropa İttifaqı ilə bərabər hüquqlu tərəfdaşdır
19 May 14:19
Qazaxıstan sahibkarları Azərbaycanda investisiya yatırmaqda maraqlıdırlar
19 May 12:51
Bakıda bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatı davam edir
19 May 12:05
Samsundan başlanan milli qurtuluş mübarizəsi Türkiyə vətəndaşının qürur mənbəyidir
19 May 11:54
İtaliya Azərbaycanlılarının Koordinasiya Şurası təsis edilib
18 May 19:09
Bakıda keçirilən bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatının ilk qalibləri müəyyənləşib
18 May 19:06
İtaliyalı senator Azərbaycanın diaspor siyasəti barədə məlumatlandırılıb
18 May 19:01
Azərbaycan dünyanın ən çox islahat aparan ölkəsidir
18 May 17:14
Ölkə başçısının müvafiq Fərmanı üzrə 300-dək vətəndaşa mənzil üzərində çıxarışlar verilib
18 May 17:04
Türkiyənin Azərbaycandakı səfirliyində gənclik və idman bayramı qeyd olunub
18 May 16:45
Erməni vandalları Laçın rayonunun Hacılar və Sadınlar kəndlərindəki 65 hektar meşə sahəsini tamamilə məhv ediblər
18 May 16:21
Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası Avropa Banklar Federasiyası ilə əməkdaşlıqda maraqlıdır
18 May 15:57
“DOST” mərkəzləri əlilliyi olan şəxslərin reabilitasiya vasitələri ilə rahat şəkildə təminatı imkanlarını artıracaq
18 May 15:52
“Azərsu” ASC-nin sədri Beyləqanda vətəndaşları qəbul edib
18 May 15:49
Sevinc Hüseynova: Qadın məsələlərinə dair Bakıda keçiriləcək konfransda dünya ictimaiyyəti üçün aktual mövzular müzakirə ediləcək
18 May 15:45
“Gənclər təşkilatları Dayanıqlı İnkişaf Məqsədləri naminə” mövzusunda müzakirələr aparılır
18 May 15:40
Dövlət Komitəsində Laçın rayonunun işğalının 27-ci ildönümü ilə bağlı tədbir keçirilib
18 May 15:34
Elşad Mirbəşiroğlu: Azərbaycan Avropa İttifaqının etibarlı və məsuliyyətli tərəfdaşıdır
18 May 13:52
Azərbaycan-Fransa parlamentlərarası əlaqələri müzakirə olunub
18 May 13:44
Əli Əhmədov: Azərbaycanın imkanları genişləndikcə insanların rifahının daha da yaxşılaşdırılması üçün bundan sonra da addımlar atılacaq
18 May 13:39
Azərbaycan-Çin elmi əməkdaşlığı iki ölkə arasında münasibətlərin dərinləşməsinə töhfələr verir
18 May 13:30
Yeni Azərbaycan Partiyası rayon və şəhər təşkilatlarının ümumrespublika müşavirəsi keçirilib
18 May 13:26
Musa Qasımlı: Azərbaycanın təhsil müəssisələrində maddi-texniki baza yüksək səviyyədədir
18 May 13:19
Əli Əhmədov: Azərbaycanın iqtisadiyyatı inkişaf etdikcə əməkhaqqı, pensiya və müavinətlər də artırılacaq
18 May 12:54
Komitə sədri: Əhalinin yarısını təşkil edən qadınlar inkişaf etməsə, ölkənin demoqrafik inkişafından danışmaq olmaz
18 May 12:45
Dilarə Cəbrayılova: Azərbaycan hər bir beynəlxalq təşkilatla münasibətlərini dövlət və xalq maraqları çərçivəsində qurur
18 May 12:43
Bu gün “Eurovision 2019” beynəlxalq mahnı müsabiqəsinin final mərhələsi keçiriləcək
18 May 12:40
Baş nazirin müavini: Gənclər Azərbaycanın inkişafına öz töhfələrini verməkdən kənarda qalmaq istəmirlər
18 May 11:08
Dağlıq Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı icması Laçının işğalının 27-ci ildönümü ilə əlaqədar bəyanat yayıb
18 May 10:58
Elman Nəsirov: Radikal müxalifətin heç bir niyyəti baş tutmayacaq
18 May 10:45
Bu gün Beynəlxalq Muzeylər Günüdür
18 May 10:42
Birinci rübdə ölkədə 53,9 min yeni iş yeri açılıb
18 May 10:39
Hikmət Babaoğlu: Aİ-nin dəstəyinə nail olmaq bizim üçün vacib əhəmiyyətli məsələdir
18 May 10:35
Bakıda “Böyük İpək Yolu” Beynəlxalq Gənclər İttifaqının Baş Məclisinin iclası işə başlayıb
18 May 10:33
İspaniyalı gimnast: Bakının Milli Gimnastika Arenası çox möhtəşəmdir
18 May 10:31
Estoniya Azərbaycan ilə münasibətlərə önəm verir
18 May 10:11
Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri sutka ərzində atəşkəs rejimini pozmaqda davam edir
18 May 09:54
BDU-da Himayəçilər Şurasının ilk iclası keçirilib
18 May 09:52
Avropa Liqasının finalı: Bakı düzgün seçim oldu?
18 May 09:51
Azərbaycan Avropa İttifaqı üçün etibarlı və məsuliyyətli tərəfdaşdır
18 May 09:49
Həqiqət uğrunda mübarizə aparan şair
18 May 09:46
“Bakcell”dən eşitmə məhdudiyyətli gənclər arasında ənənəvi futzal turnirinə dəstək
18 May 09:44
Azərbaycan gəncləri beynəlxalq tədbirlərdə və yarışlarda ölkəmizi layiqincə təmsil edirlər
18 May 09:40
2019-cu ilin birinci rübündə cənub bölgəsinin sosial-iqtisadi inkişaf göstəriciləri uğurlu olub
17 May 21:11
Azərbaycan ilə Fransa arasında əməkdaşlığın inkişafı üçün geniş potensial mövcuddur
17 May 21:09
Estoniyalı idmançı: Azərbaycanda gimnastika yarışları yüksək səviyyədə təşkil olunub
17 May 20:43
Abşeron yarımadasında heyvan mənşəli bütün xəstəliklərin identifikasiya sistemi və izlənməsi həyata keçiriləcək
17 May 20:39
Avropa Şurasının Nazirlər Komitəsi bütün üzv dövlətlərin müstəqilliyinə və ərazi bütövlüyünə dəstəyini təsdiq edib
17 May 20:36
AZƏRTAC-ın əməkdaşı Çinin məşhur CGTN telekanalında Azərbaycan həqiqətlərindən danışıb
17 May 20:32
Erməni siyasətinin "söz taciri": Paşinyanın Pekin rəzaləti
17 May 17:57
Avrasiya Kitabxanalar Assambleyasının növbəti iclası Düşənbədə keçiriləcək
17 May 17:55
Vüqar Rəhimzadə: Azərbaycan Avropa İttifaqı üçün mühüm və etibarlı tərəfdaşdır
17 May 17:52
YAP Səbail rayon təşkilatı Cocuq Mərcanlı məktəblilərini Bakıya gətirib
17 May 17:48
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin rəhbərliyi Astara, Masallı və Lənkəran rayonlarında vətəndaşlarla görüşüb
17 May 17:46
Yaz mövsümündə Qaxda 165,5 hektarda yeni fındıq bağları salınıb
17 May 17:43
Dövlət Yanğın Nəzarəti və Dövlət Yanğından Mühafizə xidmətləri birgə yanğın-taktiki təlim keçirib
17 May 17:35
Ulu öndər Heydər Əliyevin anadan olmasının 96-cı ildönümü və Heydər Əliyev Fondunun fəaliyyətə başlamasının 15 illiyi münasibətilə Həştərxanda bir sıra tədbirlər keçirilib
17 May 17:33
Avropa Gənclər Yay Olimpiya Festivalının biletləri iyunun 10-da satışa çıxarılacaq
17 May 17:30
Qəbələ rayonu üzrə tibbi müayinələrə 65 mindən çox sakin cəlb olunub
17 May 17:28
Milli Məclisin hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitəsinin növbəti iclası keçirilib
17 May 17:23
Türk Şurasına üzv ölkələr “Ticarət evi”nin açılmasında Azərbaycan təcrübəsindən istifadə edəcəklər
17 May 17:21
Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin və Baş Prokurorluğun mətbuat xidmətləri birgə məlumat yayıb

Video

 

Müsahibə

»»»
 

Müəlliflər


»»»
ARXİV
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31
HAVA HAQQINDA